Με την Χάρη του Θεού, τελέστηκε την Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2020 στον Ιερό Μητροπολιτικό μας Ναό Αρχιερατική θεία Λειτουργία και η εις Διάκονον Χειροτονία του νέου κληρικού της Μητροπόλεώς  μας π. Γεωργίου Κανακάρη.
Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ.κ. Εφραίμ με λόγους πατρικούς και εμπνευσμένους νουθέτησε τον νέο διάκονο στο ξεκίνημά του τονίζοντάς του πως ο Χριστός είναι τα πάντα στη ζωή ενός λειτουργού της Εκκλησίας και του έδωσε θερμές ευχές για την πορεία του στην ιερωσύνη.

Ο πατήρ Γεώργιος στην προσλαλιά του ανέφερε πως η αφιέρωσή του στον Χριστό και την Εκκλησία Του είναι για αυτόν ελάχιστο δείγμα ανταπόκρισης στην άπειρη Αγάπη του Θεού και  ευχαρίστησε τον Επίσκοπο, την σύζυγο, τους γονείς και τους συγγενείς, τον πνευματικό του πατέρα και όλους όσους συνετέλεσαν στην πραγματοποίηση του πόθου της ιερωσύνης στη ζωή του.
Στη θεία Λειτουργία συμμετείχαν ο Πρωτοσύγκελος της Μητροπόλεώς μας αρχιμ.π. Νεκτάριος Δαρδανός,  ο εφημέριος του Πορτοχελίου π. Πολυχρόνης Γασπαρινάτος  και ο διάκονος π. Ευάγγελος Μάρκελλος. Το ψαλτήριο διηκόνησαν οι κύριοι Κ. Βενεκάς, Δ.  Μπάζος, Γ. Μαχαίρας και Ι.Νάκης βοηθούμενοι  από τους Αναγνώστες μας.
Η χειροτονία, λόγω των μέτρων,  έγινε κεκλεισμένων των θυρών. Προσήλθαν μόνο οι στενοί συγγενείς του νεοχειροτονουμένου.
Ο π. Γεώργιος θα διακονεί στον Ιερό μας ναό! Εκφράζουμε την δοξολογία μας προς τον Τριαδικό Θεό και τις ευχαριστίες μας προς τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας για την πνευματική αυτή χαρά και ευχόμαστε Καλή διακονία στον π. Γεώργιο αναφωνώντας το «Άξιος»!

Φωτογραφίες: ευγενική προσφορά κ. Κ. Βενεκά και Ι. Νάκη

Με ιδιαίτερη χαρά λειτουργήσαμε σήμερα για πρώτη φορά στον καινούριο εκκλησάκι  που αφιερώσαμε στην Οσία Μητέρα ημών Ειρήνη Ηγουμένη της Μονής Χρυσοβαλάντου που τιμάται σήμερα 28 Ιουλίου η Ιερά της Μνήμη,  σύμφωνα με επιθυμία της οικογένειας Χρίστου  και Ελένης Σαράντου οι οποίοι είναι και οι κτήτορες του ναού.
Η ανέγερση ενός Ιερού Ναού είναι έργο σπουδαίο και αξιέπαινο . Δηλώνει την πίστη μας στην Ορθόδοξη Εκκλησία και την ευλάβειά μας προς τον Τριαδικό Θεό και τους Αγίους μας. Με τον εγκαινιασμό του χώρου του Ναού είτε με την επίσημη τελετή των Εγκαινίων που τελεί ο Επίσκοπος συνήθως σε ναούς που το μέγεθός τους το επιτρέπει και η ξεχωριστή Αγία Τράπεζα στην οποία τοποθετούνται Άγια Λείψανα, είτε με τον αγιασμό και τα θυρανοίξια σε μικρούς ναούς και την τέλεση της πρώτης θείας Λειτουργίας, ο χώρος αυτός πλέον είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στην Λατρεία του Θεού, παύει να είναι ιδιωτικός χώρος και γίνεται δημόσιος χώρος θείας λατρείας και ανήκει συνήθως στην ενορία την οποία ανήκουν και οι κτήτορές του. Αυτό γίνεται για να έχει την ευθύνη και την μέριμνα ο εφημέριος για την όσο γίνεται τακτική τέλεση της θείας Λειτουργίας και άλλων ιερών ακολουθιών και της ετήσιας Πανηγύρεως με την ευλογία πάντοτε του τοπικού επισκόπου και τον προγραμματισμό της ενορίας προς ψυχική ωφέλεια των πιστών.
Ιερώτατο, λοιπόν, και σπουδαιώτατο έργο η ανέγερση κάθε νέου Ιερού Ναού, μικρού ή μεγάλου. Είναι μια πράξη δημιουργική και πνευματικά καρποφόρα με την προϋπόθεση πως αυτός ο Ιερός χώρος δεν θα χρησιμεύει μόνο για να προσκυνούμε και να ανάβουμε το κεράκι μας αλλά μέσα σε αυτόν θα προσευχόμαστε με ευλάβεια, θα τελούμε τις ιερές Ακολουθίες και τα Ιερά Μυστήρια και θα κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Σταυρωθέντος και Αναστάντος Χριστού!

Θερμά συγχαρητήρια στου κτήτορες του Νέου Ναού αυτού της Αγίας Ειρήνης και νέου  παρεκκλησίου του
ιερού Μητροπολιτικού μας  ναού Τιμίου Προδρόμου Κρανιδίου !
Να έχουν την ευλογία του Θεού και τις πρεσβείες της Αγίας Ειρήνης! Άξιοι! Τούτον τον Οίκον στερέωσον Κύριε!   

ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ
αρχιμ. Χριστοφόρος Καραβίας (από 27/8/2005) τηλ. 2754400773 και 6975464287

Ο π. Χριστοφόρος Καραβίας γεννήθηκε το 1978 στη Λευκαδα. Είναι πτυχιούχος της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών και του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας του Ε.Κ.Π.Α. Έλαβε την μοναχική ρασοευχή  στην Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγή Πόρου και χειροτονήθηκε διάκονος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ.κ. Εφραίμ το 2005  και πρεσβύτερος το 2006. Χειροθετήθηκε αρχιμανδρίτης το 2006 και πνευματικός-εξομολόγος το 2008. Από της χειροτονίας του διακονεί ως εφημέριος-ιεροκήρυξ στον Μητροπολιτικό Ναό Τίμιου Προδρόμου, Πολιούχου Κρανιδίου. Είναι υπεύθυνος του Πνευματικού Κέντρου Κρανιδίου  «Οι Άγιοι Ανάργυροι». Από το 2015 διορίστηκε υπό του Σεβασμιωτάτου Αρχιερατικός Επίτροπος Κρανιδίου.

Ο Ιερός Ναός του Τιμίου Προδρόμου είναι ο Μητροπολιτικός Ναός της Αρχιερατικής Επιτροπείας Κρανιδίου Ερμιονιδος η οποία ανήκει πνευματικά και διοικητικά στην Ιερά Μητρόπολη  Ύδρας, Σπετσών,  Αιγίνης,  Ερμιονίδος και Τροιζηνίας.

ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ

Η Αρχιερατική Επιτροπεία Κρανιδίου περιλαμβάνει τις τέσσερεις ενορίες της πόλης του Κρανιδίου ( Τίμιου Προδρόμου, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Εισοδίων Θεοτόκου και Συνάξεως της Θεοτόκου) και τις ενορίες των χωριών Πόρτο Χέλι (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου)  Κοιλάδα ( Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) Φούρνοι (Παμμέγιστοι  Ταξιάρχες)  και Δίδυμα (Άγιος Νικόλαος).

Αρχιερατικός Επίτροπος: Ο πανοσιολογιώτατος αρχιμανδρίτης π. Χριστοφόρος Καραβίας.

Τηλέφωνο: 2754022049 και 6975464287

ΕΝΟΡΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΠΟΛΙΟΥΧΟΥ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Μητροπόλεως , Τ.Κ. 213 00 ΚΡΑΝΙΔΙ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 27540 22049

email: pchristoforos2@gmail.com

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ: prodromos-kranidiou.gr

Α. ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ

Ο Ιερός Μητροπολιτικός  Ναός Τιμίου Προδρόμου Κρανιδίου

Κρανιδίου

Β. ΠΑΡΕΞΚΛΗΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ, εντός της πόλεως του Κρανιδίου, χτισμένος στις αρχές του 19ου αιώνος σε βασιλικό αρχιτεκτονικό ρυθμό  και με αξιόλογες  εικόνες του τέμπλου του 19ου αιώνος.

Γ. ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ
•Προφήτου Ελισσαίου στη θέση «Ούρεζα» , στον περιφερειακό δρόμο Κρανιδίου.
•Αγίου Γεωργίου , στον κάμπο Κρανιδίου
•Αγίου Ανδρέου , στη θέση «λουτρό»
•Αγίας Κυριακής στον κεντρικό δρόμο Κρανιδίου – Ναυπλίου
•Αγίου Αθανασίου στον κάμπο Κρανιδίου προς Κοιλάδα
•Αγίας Θεοδώρας στη θέση «Γκολέμι» Κρανιδίου.

•Προφήτου Ηλιού ( στο λόφο Μιλίντρας)

•Οσίας Ειρήνης της Χρυσοβαλάντου στην οικία Χρήστου Σαράντου

•Αγίου Ιερομάρτυρος Λεωνίδου επισκόπου Αθηνών ( οικία Γεωργιου Αρσλάνογλου)

 

ΕΝΟΡΙΑΚΕΣ ΠΑΝΗΓΥΡΕΙΣ
29 Αυγούστου , η επίσημη Πανήγυρις του Ναού (Αποτομή της Κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου , πολιούχου Κρανιδίου)

Και σε όλες τις εορτές του Τιμίου Προδρόμου:
7 Ιανουαρίου, 24 Φεβρουαρίου, 25 Μαΐου, 24 Ιουνίου και 23 Σεπτεμβρίου.

1 Ιανουαρίου, εορτή Παρεκκλησίου Μ. Βασιλείου Κρανιδίου

14 Ιουνίου, Εορτή εξωκλησίου Προφήτου Ελισσαίου.

12 Ιουλίου, Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου

2 Δεκεμβρίου, Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου

22 Νοεμβρίου, Οσίου Ιακώβου του εν Ευβοία

—————————-

Το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο της ενορίας

Πρόεδρος: αρχιμ. π. Χριστοφόρος Καραβίας

Μέλη :

κ. Νικόλαος Σκαφίδης

κ. Νικόλαος Βλαχόπουλος

κ. Μιχαηλ Μανιάτης 

κ. Ιωάννης Φαραντάκης 

 

Το Ενοριακό Φιλόπτωχο Ταμείο αποτελείται από 6 μέλη (Πρόεδρος ο εφημέριος, τέσσερις  κυρίες και ένας εκκλησιαστικός επίτροπος) που διορίζονται ανά διετία από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας. Κύριο μέλημά τους η έμπρακτη -οικονομική, υλική αλλά κυρίως προσευχητική και  πνευματική- συμπαράσταση στους απόρους, ανέργους, ασθενείς, μοναχικούς και εμπεριστάτους αδελφούς μας, κατά κύριο λόγο της ενορίας μας.  Για την συλλογή των εσόδων εκτός από τον καθιερωμένο Έρανο της Αγάπης , την μηνιαία δισκοφορία  και τις έκτακτες δωρεές, διοργανώνονται λαχειοφόροι, εκδρομές και εκδηλώσεις. 

Τα μέλη του Φιλοπτώχου μαζί με μια ευρύτερη ομάδα κυριών της ενορίας , μεριμνούν για τον ευπρεπισμό του ναού ,  των  εξωκλησίων και του Κέντρου Νεότητας και την φιλοξενεία και προσφορά κερασμάτων σε εορτές και εκδηλώσεις.

Προσκαλούμε στην δημιουργική και φιλάνθρωπη αυτή διακονία και άλλες νέες κυρίες της ενορίας μας, για να προσφέρουν ανιδιοτελώς και με περίσσευμα διάθεσης  μέσω των χαρισμάτων τους την αγάπη του Χριστού παντοιοτρόπως στους αδελφούς μας. 

Τα μέλη του Φιλοπτώχου της παρούσης διετίας (μέχρι και 31/12/2025) :
αρχιμ. π. Χριστοφόρος Καραβίας (Πρόεδρος )

Μέλη
Ασημινα Γερακίτη,
Δήμητρα Παριανού,
Ειρήνη Αρσλάνογλου
Μαρια Σοφικίτη
και Νικόλαος Σκαφίδης 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΙΚΟΝΟΣ ΤΟΥ

Υπό του π. Χριστοφόρου. Βασική πηγή : «το Κρανίδι» έργο του μακαριστού Μητροπολίτου Κόρίνθου κυρού Παντελεήμονος Καρανικόλα

Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος , ο πολιούχος και προστάτης Κρανιδίου , έχει άρρηκτα συνδεθεί με την ιστορία αυτής της πόλης και έχει ταυτιστεί με τις ευχάριστες και τις δυσάρεστες στιγμές των Κρανιδιωτών στο πέρασμα των αιώνων. Ας επιχειρήσουμε λοιπόν , μια σύντομη αναφορά στην ιστορία της εφεστίου σεπτής Εικόνος και του Ιερού Ναού του Αγίου μας , όπως μας πληροφορούν οι ιστορικές πηγές , παλαιά χειρόγραφα και προφορικές παραδόσεις.

Ο Τίμιος Πρόδρομος , είναι -ας μας επιτραπεί να πούμε- ο πρώτος κάτοικος του Κρανιδίου , καθώς το αρχικό εκκλησάκι του Αγίου , στα ερείπια του οποίου χτίστηκε ο σημερινός μεγάλος ναός, απετέλεσε την κυψέλη όπου γύρω της συσπειρώθηκαν οι πρώτοι κάτοικοι–ιδρυτές του Κρανιδίου στις αρχές του 16ου αιώνος. Ήταν πιθανότατα ένα από τα πολλά εξωκλήσια της γειτονικής Ιεράς Μονής του Αγίου Δημητρίου Αυγού. Αναζητώντας τότε οι άνθρωποι , στα δυσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας καλλιεργήσιμη γη , άρχισαν να εγκαταλείπουν τα γύρω νησιά και να εγκαθίστανται στις γνώριμες αντικρυνές ακτές της Ερμιονίδος. Έτσι δημιουργήθηκαν οι πρώτοι οικισμοί της περιοχής , με κέντρο , την μικρή εκκλησία του Προδρόμου. Έτσι έγινε η αρχή για την δημιουργία της πόλεως του Κρανιδίου.

Περίπου δύο αιώνες αργότερα , το 1764 , ο εκ Κρανιδίου Λεωνίδας Μονοχάρτζης , γόνος της επιφανούς οικογενείας των Μονοχάρτζηδων που ήταν και οι ιδιοκτήτες τότε του μικρού ναού του Τιμίου Προδρόμου , βρισκόταν στο Ναύπλιο και ήταν σωματοφύλακας του Ρώσου πρόξενου. Εκεί , διατηρούσε παράνομες σχέσεις με μια οθωμανίδα ονόματι Χανιφέ. Αυτή μάλλον θα ήταν κρυπτοχριστιανή. Το βράδυ λοιπόν της 26ης Αυγούστου , ο Λεωνίδας Μονοχάρτζης επισκέφτηκε την ερωμένη του και καθώς κοιμόταν στο σπίτι της , είδε ένα πολύ ζωντανό και φοβερό όνειρο: Είδε ένα μαύρο σκύλο να βγαίνει κάτω από το κρεβάτι και του επιτέθηκε να τον κατασπαράξει. Ξύπνησε έντρομος και όταν έψαξε κάτω από το κρεβάτι απ’ όπου έβγαινε ό άγριος και μαύρος σκύλος , ανακάλυψε γεμάτος τρόμο και έκπληξη την επιβλητική και εκφραστική ιερά εικόνα του Τιμίου Προδρόμου που η Χανιφέ είχε κρύψει εκεί. Αμέσως , γεμάτος δέος , άρπαξε την εικόνα και με το πλοίο ενός Κρανιδιώτη φίλου του , την μετέφερε και την παρέδωσε στον εξάδερφό του Δαμιανό Μοναχάρτζη, ηγούμενο της Ιερας μονής Ζωοδόχου Πηγής Κορωνίδος , στην Κοιλάδα Ερμιονίδος. Ο Ηγούμενος την επόμενη ημέρα παρέδωσε την Ιερά εικόνα στην ιδιόκτητη εκκλησία των συγγενών του Μονοχαρτζαίων , στο Κρανίδι. Εκείνο το βράδυ έγινε πανηγυρική ολονυκτία με τη συμμετοχή όλων των Κρανιδιωτών , οπού ευχαρίστησαν τον άγιο που με τόσο θαυμαστό τρόπο ήρθε στην πόλη τους. Λίγα χρόνια μετά , κατά τα Ορλωφικά , με τις σφαγές και τις καταστροφές των Τούρκων κατά των Ελλήνων , η εικόνα του αγίου , για να είναι ασφαλής , μεταφέρθηκε στο Μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στις Σπέτσες , περίπου για ένα χρόνο. Οι Σπετσιώτες ζήτησαν την βοήθεια του Αγίου όταν επρόκειτο οι Τούρκοι να καταστρέψουν το νησί τους . Καί πράγματι , ο δυνατός άνεμος που φύσηξε , δεν άφησε τα τουρκικά πλοία να πλησιάσουν το νησί και έτσι σώθηκε από την καταστροφή. Από ευγνωμοσύνη οι Σπετσιώτες επαργύρωσαν την εικόνα και την έστειλαν στον προορισμό της με πολλές δωρεές και 800 γρόσια. Την υποδέχτηκαν οι Κρανιδιώτες με χαρά και συγκίνηση στις 22 Ιουλίου 1772 στο Πόρτο Χέλι. Οι Μονοχάρτζηδες – τα κρίσιμα χρόνια της Επανάστασης – έβγαλαν την ασημένια επένδυση της εικόνος και τη διέθεσαν για τις μεγάλες ανάγκες του εθνικού αγώνος . Αργότερα από ευλάβεια και ευγνωμοσύνη για την προστασία του Αγίου , οι Κρανιδιώτες τοποθέτησαν καινούριο ασημένιο κάλυμμα στην εικόνα , το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα .

Ο αγιογράφος της εικόνος είναι ο ιερέας Εμμανουήλ Τζάνες , ο οποίος κατάγεται από την Κρήτη και έδρασε στην Κέρκυρα και τη Βενετία ως εφημεριος του Ιερου Ναού Αγίου Γεωργίου. Πολλά και σπουδαία έργα έχουν διασωθεί με την υπογραφή του. Η εικόνα του Τιμίου Προδρόμου αναγράφει το όνομά του και τη χρονολογία 1646. Αυτό ανακαλύφθηκε το 2006 κατά τις εργασίες συντήρησης της εικόνος από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ο Άγιός μας , όπως συμπεραίνουμε από όλα αυτά , με θαυμαστό τρόπο, ήρθε στην κωμόπολη του Κρανιδίου και σκήνωσε στις καρδιές των πιστών. Έγινε ο Πατέρας και ο προστάτης τους , διασώζοντάς μάλιστα από την φοβερή επιδημία της χολέρας το 1854 . Η ανοικοδόμηση του μεγάλου και επιβλητικού ναού , πάνω στα ερείπια του προυπάρχοντος μικρού ναού που είχε αρχίσει λίγο πρίν , συνεχίστηκε μετά τη σωτήρια αυτή επέμβαση του Αγίου , με πολύ γοργούς ρυθμούς τη επιμελεία του Ιερέως Λουκά Νόνη , όπως διαβάζουμε στην επιγραφή που βρίσκεται στην κεντρική είσοδο . Ολοκληρώθηκε στα 1860. Ο ρυθμός του Ναού είναι βυζαντινός με εγγεγραμένο υπερμεγέθη οκταγωνικό τρούλλο. Το συμφωνητικό της ανοικοδόμησής του υπογράφτηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Σμύρνης από τον πληρεξούσιο των ιδιοκτητών Κώστα Μονοχάρτζη και τον επιφανή Ιταλό αρχιτέκτονα Ιάκωβο Σεβαστίνο, με τους εξής όρους :

“Ο αρχιτέκτων υποχρεούται να κτίσει εκ θεμελίων την Εκκλησίαν με τα εξής υλικά : πέτρα , άμμον και άσβεστον και με τα απαραίτητα σίδερα για να εκτελεστεί η οικοδομή με ακρίβεια και στερεότητα , την δε αυλή της εκκλησίας να στρώσει με πλάκας εγχωρίους . Υποχρεούται να αποπερατώσει την εκκλησία εντός τεσσάρων ετών. Ο δε πληρεξούσιος υποχρεούται να προκαταβάλει ενώπιον μαρτύρων εις τον αρχιτέκτονα 40 οθωμανικάς λίρας και μετά την επιστέγαση της Εκκλησίας θα λάβει τα υπόλοιπα παρά της κοινότητος του Κρανιδίου.” Τέλος στη διαθήκη του Αναστασίου Μονοχάρτζη , του πλησιέστερου κληρονόμου της εικόνος διαβάζουμε: “Ένα εκ των σπουδαιοτέρων εθίμων των προγόνων μας , το οποίο και είμεθα υποχρεωμένοι να το εκτελούμε , καθ΄όλο το βράδυ της 28ης , πρό της ολονυκτίας , να εξάγεται ανα γύρω της πόλεως , η αγία Εικών του Προδρόμου , δια να μην είμεθα δυστυχείς και επικίνδυνοι από πάσαν ασθένειαν. Τούτο εξαρτάται από τους ιθύνοντας της Εκκλησίας και από των ιερέων του τόπου. Εάν θέλετε την σωτηρίαν του τόπου μας από την μαυρόχρωμον εικόνα του Προδρόμου, μη λησμονήτε το σημείωμα τούτο.”

Το καλοκαίρι του 2009, τη αδεία του Μητροπολιτικού Συμβουλίου και ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ύδρας κ.Εφραίμ, πραγματοποιήθηκε εκ βάθρων ανακαίνιση του Ιερού Ναού. Επενδύθηκε με μάρμαρο η εσωτερική τοιχοποιϊα του Ναού, έγινε αλλαγή της ηλεκτρολογικής και μικροφωνικής εγκαταστάσεως, στερεοποιήθηκε το δάπεδο του γυναικωνίτη και αντικαταστάθηκαν οι εσωτερικές και εξωτερικές σκάλες του. Αντικαταστάθηκαν επίσης, όλα τα κουφώματα του ναού , η σκάλα του άμβωνα, συντηρήθηκαν τα χαμηλά μέρη του τέμπλου και τοποθετήθηκαν δυο μπρούτζινοι περίτεχνοι πολυέλαιοι γιαννιώτικης τέχνης.Την ευθύνη των εργασιών της συντήρησης είχε το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ναού , προεδρεύοντος του πανοσ. αρχιμ. π. Χριστοφόρου Καραβία. Το έργο αυτό της συντήρησης ξεπέρασε σε κόστος τις 200.000 ευρώ. Τα χρήματα συγκεντρώθηκαν από μικρές ή μεγάλες δωρεές των ευλαβών ενοριτών μας καθώς και από δωρεά εκ της διαθήκης της μακαριστής Γαρυφαλιάς Κουνουπιώτου, κρανιδιώτικης καταγωγής , η οποία έζησε και απεβίωσε στην Αμερική.

Η επίσημη παναργολική Πανήγυρις του Αγίου γίνεται στις 29 Αυγούστου, μνήμη της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του, με τη συμμετοχή , του οικείου Μητροπολίτου του ιερου κλήρου και των αρχων του τόπου και πλήθους πιστών. Την 28η Αυγούστου μετά τον Πανηγυρικό Εσπερινό , γίνεται επίσημη λιτανεία στους δρόμους του Κρανιδίου και η 29η Αυγούστου είναι ημέρα αργίας για το Κρανίδι , που εορτάζει τον πολιούχο και προστάτη του.

 

 

Πηγές:

1. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%B1%CF%8C%CF%82_%CE%A4%CE%B9%CE%BC%CE%AF%CE%BF
   

 

 

 

ENGLISH

 

BRIEF HISTORY OF THE HOLY CHURCH OF THE HOLY FOREIGNER KRANIDIOU AND THE HOLY ICON

Under the guidance of Fr. Christophoros. Main source: “Kranidi” a work by the late Metropolitan of Corinth, Mr. Panteleimonos Karanikolas.

Saint John the Baptist, the patron saint and protector of Kranidi, has been inextricably linked to the history of this city and has been identified with the pleasant and unpleasant moments of the people of Kranidi over the centuries. Let us therefore attempt a brief reference to the history of the venerated Icon and the Holy Church of our Saint, as informed by historical sources, old manuscripts and traditions passed on mouth to mouth.

St. John the Baptist is -let us be allowed to say- the first inhabitant of Kranidi, as the original chapel of the Saint, on the ruins of which the current large church was built, constituted the hive around which the first inhabitants-founders of Kranidi gathered at the beginning of the 16th century. It was probably one of the many chapels of the neighboring Holy Monastery of Agios Dimitrios Avgos. At that time, people, in search of cultivable land during the difficult years of the Turkish rule, began to abandon the surrounding islands and settle on the familiar opposite coasts of Ermionida. Thus were created the first settlements of the area, centered on the small church of Prodromos. Thus was the beginning of the creation of the city of Kranidi.

About two centuries later, in 1764, Leonidas Monochartzis from Kranidi, an ancestor of the illustrious Monochartzis family who were also the owners of the small church of the Holy Forerunner, was in Nafplio and was the bodyguard of the Russian consul. There, he maintained illicit relations with an Ottoman woman named Hanife. She was probably a crypto-Christian. So on the night of August 26, Leonidas Monochartzis visited his mistress and while he was sleeping in her house, he had a very vivid and terrible dream: He saw a black dog coming out from under the bed and attacking him to devour him. He woke up in fear and when he searched under the bed from where the wild and black dog had come out, he discovered, full of terror and surprise, the imposing and expressive holy icon of the Holy Forerunner that Hanife had hidden there. Immediately, full of awe, he grabbed the icon and, with the ship of a friend from Kranidi, transported it and delivered it to his cousin Damianos Monachartzis, abbot of the Holy Monastery of Zoodochos Pigi Koronidos, in the Ermionida Valley. The abbot the next day delivered the Holy icon to the privately owned church of his relatives, the Monochartzis, in Kranidi. That night, a festive all-night vigil was held with the participation of all the people of Kranidiot, where they thanked the saint who had come to their city in such a miraculous way. A few years later, according to Orlofika, with the massacres and destructions of the Turks against the Greeks, the icon of the saint, in order to be safe, was transferred to the Monastery of Saint Nicholas in Spetses, for about a year. The people of Spetses asked for the help of the Saint when the Turks were about to destroy their island. And indeed, the strong wind that blew did not let the Turkish ships approach the island and thus it was saved from destruction. Out of gratitude, the people of Spetses silvered the icon and sent it to its destination with many donations and 800 groschen. The people of Kranidi welcomed it with joy and emotion on July 22, 1772 in Porto Heli. The Monochartzis – during the critical years of the Revolution – removed the silver covering of the icon and allocated it for the great needs of the national struggle. Later, out of reverence and gratitude for the protection of the Saint, the people of Kranidi placed a new silver covering on the icon, which exists to this day.

The icon painter is the priest Emmanuel Tzanes, who was from Crete and worked in Corfu and Venice as a vicar of the Church of Saint George. Many important works have been preserved with his signature. The icon of the Holy Forerunner bears his name and the date 1646. This was discovered in 2006 during the conservation work of the icon by the competent service of the Ministry of Culture.

Our Saint, as we conclude from all this, in a miraculous way, came to the town of Kranidi and took up residence in the hearts of the faithful. He became their Father and protector, even saving them from the terrible cholera epidemic in 1854. The reconstruction of the large and imposing church, on the ruins of the pre-existing small church that had begun a little earlier, continued after this saving intervention of the Saint, at a very rapid pace under the supervision of Priest Loukas Nonis, as we read in the inscription located at the main entrance. It was completed in 1860. The style of the Church is Byzantine with an oversized octagonal dome inscribed. The agreement for its reconstruction was signed at the Greek Consulate in Izmir by the owners’ attorney, Kostas Monochartzis, and the prominent Italian architect Iakovos Sevastino, with the following terms:

“The architect was obliged to build the Church from the foundations with the following materials: stone, sand and lime and with the necessary iron to execute the construction with precision and solidity, and to pave the church yard with local slabs and to complete the church within four years. The attorney was obliged to pay the architect 40 Ottoman liras in advance in front of witnesses and after the Church was roofed, he would receive the rest from the community of Kranidi.” Finally, in the will of Anastasios Monochartzis, the closest heir of the icon, we read: “One of the most important customs of our ancestors, which we are obliged to carry out, is that throughout the night of the 28th, before the all-night vigil, the holy Icon of the Forerunner be taken out around the city, so that all the families of the area have health and happiness. This depends on the leaders of the Church and the priests . If you want the salvation of our place from the black icon of the Forerunner, do not forget this note.”

In the summer of 2009, with the permission of the Metropolitan Council and the blessing of His Eminence Metropolitan of Hydra, Mr. Ephraim, a thorough renovation of the Holy Church was carried out. The interior walls of the Church were covered with marble, the electrical and microphone installations were changed, the floor of the women’s room was solidified and its internal and external stairs were replaced. All the frames of the church were also replaced, the staircase of the pulpit, the lower parts of the iconostasis were restored and two elaborate bronze chandeliers of Ioannina art were installed. The responsibility for the conservation work was the Ecclesiastical Council of the Church, chaired by the Most Rev. Fr. Christophoros Karavias. This conservation project cost over 200,000 euros. The money was raised from small or large donations from our devout parishioners as well as from a donation from the will of the blessed Garifalia Kounoupiotou, of Kranidi origin, who lived and died in America.

The official Panargolian Feast of the Saint takes place on August 29, the commemoration of the Beheading of his precious head with the participation of the local Metropolitan of the holy clergy and the local authorities and a multitude of believers. On August 28, after the Solemn Vespers, an official procession takes place in the streets of Kranidi and August 29 is a holiday for Kranidi, which celebrates its patron and protector.

Ευχαριστούμε πολύ την καθηγήτρια Αγγλικής Γλώσσας κ. Ελένη Γκαμίλη για την επιμέλεια της μετάφρασης και την ευγενική προσφορά της !

Τον Ιωάννη τον βαπτιστή τον τιμά η Ορθόδοξος Εκκλησία, όπως του αρμόζει. Τον γιορτάζει δε πολλές φορές τον χρόνο. Και οι αγιογράφοι ιστορούνε την ζωή του σε εικόνες, τις οποίες τις βάζουνε αριστερά της Ωραίας Πύλης και δίπλα στην εικόνα του Χριστού.

Εορτές προς τιμή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστού:

7 Ιανουαρίου Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού

24 Φεβρουαρίου Α’ και Β’ Εύρεση Τιμίας κεφαλής του Αγίου Προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννη

25 Μαΐου Μνήμη της Γ’ ευρέσεως της τιμίας κεφαλής του προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου

24 Ιουνίου Το Γενέθλιο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού

29 Αυγούστου Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού

23 Σεπτεμβρίου Η Σύλληψη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού

Η συλληψη του Προδρόμου (23 Σεπτεμβρίου)

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ήταν υιός του ιερέως Ζαχαρίου και της Ελισάβετ. Γεννήθηκε έξη μήνες προτού γεννηθεί ο Χριστός και έγινε Πρόδρομος του Κυρίου και Βαπτιστής Του.

Οι γονείς του Προδρόμου ήσαν ευσεβείς και θεοφοβούμενοι, άλλα άτεκνοι. Ποθούσανε ολόψυχα ν’ αποστήσουνε ένα παιδί. Άπειρες και θερμές ήταν οι προσευχές τους στο Θεό, για την εκπλήρωση αυτής της γλυκείας επιθυμίας.

Ο χρόνος όμως κύλησε, χωρίς καμιά θεϊκή απάντηση στο ποθητό τους αίτημα. Ο Ζαχαρίας έκανε πάντοτε την Ιερατική του λειτουργία στο Ναό του Σολομώντος.

Σύμφωνα δε με την συνήθεια, που επικρατούσε τότε στο Ιερατείο, ο Ιερεύς ο οποίος θα προσέφερε θυμίαμα στο θυσιαστήριο των θυμιαμάτων διαλεγόταν με κλήρο.

Μια μέρα, λοιπόν, ο κλήρος έπεσε στον Ιερέα Ζαχαρία. Τότε αυτός προχώρησε μέσα στο Ναό του Κυρίου, για να προσφέρει το θυμίαμα, ενώ πλήθος κόσμου ήταν συγκεντρωμένο και προσευχότανε εκεί έξω από το Θυσιαστήριο.

Την ώρα, όμως που το θυμίαμα άρχισε ν’ ανεβαίνει ανάλαφρα και να ευωδιάζει ο Ναός από το άρωμά του ο Ζαχαρίας είδε ένα αστραποβόλο Άγγελο να κάθεται στα δεξιά του Θυσιαστηρίου. Αμέσως τον κατέλαβε ταραχή και τον κυρίεψε ο φόβος. Τότε ο Άγγελος με φωνή γλυκιά και καθησυχαστική του είπε.

«Μή φοβοῦ Ζαχαρία, διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου, καί ἡ γυνή σου Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν σοί».

-Μη φοβάσαι, δηλ. Ζαχαρία. Δεν είναι για να φοβάσαι τούτη τη στιγμή, αλλά για να χαίρεσαι. Μεγάλη είδηση χαράς σου φέρνω: Η παράκληση σου, που έκανες στο Θεό τόσες φορές, εισακούστηκε. Η Ελισάβετ θα σου γεννήσει παιδί και θα το ονομάσεις Ιωάννη.

Ο Ζαχαρίας, όμως, ενώ ακούει αυτά τα ουρανόσταλτα λόγια, σκέφτεται την προχωρημένη ηλικία της γυναίκας του και την στειρότητά της. Σκέφτεται και τα δικά του γεράματα και ρωτάει τον Άγγελο με κάποια δυσπιστία:

Με ποιο τρόπο, με ποιο σημάδι μπορώ να πιστέψω και να βεβαιωθώ αυτό που μου λες; Πώς να το πιστέψω αυτό, αφού κι εγώ είμαι γέροντας και η γυναίκα μου είναι περασμένη στα χρόνια;

Τότε ο Άγγελος του αποκρίθηκε; Εγώ είμαι ο Γαβριήλ. Είμαι ο Αρχάγγελος, που στέκομαι δίπλα στο Θεό για να τον υπηρετώ. Και είμαι απεσταλμένος του Θεού να σου φέρω αυτές τις χαρούμενες ειδήσεις.

Αφού όμως ζητάς σημάδι, για να πιστέψεις, θα το έχεις. «Ἰδού ἔση σιωπῶν καί μή δυνάμενος λαλῆσαι». Από χώρα μέχρις ότου γεννηθεί το παιδί, θα είσαι άλαλος και βουβός.

Έπειτα από λίγες μέρες η Ελισάβετ συνέλαβε υιό και ένοιωσε μέσα της να σκιρτάει η ζωή. Πέντε μήνες κρύβει την εγκυμοσύνη της η Ελισάβετ από ντροπή, για την ηλικία που βρίσκεται. Έπειτα όμως φανερώνεται.

Καταλαβαίνει, ότι πρέπει να δείξει την χάρη, που της έκανε ο Θεός. Κι εκεί, που ο κόσμος την συγχαίρει, για το ευχάριστο γεγονός, εκείνη δοξάζει τον Θεό και Τον ευχαριστεί διότι την απάλλαξε από την ντροπή της ατεκνίας. Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι η ατεκνία ήταν ντροπή μεγάλη και όνειδος σκληρό την εποχή εκείνη.

Το σκίρτημα του βρέφους

Όταν η Ελισάβετ ήταν έγκυος έξι μηνών, την επισκέφθηκε η Παναγία, η οποία τότε είχε πάρει από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ το μέγιστο άγγελμα της θείας σαρκώσεως του Χριστού.

Η Παναγία μπήκε στο σπίτι του Ζαχαρία και φίλησε την συγγενή της Ελισάβετ. Τότε στα σπλάγχνα της Ελισάβετ, με τον χαιρετισμό της Παρθένου, σκίρτησε το βρέφος.

Αλλά κι εκείνη πλημμύρισε από πνεύμα Άγιο και μακάρισε την Παναγία, για την μεγάλη τιμή, που της έκανε ο Θεός. Λέγει η Ελισάβετ προς την Παναγία, Είσαι η μητέρα του Κυρίου μου.

Διότι μόλις άκουσα το χαιρετισμό σου πήδησε στην κοιλιά μου το βρέφος με χαρά ασυγκράτητη. «Ἰδού γάρ ὡς ἐγένετο ἡ φωνή τοῦ ἀοπασμοῦ σου εἷς τά ὦτα μου ἐσκίρτησε τό βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει ἐν τή κοιλία μου».

Η γέννηση του Προδρόμου (24 Ιουνίου)

Οι εννέα μήνες της εγκυμοσύνης της Ελισάβετ περάσανε. Και, όταν ο χρόνος συμπληρώθηκε, εκείνη γέννησε τον Πρόδρομο. Την ογδόη ημέρα συγκεντρωθήκανε στο σπίτι του Ζαχαρίου οι συγγενείς, οι γείτονες, οι φίλοι και οι γνωστοί για να κάνουν την περιτομή στο παιδί και να του χαρίσουν το όνομα.

Λογάριαζαν μάλιστα να του δώσουνε το όνομα του πατέρα του. Να τον πούμε δηλ. Ζαχαρία. Η Ελισάβετ, όμως φωτίστηκε από το Άγιο Πνεύμα και του είπε:

-Το παιδί δεν θα ονομαστεί Ζαχαρίας, αλλά Ιωάννης Εν τω μεταξύ άρχισαν να ρωτούνε με νεύματα τον Ζαχαρία, για να τους πει ποιο όνομα να δώσουνε στο παιδί. Εκείνος τότε, βουβός κι αμίλητος, ζήτησε ένα μικρό πίνακα για να γράψει τη θέληση του, που ήταν, όπως είδαμε και θέλημα του Θεού.

Τού φέρανε, λοιπόν ένα πινακίδιο κι αυτός τότε σταθερά έγραψε: Ιωάννης έστι το όνομα αυτού.

Την στιγμή όμως αυτή λύθηκε η γλώσσα του Ζαχαρίου. Αρχισε τότε να μιλάει ελεύθερα και να δοξάζει το Όνομα του Μεγαλοδύναμου Θεού. Όλοι μάθανε έπειτα με κάθε λεπτομέρεια για το θαύμα της Συλλήψεως, το θαύμα της αφωνίας του Ζαχαρία και όλα χα σχετικά με τη γέννηση και την ονομασία του Προδρόμου.

Με γλώσσα ελεύθερη πλέον, με φωνή δυνατή, γεμάτη από ιερή συγκίνηση, και πλημμυρισμένη από Άγιο Πνεύμα, ο Ζαχαρίας λέει χώρα λόγια προφητικά.

Προφητεύει για τον ερχομό του Χριστού, του Μεσσία. Μιλάει για την αποστολή του παιδιού του. Τα λόγια του έχουν μέσα Βάρος ουράνιο και κάλλος θειο.

Τα πρώτα παιδικά του χρόνια

Αν και δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία για την παιδική ηλικία του Ιωάννου, εν τούτοις εύκολα συμπεραίνεται, ότι ο Πρόδρομος του Χριστού έζησε κοντά στους ευλαβείς γονείς του. Υπάρχει παράδοση κατά την οποίαν, όταν οι στρατιώτες του Ηρώδη έσφαζαν τα νήπια, η Ελισάβετ πήρε τον Ιωάννη και έφυγε.

Έφθασε μπροστά σε κάποιο βουνό και οι στρατιώτες θα τον έπιαναν. Το βουνό άνοιξε. Πέρασε η Ελισάβετ αντίπερα, το βουνό έκλεισε και ο Ιωάννης σώθηκε!

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος στην έρημο

Αφήνει το σπίτι του, τους γνωστούς και τους συγγενείς και φεύγει για την έρημο της Ιουδαίας… Εκεί ο Πρόδρομος είναι ντυμένος με τα πιο φτωχά και σκληρά ρούχα.

Φοράει ένα ρούχο σκληρό από τρίχας καμήλου. Είναι κι αυτό συμβολικό, γιατί η καμήλα είναι το πιο υπομονετικό ζώο της ερήμου…

Υπομονή κι επιμονή θέλει και η άσκηση του Προφήτου. Φόρεσε λοιπόν το ρούχο που ήταν από καμηλίσια τρίχα και προχώρησε βαθειά στην έρημο. Ανυπόδητος, ο Άγγελος αυτός της ερήμου, ζει κάτω από τον καυτερό ήλιο της μέρας και από ανυπόφορο κρύο της νύχτας. Νηστεύει, νεκρώνει κάθε σαρκική επιθυμία,

προσεύχεται, επικοινωνεί με τον Θεό και ανεβαίνει ένα, ένα τα σκαλοπάτια της σκληρής ασκητικής ζωής. Ο δρόμος του, δρόμος του Θεού, λαμποκοπάει στη ζωή του. Καμιά επικοινωνία δεν τον δένει με τους ανθρώπους της εποχής του.

Αλλά, ενώ η εμφάνιση του είναι τόσο απλή και ασκητική, η παρουσία του είναι σοβαρή, επιβλητική, ηγεμονική. Η εξαιρετική του απλότητα του δίνει ένα συγκλονιστικό μεγαλείο. Η ακτινοβολία της αρετής του τραβάει σαν μαγνήτης…

«Φωνή βοῶντος ἐν τή ἐρήμω…»

Ήλθε λοιπόν η ώρα. Ο Θεός τον ειδοποίησε ν’ αρχίσει το έργο του.

Και άρχισε στις όχθες του Ιορδάνη. Ο κόσμος απορεί:

-Ποιος είναι αυτός ο Προφήτης;

-Ποιος είναι ο μεγάλος αυτός Προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης, που παρουσιάστηκε στις ημέρες μας; λέγουν.

-«Φωνή βοῶντος ἐν τή ἐρήμω, ἑτοιμάσατε τήν ὁδόν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τάς τρίβους Αὐτοῦ».

Δηλαδή είναι η φωνή ανθρώπου που κράζει δυνατά στην έρημο και λέγει: Ετοιμάσατε τον δρόμο του Θεού ή καλύτερα, ετοιμάσατε τον εαυτό σας με την μετάνοια για να δεχτεί η ψυχή σας καθαρή, την διδασκαλία του Χριστού.

Κάνατε ίσους τους δρόμους απ’ όπου Εκείνος θα περάσει. Καθαρισθείτε εσωτερικά με την μετάνοια…

Οι Ευαγγελιστές θεωρούν τον Ιωάννη σαν τον Άγγελο, τον οποίον συμφωνά με την προφητεία του Προφήτου Μαλαχίου θα έστελνε ο Θεός να ετοιμάσει τον δρόμο του αναμενόμενου Μεσαίου.

Ο Πρόδρομος, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας Άγιος, ένας Ασκητής, ένας Προφήτης, αλλά ένας μεγάλος Προφήτης, την παρουσία του οποίου προαναγγέλλουν οι πιο μεγάλοι Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης.

Το 29, λοιπόν, μ.Χ. κατέρχεται στις όχθες του Ιορδάνη και κηρύττει στον κόσμο. «Μετανοεῖτε, λέγει, ἤγγικε γάρ ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν». Το κήρυγμα του Προδρόμου είναι ελπιδοφόρο. Μιλάει για σωτηρία και λύτρωση.

Η μετάνοια είναι θειο δώρο. Το αμάρτημα στη γη δεν είναι η καταδίκη οριστική, έρχεται σε λίγο λύτρωσης. Η Βασιλεία των ουρανών πλησιάζει.

Μετάνοια και Βάπτιση

Το κήρυγμά του, συγκινεί βαθειά τις ψυχές των ανθρώπων, που είναι κουρασμένες από το χάος, το σκοτάδι, την αβεβαιότητα, την αμαρτία και το άγχος. Όλα τα Ιεροσόλυμα, όλη η Ιουδαία και τα περίχωρα του Ιορδανού τρέχουν σ’ αυτόν τον φωτισμένο Ασκητή της Ερήμου, για ν’ απαλύνουν την πίκρα της καρδιάς τους.

Τον ακούνε με λαχτάρα. Τού εξομολογούνται έπειτα τις αμαρτίες τους. Του λένε για αδικίες και πράξεις βρωμερές, που έκαναν στη ζωή τους και που εξαιτίας τους πνίγονται στον πόνο και την θλίψη και μαστίζονται από τους ελέγχους της συνειδήσεως.

Εκδηλώνουν την μετάνοιά τους πρώτον κι έπειτα Βαπτίζονται από τον Πρόδρομο στα γάργαρα νερά του Ιορδάνη. Βεβαίως δεν συγχωρούσε τις αμαρτίες το βάπτισμα του Ιωάννου. Απλώς ήταν βάπτισμα μετανοίας, δηλ. συναίσθηση της αμαρτωλότητας τους και πόθος να σωθούν από τον αναμενόμενο Μεσσία.

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος δεν μιλάει μόνο για μετάνοια και βάπτιση, αλλά προχωράει και πιο πέρα μιλάει για έμπρακτη μετάνοια.

Αποκαλύπτει

Κι εκεί όμως που δίδασκε, απαντούσε σε ερωτήσεις και Βάπτιζε, ο Πρόδρομος, πολλοί άρχισαν να σκέπτονται, μήπως αυτός είναι ο Μεσσίας, τον οποίο περίμεναν, μήπως αυτός είναι Χριστός…

Τότε το Προφητικό μυαλό φωτίστηκε και το στόμα του είπε λόγια Βαρυσήμαντα και αποκαλυπτικά:

Όχι, τους λέγει. Δεν είναι όπως σκέφτεστε. Εγώ μεν σας βαπτίζω με απλό νερό. Πίσω από μένα όμως έρχεται Εκείνος, που είναι Μεγάλος και Δυνατός.

«Ὁ δέ ὀπίσω μου Ἐρχόμενος Ἰσχυρότερός μου ἔστιν».

Εκείνου, εγώ, ούτε τα σανδάλια δεν είμαι άξιος να Βαστώ στα χέρια μου. Ούτε τα λουριά των παπουτσιών Του να λύσω..

«Αὐτός ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύματι Ἁγίω καί πυρί». Αυτός θα σας Βαπτίσει με Πνεύμα Άγιο και φωτιά της θείας Χάριτος.

Ο Βαπτιστής

Με τους αμαρτωλούς και ακάθαρτους -σε σκέψεις, λογισμούς και πράξεις ανθρώπους, -πηγαίνει ο καθαρός και αμόλυντος Χριστός στον Ιορδάνη, κοντά στον Προφήτη Ιωάννη, για να βαπτιστεί. Πρώτη φορά βλέπει ο Πρόδρομος τη θεία μορφή Του.

Βλέπει τον Κύριο να προχωρεί προς το μέρος του, εκεί δηλαδή που βάπτιζε στον ποταμό. Θείος ίλιγγος τον καταλαμβάνει. Δεν ξέρει πώς να υποδεχτεί τον Δεσπότη Χριστό.

Ο Ιησούς όμως με άφραστη ταπείνωση τον πλησιάζει και του λέγει να τον βάπτιση. Ανατριχιάζει ο Ασκητής στο άκουσμα αυτών των λόγων και παρεμποδίζει τον Χριστό, λέγοντας:

«Ἐγώ χρείαν ἔχω ὑπό Σου βαπτισθῆναι καί Σύ ἔρχη πρός μέ;».

Εγώ δηλ. έχω ανάγκη να βαπτισθώ από Σένα και συ έρχεσαι σε μένα; Εκείνη τη στιγμή ο Πρόδρομος ένοιωθε πώς είναι «αχρείος δούλος» μπροστά στο Θεϊκό Μεγαλείο του Χριστού.

Ο Λυτρωτής όμως δεν τον αφήνει να πνιγεί σε σκέψεις και συλλογισμούς, αλλά τον διακόπτει λέγοντας Του:

Άφησε τώρα. Έτσι πρέπει να κάνουμε. Πρέπει να γίνει όλη η διαδικασία, που απαιτεί η δικαιοσύνη της Π. Διαθήκης. δηλαδή κι εγώ ο αναμάρτητος πρέπει να εφαρμόσω τον Μωσαϊκό Νόμο, σαν να είμαι αμαρτωλός. Ο κατάλευκος τότε κι αναμάρτητος Ιησούς, μπήκε στον Ιορδάνη ποταμό και βαπτίσθηκε.

Έτσι ο Ιωάννης ο Πρόδρομος δεν γίνεται μόνο βαπτιστής του Χριστού, αλλά και ο μάρτυρας ενός θαυμάσιου γεγονότος.

Μπροστά του βλέπει την Τρισυπόστατο Θεότητα τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Και με όσα βλέπει κι ακούει και με όσα η θεία Χάρις του επιτρέπει να μιλάει καθαρά, επιγραμματικά και αλάνθαστα, ο Πρόδρομος γίνεται τίμιος και ειλικρινής μάρτυρας. Η μαρτυρία είναι αξιόπιστη και θεόπνευστη.

Λέγει ο Βαπτιστής:

«Καγῶ ἐώρακα καί μεμαρτύρηκα ὅτι Οὗτος ἐστίν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ».

Πράγματι, εγώ δηλαδή είδα το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει σ’ Αυτόν. Και έχω δώσει μαρτυρία, ότι Αυτός είναι ο Υιός του Θεού. Η Βάπτισις του Κυρίου έγινε το έτος 30 μ.Χ.

Δημόσιος έλεγχος

Ο Πρόδρομος δεν είναι μονάχα ο κήρυκας της μετανοίας, δεν είναι μόνον ο προάγγελος της χαράς του ερχομού του Χριστού, αλλά είναι συγχρόνως και μια φωνή ελέγχου.

Ο Πρόδρομος δεν μένει αδιάφορος και απαθής στην διεφθαρμένη ζωή των ισχυρών και δυνατών. Ο μεγαλόστομος αυτός Προφήτης, ο άγγελος της ερήμου, φρίττει από την ανηθικότητα των αρχόντων.

Εν τω μεταξύ βλέπει έναν λαό πικραμένο, και δυστυχισμένο, που δεν τολμάει με κανένα τρόπο να σηκώσει κεφάλι, να φωνάξει να διαμαρτυρηθεί για τις αδικίες. Τότε ο Πρόδρομος λύνει τη σιγή του, για τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο της διαφθοράς.

Σταματάει για λίγο το Μετανοείτε κι αρχίζει το Κατηγορώ. Αστραφτερό μαχαίρι γίνεται η φωνή του και κόβει το μαύρο πέπλο της σιγής και του τρόμου.

Ο Ηρώδης τον οποίο κατηγορούσε ο Πρόδρομος ήταν Τετράρχης, δηλαδή είχε στην εξουσία του το ένα τέταρτο της βασιλείας του πατέρα του. Είχε δε και άλλα τρία αδέλφια. Αυτός, λοιπόν, αγάπησε την γυναίκα του αδελφού του Φιλίππου, την διεφθαρμένη Ηρωδιάδα.

Κυριευμένος από αισχρή επιθυμία, έδιωξε την νόμιμη γυναίκα του, που ήταν θυγατέρα του βασιλιά της Αραβίας Αρέτα, και άρπαξε με την αμαρτωλή θέληση της, την Ηρωδιάδα.

Έτσι, λοιπόν, ενώ ο αδελφός του ζούσε κι ενώ η Ηρωδιάδα είχε αποκτήσει με τον Φίλιππο μια κόρη τη Σαλώμη, ο Ηρώδης καταπατώντας τον Μωσαϊκό νόμο, τον νόμο του Θεού παίρνει γυναίκα του, την γυναίκα του αδελφού του.

Η φωνή του Προδρόμου γίνεται σάλπιγγα έλεγχου. Συνταράζει την μαλθακότητα και την χλιδή των αιμομικτών.

Και ενώ ο λόγος του Προδρόμου, που πηγαίνει κάτω από τα ανάκτορα και φωνάζει, κτυπάει αμείλικτα όλες τις παρανομίες του Ηρώδη και η γλώσσα του μαστιγώνει την Ηρωδιάδα, ο Ηρώδης αποφασίζει να προσθέσει ένα ακόμη έγκλημα στην αλυσίδα των εγκλημάτων του.

Συλλαμβάνει τον γενναίο Ασκητή της ερήμου και τον ρίχνει στις υγρές κι ανήλιαγες φυλακές του φρουρίου της Μαχαιρούντος.

Ο λαός ακολουθεί τον Πρόδρομο

Μέσα από το δεσμωτήριο ο Πρόδρομος, διδάσκει τον λαό, αλλά κι ασίγαστα ελέγχει την παρανομία των ανακτόρων. Ο Ηρώδης με την αισχρή προτροπή της ανήθικης γυναίκας του, αποφασίζει να τον εξοντώσει. Δεν τολμάει όμως, γιατί φοβάται τον λαό.

Όπως βλέπομε από την Καινή Διαθήκη, την εποχή εκείνη άρχισε ο Χριστός την δημοσία δράσι και τα θαύματα του. Ο Πρόδρομος άκουγε στη φυλακή για τα θαύματα του Ιησού και έστειλε δύο μαθητές του στο Χριστό να τον ρωτήσουνε:

Συ είσαι αυτός που περιμένουν οι Εβραίοι να τους λυτρώσει ή περιμένουμε κανέναν άλλον;

Και η ερώτηση εκείνη δεν ήταν δυσπιστία του Προδρόμου, αλλά ήθελε με την απάντηση που θα παίρνανε από τον Κύριο να στερεωθεί η κλονισμένη πίστη τους.

Έπρεπε να δούνε το Χριστό, να δούνε τα θαύματά του, να τον πιστέψουν και να τον ακολουθήσουνε εις το εξής. Διότι το έργο του Ιωάννου τελείωσε. Δεν έπρεπε να περιμένουν τίποτε άλλο από αυτόν ο οποίος σε λίγο θα φονευόταν.

Η απάντησης του Κυρίου είναι μεγαλειώδης. Δεν είναι κούφια λόγια, αλλά θαυματουργική δόξα. Βλέπουνε οι μαθητές του Ιωάννου με τα μάτια τους θαυμαστά γεγονότα.

Τούς λέγει, λοιπόν, ο Χριστός:

Πέστε στον Ιωάννη όσα βλέπετε κι ακούτε. Κι αυτά όλα είναι θαύματα. Τυφλοί βλέπουν, κουτσοί περπατούν, λεπροί καθαρίζονται και νεκροί ανασταίνονται.

Επομένως από αυτά που είδαν, κατάλαβαν, ότι ο Χριστός είναι ο προσδοκώμενος Μεσσίας, τον οποίον έπρεπε ν’ ακολουθήσουν.

Το αμαρτωλό τραπέζι του Ηρώδη – Ο Χορός της Σαλώμης

Οι βασιλείς και οι άρχοντες τον καιρό εκείνο συνηθίζανε να γιορτάζουνε σαν μέρες χαράς και ευτυχίας την ημέρα της γεννήσεως τους και την ημέρα που ανεβαίνουνε στο θρόνο και στην εξουσία.

Και ο Ηρώδης γιόρταζε πάντοτε με ξεχωριστή λαμπρότητα την γιορτή των γενεθλίων του. Εκείνο, λοιπόν τον χρόνο, που ο Πρόδρομος ήταν φυλακισμένος, ο Ηρώδης κάλεσε όπως πάντα, όλη την αριστοκρατία του καιρού του, για να πανηγυρίσει τα γενέθλιά του.

Κι ενώ το μισητό συμπόσιο προχωρούσε και η αμαρτία έκαιγε τις ψυχές, η Σαλώμη, η κόρη της Ηρωδιάδας, βγήκε ντυμένη άσεμνα μπροστά στους καλεσμένους και άρχισε να χορεύει έναν έξαλλο δαιμονικό χορό.

Οι διαφθαρμένοι χειροκροτούν με ενθουσιασμό την Σαλώμη. Οι φαύλες κι αμαρτωλές κινήσεις της τους συγκινήσανε.

Και τότε ενθουσιάζεται και ο γέρο – Ηρώδης. Την καλεί κοντά του και της λέγει:

Ζήτησέ μου ότι θέλεις και θα σου το δώσω! Σου ορκίζομαι ότι θα σου δωρίσω ότι κι αν μου ζητήσεις, έστω κι αν μου ζητήσεις το μισό βασίλειο μου…

Η φαύλη νέα τρέχει τότε στη μητέρα της και την ρωτάει τι να ζητήσει από τον Ηρώδη. Η Ηρωδιάδα, ο θηλυκός αυτός σατανάς, χαμογελάει δαιμονικά.

Η μανία της για τον Πρόδρομο, που ελέγχει την ανήθικη ζωή της, φουντώνει. Χωρίς, λοιπόν, να χάση καιρό, την δασκαλεύει να ζητήσει – Ώ δωρεά παρανομωτάτη, – την κεφαλή του Προδρόμου.

Ο Ιωάννης αποκεφαλίζεται

Μπαίνει λοιπόν αμέσως η Σαλώμη στην αίθουσα του αισχρού συμποσίου και ζητάει, χωρίς χρονοτριβή, το κεφάλι του Ιωάννου του Προδρόμου.

Ζητάει, μετά το σατανικό χορό της, να πλημμυρίσει την τράπεζα του συμποσίου με το αίμα του αθώου Προφήτου. Κομπιάζει για λίγο ο Ηρώδης, γιατί φοβάται να εξοντώσει τον Πρόδρομο.

Όλα αυτά όμως δεν ήτανε τίποτε άλλο, παρά δικαιολογίες. Το έγκλημα έχει προαποφασισθεί. Η επιθυμία, λοιπόν, της Ηρωδιάδας που θέλει να κυλιέται ανεμπόδιστα και χωρίς έλεγχο στην αμαρτία, γίνεται πραγματικότητα.

Το αίτημα της Σαλώμης δεν αργοπορεί. Κι ενώ οι δαιμονόψυχοι και αιμοβόροι διασκεδάζανε, άγριο και κοφτερό σπαθί του δημίου, του σκεπουλάτορα, έκοβε την αγία κεφαλήν του Τιμίου Προδρόμου στη φυλακή.

Όλα γίνονται με ταχύτητα. Φέρουνε τρέχοντας οι στρατιώτες το ματωμένο κεφάλι του Προφήτου στα ανάκτορα, στο τραπέζι των θλιβερών δημίων. Το βάζουνε σε πιάτο γεμάτο αίματα και το τοποθετούν ανάμεσα στα φαγητά. Άγρια δαιμονική ικανοποίηση αισθάνεται η Ηρωδιάδα.

Έπειτα πλημμυρισμένη ακόμα από κακία και πάθος εκδικήσεως, παίρνει μια βελόνα και τρυπάει μ’ αυτή τη γλώσσα που την ταλάνιζε, που την συγκλόνιζε με την τρομερή φωνή του ελέγχου του.

Το λείψανο του Αγίου

Μετά το φρικιαστικό αυτό έγκλημα, οι μαθητές του Προδρόμου τρέχουν στη φυλακή. Αψηφούν τους κινδύνους. Δεν λογαριάζουν την οργή της ασύδοτης εξουσίας και παίρνουν το ασκητικό κορμί του Προφήτη. Με συγκίνηση και λύπη το θάβουνε κι έπειτα πηγαίνουνε στο Χριστό και του αναφέρουν τα καθέκαστα.

Τι έγινε το λείψανο του Προδρόμου;

Όπως αναφέρουν οι χρονογράφοι και οι συναξαριστές το σώμα του Αγίου ετάφη στην πόλη Σεβάστεια της Ιουδαίας. Ήταν δε προφυλαγμένο μέσα σε θήκη.

Ο χρονογράφος Μοναχός Γεώργιος Αμαρτωλός, μας πληροφορεί ότι το λείψανο του Αγίου κάηκε επί της βασιλείας του αντίχριστου αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτου. Η δεξιά του χειρ, εκείνη που άγγιξε την κεφαλή του Δεσπότου Χριστού, σώζεται σήμερον εις την Ιερά Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους.

Η τιμία κεφαλή – Πρώτη και Δεύτερη εύρεσης (24 Φεβρουαρίου)

Η τιμία όμως κεφαλή του Αγίου δεν κάηκε. Μετά την αποκεφάλιση του Προδρόμου, όπως είδαμε, η τιμία κεφαλή του δόθηκε σαν δώρο στην Σαλώμη, για τον αμαρτωλό χορό της. Και τελικά εκεί κάπου παραπετάχτηκε από την ασεβέστατη Βασιλική οικογένεια.

Αλλού πάλι αναφέρεται ότι η Ηρωδιάδα διέταξε να θάψουν κοντά στα ανάκτορα την τιμία κεφαλή του Προδρόμου και πήγαινε εκεί και καταπατούσε το σημείο της ταφής για να ξεδιψάσει λίγο το Βάρβαρο μίσος της κατά του Αγίου.

Η πρώτη εύρεση της έγινε κατά τρόπο θαυματουργικό.

Ο ίδιος ο Πρόδρομος φανέρωσε το μέρος που ήταν η τιμία κεφαλή του σε δύο καλογέρους που πηγαίνανε να προσκυνήσουνε τον Άγιο Τάφο. Την βρήκανε εκεί κοντά στ’ ανάκτορα του Ηρώδη και την περιμαζέψανε με ευλάβεια.

Ύστερα την πήρε από τους Μονάχους ένας κεραμέας και την μετέφερε στην Έμεσα. Μετά όμως από το θάνατο του κεραμέα και της αδελφής του, ο πολύτιμος αυτός θησαυρός, η τίμια κεφαλή, πέρασε διαδοχικά από πολλούς ευσεβείς και τελικά έπεσε στα χέρια ενός Αρειανού, ονομαζόμενου Ευσταθίου.

Ο αιρετικός λοιπόν αυτός κατοικούσε σ’ ένα σπήλαιο και τα θαύματα που γινότανε με την δύναμη της τιμίας κεφαλής, τις θεραπείες που βλέπανε οι ασθενείς και πολλά άλλα, τα παρουσίαζε σαν θαύματα της αιρέσεως του Αρείου.

Τότε όμως απομακρυνθεί από τους Ορθοδόξους από το μέρος εκείνο ο Ευστάθιος και η τιμία κεφαλή του Αγίου, κατά θεία οικονομία έμεινε εκεί στο σπήλαιον. Εκεί λοιπόν την βρήκανε το 431 επί της Βασιλείας του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του μικρού.

Και αυτή η εύρεσης έγινε υστέρα από αποκαλύψεις και οράματα του θελήματος του Θεού. Την βρήκανε μάλιστα μέσα σε μια υδρία και ο Αρχιμανδρίτης Μάρκελλος με τον Επίσκοπο της Έμεσης Ουράνιο, την φέρανε στην Εκκλησία, όπου έγιναν θαύματα μεγάλα και παράδοξα. Η εύρεσης αυτή γιορτάζεσαι στην Εκκλησία μας στις 24 Φεβρουαρίου.

Όπως αναφέρει ο Δοσίθεος η κάρα του τιμίου Προδρόμου φυλάχτηκε με προσοχή. Ο βασιλεύς Ουάλης μάλιστα διέταξε να την πάνε στην Κωνσταντινούπολη.

Καθώς δε την μεταφέρανε πάνω σε άμαξα, η άμαξα ξαφνικά σταμάτησε. Τα άλογα δεν προχωρούσανε με κανένα τρόπο. Έτσι υποχρεώθηκαν να την αφήσουν σε κάποια κωμόπολη ονομαζόμενη Κολάου.

Εκεί λέγει ο Δοσίθεος, κατέβηκε ο αυτοκράτορας Μέγας Θεοδόσιος και πήρε την τιμία κεφαλή στο Βασιλικό αμάξι και την μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη σε μία θέση, που ονομαζόταν Έβδομον.

Εκεί ο αυτοκράτορας έκτισε μεγαλοπρεπή Ναό προς τιμήν του Αγίου κι τοποθέτησε την κεφαλή του.

Αργότερα ένα μέρος από την τιμία κάρα βρισκότανε στο Μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου στο Άγιο Όρος. Το κλέψανε όμως κι είναι άγνωστο που βρίσκεται σήμερα.

Ένα μέρος της κάρας βρίσκεται στην Ουγγροβλαχία στο Μοναστήρι Καλούτι. Αυτό όμως αφιερώθηκε στον Πανάγιο Τάφο…

Τρίτη εύρεσης (25 Μαΐου)

Σύμφωνα με τη Παράδοση και τα ιστορούμενα στους εκκλησιαστικούς ύμνους, αναφέρεται και τρίτη εύρεσης της τιμίας κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου.

Η ανεύρεσης αυτή έγινε από κάποιον ιερέα στα Κόμανα της Καπαδοκίας, απ’ όπου μετακόμισαν, με λαμπρή επισημότητα, το λείψανο στην Κωνσταντινούπολη.

Τα απολυτίκιον της εορτής αυτής, που είναι στις 25 Μαΐου, λέγει τα εξής:

«Ὡς θεῖον θησαύρισμα ἐγκεκρυμένον τή γῆ, Χριστός ἀπεκάλυψε τήν κεφαλή σου ἠμίν, Προφήτα καί Πρόδρομε, πάντες οὔν συνελθόντες, ἐν τή ταύτης εὐρέσει, ἄσμασι θεηγόροις, τόν Σωτήρα ὑμνοῦμεν τόν σώσοντα ἠμᾶς ἐκ φθορᾶς; ταῖς ἱκεσίες σου».

Στην τρίτη εύρεση της τιμίας κεφαλής του Προδρόμου εγκώμιο έπλεξε ο Θεόδωρος ο Στουδίτης. Το εγκώμιο αυτό βρίσκεται στη Λαύρα και στην Ιερά Μονή του Διονυσίου.

Από το εγκώμιο αυτό βγαίνει το συμπέρασμα όχι στο Μοναστήρι των Στουδιτών θα ευρίσκετε τότε ολόκληρη η κάρα του Τιμίου Προδρόμου ή μέρος αυτής.

Στις 7 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας εορτάζει μαζί με την Σύναξη του Προφήτου Προδρόμου και την μετακομιδή της τιμίας χειρός του στην Κωνσταντινούπολη.

Σήμερα η δεξιά χειρ του τιμίου Προδρόμου βρίσκεται στο Μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου, στο Άγιο Όρος.

Το φρικτό τέλος των σφαγιαστών του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου

Ο Θεός τιμώρησε τους σφαγείς του Προφήτου. Το τέλος των υπευθύνων, για την αποκεφάλιση του Ιωάννου ήτανε σκληρό.

Ο Ηρώδης έμεινε στην εξουσία μέχρι το 40 μ.Χ. Τι το ήθελε όμως! Η ζωή του ήτανε μαρτυρική Μαστίζεσαι αλύπητα από τους δριμείς ελέγχους της συνειδήσεως. Μάταια αγωνίζεται ο ταλαίπωρος Ηρώδης, η πονηρή αλεπού, όπως τον ονόμασαν, να πνίξει τη φωνή της συνειδήσεως.

Έπειτα όμως, αυτός και η γυναίκα του η Ηρωδιάδα, εξοριστήκαν από τον Αυτοκράτορα της Ρώμης Καλιγούλα, στην Γαλλία κι αργότερα στην Ισπανία. Εκεί στην εξορία υποφέρανε πολύ. Άσημοι πλέον κι άδοξοι, χωρίς ίχνος από καλοπέραση και πολυτέλεια, βρήκανε το αμαρτωλό τέλος τους.

Αλλά και η τύχη της Σαλώμης, της μιαράς κόρης κι άσεμνης χορεύτριας, που ζήτησε ψυχρά κι αναίσθητα την κεφαλή του Προδρόμου επί πίνακι δεν ήτανε καλλίτερη.

Όπως διηγείται ο Νικηφόρος Κάλλιστος στην Εκκλησιαστική Ιστορία, η Σαλώμη βρήκε τραγικό τέλος, ίδιο σχεδόν με το τέλος του Προδρόμου. Της κόπηκε κι αυτής το κεφάλι. Και να πώς:

Μια μέρα, ενώ περνούσε η Σαλώμη πάνω από ένα παγωμένο ποταμό, για να πάει στην αντίπερα όχθη ο πάγος σχίστηκε κάτω στα πόδια της. Τότε το σώμα της βούλιαξε με ορμή προς τα κάτω, σαν να άνοιξε η γη να την καταπιεί Και στο απότομο αυτό πέσιμο, ενώ το σώμα της βυθίστηκε, το κεφάλι της κρατήθηκε από κοφτερές πλάκες του παγωμένου ποταμού. Ο πάγος σαν κοφτερό μαχαίρι έκοψε το κεφάλι της στο λαιμό!

Εις την Σύναξη του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννη 7 Ιανουαρίου

Στίχος
Ἐμή σέ γλώσσα, κῆρυξ, πῶς ἄν αἰνέση ὄν γλώσσα Χριστού γηγενῶν μείζων λέγει; Μνήνην ἐβδομάτη Προδρόμου λάχε αἰδοίοιο

Ἀπολυτίκιον Ἦχος β΄.
Μνήμη δικαίου μετ’ ἐγκωμίων σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε, ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ρείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τὸν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καὶ τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεὸν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τὸν αἴροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καὶ παρέχοντα ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

 

Η εικόνα του Εμμανουήλ Τζάνε με τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και σκηνές του βίου του στο Κρανίδι Αργολίδας (1646)

Στον ναό του Τιμίου Προδρόμου στο Κρανίδι φυλάσσεται η εξαιρετικής τέχνης εικόνα με τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και βιογραφικές σκηνές του, διαστάσεων 1,22×1,03×0,023 μ., που ιστόρησε το 1646 ο Εμμανουήλ Τζάνε Μπουνιαλής (π. 1610 – 1690), ιερέας και ζωγράφος με καταγωγή από το Ρέθυμνο της Κρήτης και ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους του 17^ου αιώνα.

Η ύπαρξη της εικόνας, που έφερε ασημένια επένδυση καλής τέχνης, του 19^ου αιώνα, έγινε γνωστή μόλις το 2007, όταν το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του ναού του Τιμίου Προδρόμου, με πρόεδρο τον Εφημέριο π. Χριστοφόρο Καραβία, ανέθεσε τη συντήρησή της στον κ. Π. Θεοφιλάκο, συντηρητή αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, ο οποίος, με την αφαίρεση της επένδυσης, αναγνώρισε αμέσως την τέχνη του Τζάνε. Λόγω της σπουδαιότητας του έργου, μέσω της 25^ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, τη συντήρηση ανέλαβε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού αποστέλλοντας ειδικευμένο προσωπικό στο Κρανίδι, ώστε η εικόνα να συντηρηθεί χωρίς να μετακινηθεί από τον οικισμό. Η συντήρηση βρίσκεται σε εξέλιξη.       

Όπως προκύπτει από το έτος δημιουργίας της, το 1646, πρόκειται για ένα από τα πρωιμότερα έργα του Τζάνε, όσο ακόμη ο ζωγράφος ζούσε και εργαζόταν στην Κρήτη. Για την ιστορία της και το πώς βρέθηκε στην Πελοπόννησο οι πληροφορίες είναι περιορισμένες. Όπως προκύπτει από τη σχετική με την ιστορία του Κρανιδίου μελέτη του Μακαριστού Μητρ. Κορίνθου Παντελεήμονος [Π. Κ. Καρανικόλα, Μητρ. Κορίνθου, Τὸ Κρανίδι. Κομμάτια ὰπὸ τὴ χαμένη ἱστορία τοῦ, Κόρινθος 1980, σ. 41-45], το 1764 βρισκόταν στην οικία της Χανιφέ Χανούμ Ελισάχ στο Ναύπλιο, απ’ όπου, στις 26 Αυγούστου, ο Λεωνίδας Μονοχάρτζης, γόνος επιφανούς οικογένειας του Κρανιδίου, τη μετέφερε στην ιδιόκτητη εκκλησία της οικογένειάς του, που υψωνόταν στη θέση του σημερινού ναού του Προδρόμου έως τα μέσα του 19^ου αιώνα περίπου. Κατά τα Ορλωφικά, για λόγους ασφαλείας, το κειμήλιο εστάλη στη Μονή του Αγίου Νικολάου στις Σπέτσες, για να επανατοποθετηθεί στο ναό της οικογένειας Μονοχάρτζη τον Ιούλιο του 1772. Με την ανέγερση του νεώτερου ναού του Προδρόμου η εικόνα εναποτέθηκε σε αυτόν, όπου και βρίσκεται μέχρι σήμερα, σε μαρμάρινο προσκυνητάρι.       

Πρόκειται για το μοναδικό γνωστό έργο του Τζάνε με τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και εκτενή κύκλο του βίου του αποτελούμενο από δώδεκα σκηνές, που καλύπτουν τα γεγονότα από τον Ευαγγελισμό του Ζαχαρία έως και τον Ενταφιασμό του Προδρόμου. Σε αυτό αναγνωρίζονται τα κυριότερα χαρακτηριστικά της τέχνης του ζωγράφου: η στενή σχέση με την Κρητική Σχολή ζωγραφικής, οι εικονογραφικοί νεωτερισμοί, η χρήση δυτικών δανείων, από ιταλικά έργα και φλαμανδικές χαλκογραφίες του Jean Sadeler, η έντονη μικρογραφική διάθεση και η άρτια τεχνική. Για τους λόγους αυτούς η εικόνα αποτελεί αντιπροσωπευτικό έργο του ζωγράφου και, παράλληλα, ένα από τα σημαντικότερα έργα της μεταβυζαντινής τέχνης.

   Μ. Αγρέβη

Δρ. Αρχαιολόγος 25^ης ΕΒΑ

Πηγές:

https://www.tanea.gr/2007/03/01/lifearts/culture/polytimi-eikona-krybotan-epi-250-xronia-sto-kranidi/