Κάποτε μετρούσαμε τον χρόνο με τις εποχές, μετά με τα ρολόγια, τώρα με το δευτερόλεπτο που χρειάζεται μια οθόνη για να «φορτώσει». Είκοσι χρόνια κάτω από το βάρος του πετραχηλιού, έχω δει τις εξομολογήσεις να αλλάζουν ρυθμό — ή μάλλον, να σβήνουν. Δεν έρχονται πια άνθρωποι λυγισμένοι από το βάρος ενός μεγάλου λάθους, αλλά άνθρωποι λαχανιασμένοι, αποξενωμένοι. Άνθρωποι που τρέχουν να προλάβουν κάτι που δεν ξέρουν καν αν το θέλουν, εγκλωβισμένοι σε μια αόρατη γραμμή παραγωγής. Σαν η αιωνιότητα να έγινε ένα στενό, πιεστικό χρονοδιάγραμμα.
Το βλέπω κάθε Κυριακή στα άδεια στασίδια, στη θλιβερή απουσία του κόσμου. Η πνευματική ζωή δεν συγκινεί πια• οι πνευματικές ομιλίες μένουν στα αζήτητα. Η σχέση με τον ναό έγινε στεγνά χρησιμοθηρική. Έρχονται να με βρουν όχι για να ανοίξουν την ψυχή τους, αλλά για να σφραγίσω ένα έγγραφο, να υπογράψω μια βεβαίωση, να διεκπεραιώσω βιαστικά ένα τρισάγιο. Ο παπάς αντιμετωπίζεται σαν ένας δημόσιος υπάλληλος, ένας μηχανισμός του κράτους ή της παράδοσης. Σαν άνθρωπος, δεν υπάρχει. Η διακονία μου μοιάζει στα μάτια τους ακαταλαβίστικη —και ίσως, με τον τρόπο που ζει ο σύγχρονος κόσμος, να έχουν και δίκιο να την ονομάζουν έτσι. Μεγαλώνουμε, δυστυχώς, μια γενιά που ξέρει την τιμή των πάντων, αλλά την αξία του τίποτα.
Αυτή η λογική της αγοράς εισχωρεί αθόρυβα και στο αίμα των σχέσεων. «Τι κέρδισα, τι έχασα, ποιος μου χρωστάει μια χάρη». Οι σχέσεις μοιάζουν με διπλογραφικά βιβλία. Εμφανιζόμαστε σε γάμους, κηδείες και κοινωνικές εκδηλώσεις σαν να χτυπάμε κάρτα εργασίας, με ένα αόρατο κοστολόγιο στο χέρι, για να καλοπιάσουμε, να υποχρεώσουμε, να εξαργυρώσουμε την παρουσία μας αργότερα.
Και ο Θεός; Αυτός κι αν μπήκε στο ζύγι. Η προσευχή στο παγκάρι μοιάζει με εμπορική συναλλαγή, ένα συμβόλαιο με έναν Θεό-πάροχο: «Σου άναψα μια λαμπάδα, δώσε μου την προαγωγή». «Σου έκανα μια παράκληση, γιατί δεν έγινε καλά ο άνθρωπός μου;». Ζητάμε έναν Θεό-αυτόματο πωλητή, έτοιμο να ικανοποιήσει το «εδώ και τώρα» μας. Η αναμονή μάς φαίνεται τιμωρία, η υπομονή μάς προκαλεί κατάθλιψη. Αυτή η ανικανότητα να σταθούμε στην αναμονή γεννά το σύγχρονο υπαρξιακό κενό• την άρνησή μας να αφήσουμε τον καρπό να ωριμάσει. Αν κάτι δεν αποδώσει μέσα σε πέντε λεπτά, το πετάμε ως άχρηστο.
Χθες το βράδυ, καθώς ησύχαζε ο ναός μετά τον εσπερινό και οι σκιές μεγάλωναν στους τοίχους, κάθισα για λίγο στα στασίδια. Στην απόλυτη σιωπή της άδειας εκκλησίας, σκέφτηκα πόση ομορφιά χάνουμε επειδή ξεμάθαμε να περιμένουμε. Το σιτάρι θέλει μήνες στο χώμα για να γίνει ψωμί, το σταφύλι θέλει τον χρόνο του στο βαρέλι. Η αποδέσμευση από την τυραννία του χρήσιμου μοιάζει σχεδόν αδύνατη, κι όμως είναι η μόνη οδός διασφάλισης της ψυχικής μας ακεραιότητας. Χρειαζόμαστε μια εσωτερική αντίσταση, μια στροφή προς το ανιδιοτελές.
Δεν έχω έτοιμες απαντήσεις, ούτε κρίνω τον κόσμο από κάποιο ασφαλές βάθρο. Μέσα στο ίδιο τρένο είμαι κι εγώ, στο ίδιο σκοτάδι ψηλαφώ, με τα ίδια άγχη παλεύω. Όμως, κάθε φορά που βλέπω έναν άνθρωπο να κοντοστέκεται, να αφήνει το τηλέφωνο στην άκρη και απλώς να επιτρέπει στον εαυτό του μια ασήμαντη, «άχρηστη» παύση μέσα στη μέρα, νιώθω ότι εκεί, σε εκείνη τη σιωπηλή αναμονή, κρύβεται η μόνη αληθινή ζωή που μας απομένει. Εκεί κρύβεται η μόνη αληθινή μας ανάσταση.

π.Χριστοφόρος 

Χριστούγεννα !

Ευκαιρία να αφήσουμε την πίστη μας, σαν ένα βρέφος από το γενετικό υλικό όσων είμαστε και φέρουμε, να ξαναγεννηθεί.

Να αρχίσει μια νέα πορεία μέσα στα πλαίσια της προσωπικής μας ιστορίας.

Να πάρει όνομα, να αναβαπτιστεί, να τα μάθει όλα από την αρχή μη θεωρώντας τίποτε δεδομένο.
Να ρωτήσει και να ξαναρωτήσει για όσα ονομάζουμε αυτονόητα, να ενηλικιωθεί, να μάθει να θυσιάζεται για κάτι που έχει πραγματική αξία για να αναστηθεί και να ξεπεράσει το χρόνο, εκπληρώνοντας έτσι τον σκοπό της ύπαρξής της.

Είναι ανάγκη να γίνεται κάθε χρόνο αυτή η επανεκκίνηση της πνευματικής μας διαδρομής. Γι’ αυτό πάλι Χριστούγεννα, ανελλιπώς, κάθε χρόνο.
Προσμένοντας και ελπίζοντας σε κάτι ανώτερο κάθε φορά.
Αυτό είναι το δώρο που ίσως ακόμη δεν παραλάβαμε μέσα στα τόσα άλλα που ανταλλάσσουμε μεταξύ μας και επιθυμούμε να αποκτήσουμε.
Δεύτε ίδωμεν πιστοί…

(π. Χρ. 29-12-2025)

Καλὴ ἡμέρα !

Χρόνια πολλὰ καὶ εὐλογημένα !
Δύναμη καὶ πνευματικὴ βοήθεια σὲ ὅλους μας ἡ ἑορτὴ τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου !

Τῆς Ἀναλήψεως

Τῆς Πεντηκοστῆς

Τῆς Μεσοπεντηκοστῆς

Τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Μεγάλες ἑορτὲς ποὺ δὲν εἶναι τόσο λαοφιλεῖς ἀφοῦ δὲν γιορτάζουν ὀνόματα .

Ἂν δὲν πανηγυρίζει κάποιος ναὸς τὶς ἡμέρες αὐτές , δὲν ὑπάρχει διάθεση ἐκκλησιασμοῦ , μετοχῆς στὴν θ. Κοινωνία καὶ προσφορὰ ἀρτοκλασίας ἢ προσφόρου στὸν ναό . Δὲν ὑπάρχει κάτι ποὺ μοιράζεται στὸν ναὸ γιὰ νὰ πᾶμε νὰ τὸ πάρουμε .Γιὰ Παράδειγμα τῶν Βαιων πᾶμε νὰ πάρουμε βαγια , τοῦ Σταύρου πᾶμε νὰ πάρουμε βασιλικό , τῶν Θεοφανιων πᾶμε νὰ πάρουμε Ἁγιασμὸ κλπ.

Μήπως ἦρθε ἡ ὥρα νὰ συνειδητοποιήσουμε τὴν θεολογική , σωτηριολογικη καὶ βαθύτερη ἔννοια τῶν Δεσποτικῶν καὶ Θεομητορικῶν Ἑορτῶν διαβάζοντας σχετικὰ κείμενα , κυρίως τὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ ἀνακαλύπτοντας τοὺς ἀνεκτίμητους θησαυρούς τους ;

Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς εὐλογεῖ!

Μιὰ προσευχὴ στὸ Χριστὸ ἀπὸ τὴν τρίτη ὥρα (μιὰ ἐκκλησιαστικὴ ἀκολουθία ποὺ γίνεται κυρίως στὶς ἱερὲς μονὲς στὶς 9 τὸ πρωί.

Ταχεῖαν καί σταθηράν δίδου παραμυθίαν τοῖς δούλοις σου, Ἰησοῦ, ἐν τῷ ἀκηδιάσαι τά πνεύματα ἡμῶν, μή χωρίζου τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐν θλίψεσι, μή μακρύνου τῶν φρενῶν ἡμῶν ἐν περιστάσεσιν, ἀλλά ἀεί ἡμᾶς πρόφθασον. Ἔγγισον ἡμῖν, ἔγγισον ὁ πανταχοῦ, ὥς περ καί τοῖς Ἀποστόλοις σου πάντοτε συνῇς, οὕτω καί τοῖς σέ ποθοῦσιν ἕνωσον σαυτόν οἰκτίρμον, ἵνα συνημμένοι σοι ὑμνῶμεν, καί δοξολογῶμεν τό πανάγιόν σου Πνεῦμα.

μετάφραση:

Ἄμεση καὶ σταθερὴ παρηγοριὰ δῶσε σὲ μᾶς τοὺς δούλους σου ,Ἰησοῦ, ποὺ ἡ σκέψη μας κουρασμένη δὲν μπορεῖ νὰ σὲ ἀναζητήσει. Μὴν ἀποχωριστεῖς ἀπὸ τὶς ψυχές μας ὅταν βιώνουμε θλίψεις, μὴν ἀπομακρυνθεὶς ἀπὸ τὸ μυαλό μας ὅταν εἴμαστε ἐμπεριστστοι ἀλλὰ πάντα νὰ εἶσαι κοντά μας. Πλησίασε καὶ ἐμᾶς , πλησίασε μᾶς ἐσὺ ποὺ εἶσαι παντοῦ παρών. Ὅπως πάντα ἤσουν μαζὶ μὲ τοὺς Ἄποστολους Σου ἔτσι ἕνωσε μὲ σένα ὅσους σὲ ποθοῦν , Εὔσπλαχνε, γιὰ νὰ μποροῦμε ἔτσι ἑνωμένοι μαζί Σου νὰ ὑμνοῦμε καὶ νὰ δοξολογοῦμε τὸ Πανάγιό Σου Πνεῦμα.

——

Ὁ χωρισμὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεὸ εἶναι πάντοτε πιθανὸς σὲ κάθε δυστυχία καὶ θλίψη. Ὁ ὑμνωδὸς ἐκφράζει τὴν ἀγωνία του καὶ τὴ θερμὴ παράκληση στὸν Θεό, ποὺ εἶναι «πανταχοῦ παρών», νὰ πλησιάσει αὐτοὺς ποὺ τὸν ἀγαποῦν καὶ τὸν ποθοῦν καὶ νὰ τοὺς παρηγορήσει. Νὰ γίνει γρήγορη καὶ σταθερὴ παρηγοριά, ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ἐπιτευχθεῖ μόνο μὲ τὴν ἑνότητα ποὺ ὁ Χριστός, ὅπως χάρισε στοὺς Ἀποστόλους, θὰ χαρίσει καὶ στοὺς ἑκάστοτε μαθητές του, ἔτσι ὥστε ἑνωμένοι καὶ ἀγαπημένοι νὰ ὑμνοῦμε καὶ νὰ δοξολογοῦμε τὸν Πανάγιο Πνεῦμα, ποὺ εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς ἑνότητας καὶ τῆς ἀδελφοσύνης.

Μερικές σκέψεις αυτοσυνειδησίας και μια προσευχή στην αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους

Εκκλησιασμός
————————
Οι περισσότεροι χριστιανοί εκκλησιάζονται
10-15 φορές το χρόνο,

α. Για εθιμοτυπικούς λόγους, για να δουν «θέαμα» (λαμπρές τελετές, άμφια των κληρικών , να ακούσουν λόγους περίτεχνους και ωραία ψαλμωδίες κ.α.). Τις ημέρες των αργιών όπου υπάρχει και ιδιαίτερο τελετουργικό (λιτανίες, μεγάλη Εβδομάδα, Θεοφανείων, εορτές ναών…). Για να πάρουν κάτι ως ευλογία: βάγια, άρτο, λουλούδια, βασιλικό , αγιασμό κ.α.

β. Για να συναντήσουν τους ανθρώπους και να επικοινωνήσουν (οι ναοί είναι σημεία συνάντησης).

γ. για να συμμετέχουν  σε γάμους, βαπτίσεις και κηδείες και «κοινωνικές υποχρεώσεις» κατά κύριο λόγο.

Άλλοι λόγοι που προσέρχονται οι χριστιανοί στον ναό:

δ. όταν θέλουν να ζητήσουν κάτι από τον Θεό μέσω των ιερών μυστηρίων και ζητούν από τον ιερέα να τους τελέσει ιερό ευχέλαιο, αγιασμό η να τους διαβάσει ειδικές ευχές σε διάφορες περιστάσεις, (π.χ. όταν ασθενούν βαρειά οι ίδιοι ή κάποιος συγγενής ή φίλος τους κ.α.) ίσως μετά από μια μεγάλη αποτυχία ή κάτι δυσάρεστο στη ζωή τους, ή όταν επηρεάζονται (ή νομίζουν πως επηρεάζονται) από τον διάβολο με επιβουλή, βασκανία, διχόνοιες στα ζευγάρια, μαγεία, «γλωσσοφαγία» .

ε. για να προσευχηθούν ατομικά όταν αντιμετωπίζουν αξεπέραστα προβλήματα. Για να παρουσιάσουν αυτά τα προβλήματα στον ιερέα ως εξομολόγηση. Γράφω «ως εξομολόγηση» επειδή η μόνο παρουσίαση  των προβλημάτων μας, χωρίς μετάνοια και εξαγόρευση  των αμαρτιών μας,  δεν είναι εξομολόγηση.

στ. για να ζητήσουν οικονομική βοήθεια, για  να «καταξιωθούν»  στο χωριό ή την πόλη που ζουν, με την παρουσία τους στο ναό. Αυτό τους προσφέρει μια «υπόσταση» ένα «καλό όνομα» κυρίως όταν κατάγονται από άλλη πόλη ή είναι αλλοδαποί. Πολλοί μάλιστα αλλοδαποί επιδιώκουν να βαπτιστούν για τους λόγους αυτούς, χωρίς να τους απασχολεί  η ουσία της πίστης και η ενεργός ένταξή τους στην  Ορθόδοξη Εκκλησία.

Υπάρχουν χριστιανοί που προσέρχονται στους ναούς και στις ιερές ακολουθίες «θεματικά». Για παράδειγμα μόνο την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μόνο στους Χαιρετισμούς, μόνο σε αγρυπνίες, μόνο όταν λειτουργούν εξωκλήσια, μόνο σε ενοριακές εκδηλώσεις, εκδρομες και άλλες δραστηριότητες.

Οι πιο τακτικά εκκλησιαζόμενοι (50-60 ή και περισσότερες φορές το χρόνο) προσέρχονται κατά κύριο λόγο από συνήθεια «έτσι τα βρήκαμε από τους γονείς μας..», λέγουν. Είναι «οι χριστιανοί των Κυριακών». «Η Εκκλησία είναι η συνήθειά μου, το χόμπι μου, δεν μπορώ να μην έρχομαι, κάτι μου λείπει όταν απουσιάζω» μου είχε πει κάποιος, επι λέξει. Μια μερίδα των πιστών, επίσης, προσέρχεται τακτικά, αφού έχει συνειδητοποιήσει την πολλαπλή ψυχική ωφέλεια του εκκλησιασμού και γενικότερα της συμμετοχής στην ενοριακή ζωής.

Κάποιοι άλλοι εκκλησιάζονται μόνο σε μοναστήρια.

Κάποιο άλλοι εκκλησιάζονται σε διάφορους ναούς σπάνια και περιστασιακά, χωρίς να έχουν σημείο αναφοράς.

Οι ακόμη τακτικότερα εκκλησιαζόμενοι (σε κάθε ιερή ακολουθία) είναι συνήθως είτε υποψήφιοι κληρικοί ή μοναχοί ή ψάλτες και συνεργάτες.  Αυτοί έχουν έναν πρακτικό και επαγγελματικό λόγο που συχνάζουν στον ναό. Αν ερευνήσουμε τα βάθη της ψυχής τους,  δεν ξέρω αν θα βρούμε σε όλους (εμάς) και διαρκώς πραγματικό ζήλο και αγάπη για την εν Χριστώ ζωή και συνειδητοποίηση των αληθειών της πίστεως. Όλοι, άλλωστε, κοντά ή μακριά από τον ναό και την εκκλησιαστική ζωή έχουμε τον αγώνα μας, έχουμε κοινό αγώνα και  παλεύουμε με τον εαυτό μας πρώτα – πρώτα, με την  ολιγοπιστία, το κοσμικό φρόνημα και τον ίδιο τον διάβολο.

Αγιοπνευματική ζωή
———————————
Η πνευματική ή πιο σωστά η αγιοπνευματική ζωή είναι κάτι βαθύτερο. Διαβάζοντας τους βίους των αγίων θα το ανακαλύψουμε. Σχετίζεται άμεσα με το ιερό μυστήριο της εξομολόγησης (που έρχεται μετά από την μετάνοια) και με την τακτική (όχι εθιμοτυπική) προσέλευση στην θεία Κοινωνία. Αυτό είναι ξεκάθαρο. Ύστερα, η αγιοπνευματική ζωή καλλιεργείται με την φιλανθρωπική δράση αρχίζοντας από το χώρο της ενορίας, με την δημιουργικότητα,  με την ανάπτυξη της αγάπης και της αλληλοβοήθειας, με την διάθεση των ιδιαίτερων χαρισμάτων του καθενός στην εκκλησιαστική κοινότητα και με την  κατάρτιση,  δηλαδή την συμμετοχή στο κήρυγμα, στις συνάξεις κατήχησης και άλλες ευκαιρίες πνευματικής ανάτασης και διάδοσης των αληθειών της πίστεως και στήριξης της εν Χριστώ ζωής σε καθημερινή βάση.  Αυτό επιτυγχάνεται σταδιακά με την συμμετοχή μας στη θεια Λατρεία, με  την προσωπική προσευχή, με την νηστεία και την μελέτη της Αγίας Γραφής.

Ερωτήσεις για προβληματισμό:
————————————-
1.Σε τι διαφέρει, τελικά, η εκκλησιαστική ζωή από την κοσμική μας ζωή;

2. Η πίστη του ανθρώπου στον Τριαδικό Θεό εξαρτάται  από το πόσο τακτικά εκκλησιάζεται;

3. Νοηματοδοτεί η πίστη την ζωή μας σε όλες τις πτυχές της;

4. Αφού οι πρόγονοί μας τηρούσαν πολύ πιο πίστα από εμάς τις εκκλησιαστικές παραδόσεις και την νηστεία και ήταν πιο τακτικοί στον εκκλησιασμό, γιατί δεν κατάφεραν να μας το μεταδώσουν; Αν μας το μετέδωσαν, εμείς το αυξάνουμε; Εμβαθύνουμε σε αυτό; Εμείς, γιατί δυσκολευόμαστε (στην περίπτωση που δυσκολευόμαστε) να μεταδώσουμε στα παιδιά μας την πίστη και τις ευλογημένες συνήθειες του εκκλησιασμού, της νηστείας της προσευχής, του πνευματικού αγώνα; Σε τι υστερούμε; Φταίει μόνο η ανωριμότητα των παιδιών, αφού είναι ακόμη ανήλικα;

5. Στέλνουμε τα παιδιά μας στο κατηχητικό; Έχουμε καλή άποψη για το κατηχητικό; Νομίζουμε  πως το κατηχητικό  θα ωφελήσει τα παιδιά μας το ίδιο ή και περισσότερο από τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών, ποδόσφαιρο και άλλες δραστηριότητες ποικίλου ενδιαφέροντος, ή το θεωρούμε άχρηστο και χωρίς ουσιαστικό λόγο ύπαρξης;

6. Μήπως οφείλεται η αποστασιοποίησή μας από την εκκλησιαστική ζωή, στην αλλαγή του τρόπου ζωής τις τελευταίες δεκαετίες (όπου η τεχνολογία και το διαδίκτυο έχουν τον κύριο λόγο σε όλες τις εκφάνσεις του βίου μας) ή υπάρχουν βαθύτεροι λόγοι;

7. Θα παροτρύναμε το παιδί μας ευχαρίστως,  αν και το ίδιο το επιθυμούσε από μόνο του και υπήρχαν  οι σχετικές προϋποθέσεις, να γίνει κληρικός, πρεσβυτέρα, μοναχός ή μοναχή;

Ο δρόμος της αυτοσυνειδησίας
————————————
Όντως δύσκολος ο αυτοπροσδιορισμός ενός σύγχρονου ανθρώπου και μάλιστα εφήβου ή νέου μέσα στην πραγματικότητα που ζούμε. Εξίσου δύσκολη και η συνειδητή σχέση του με την παράδοση, το παρελθόν του τόπου του και με την πίστη του και την θρησκευτική παράδοση των προγόνων του. Μάλλον αρχίζει σήμερα  να τα εγκαταλείπει  όλα αυτά και να προσανατολίζεται σε πιο χρηστικές ενασχολήσεις όπου κυριαρχεί η εμπειρία και η εναλλαγή εμπειριών, η ατομική καλοπέραση, η πρόσκαιρη απόλαυση και η εξασφάλιση πόρων διαβίωσης με όσο γίνεται λιγότερη ανθρώπινη επικοινωνία σε πραγματικό- φυσικό χρόνο. Το διαδίκτυο κυριαρχεί πλέον στις επικοινωνίες. Η «εικόνα», το θέαμα και η αυτοματοποιημένη αντίδρασή μας προς αυτή, όπως έχουμε οδηγηθεί ακολουθώντας μαζικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι από τις βασικότερες πηγές (αυτό)ικανοποίησης και αυτοεπιβεβαίωσης του ανθρώπου. Δεν ενθουσιαζόμαστε όμως, όσο εύκολα και συχνά απογοητευόμαστε. Να σημειώσουμε εδώ πως οι διαθέσεις αυτές του ανθρώπου, όπως τις περιγράψαμε αμέσως προηγουμένως, δεν εισήλθαν τώρα, τα τελευταία χρόνια, στην ψυχή και το μυαλό του ανθρώπου ούτε η κατάσταση που επικρατεί στον κόσμο είναι πιο καλή ή πιο κακή από αυτή του παρελθόντος. Άλλαξαν όμως οι συνθήκες ζωής και οι επιλογές του ανθρώπου έγιναν πολύ περισσότερες.
Χωράει, άραγε,  η πίστη κάπου μέσα σε όλα αυτά;

Ο αληθινός Θεός, είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι εξακολουθεί να είναι η πηγή και η αιτία  της ζωής μας και να οικονομεί μέσα στο πέρασμα των αιώνων την σωτηρία του ανθρώπου με κάθε τρόπο. Αυτός είναι και ο λόγος ύπαρξης της Εκκλησίας.

Τα αιώνια είναι κρυμμένα μέσα στα φθαρτά. Η εικόνα (δεν εννοώ μόνο την αγιογραφία, τα ιερά εικονίσματα δηλαδή, αλλά και γενικότερα την έννοια  του εικονισμού ως συμβολισμού του αθέατου κόσμου μέσω του ορατού συμβόλου) κάτι περιγράφει, κάτι εικονίζει, δεν είναι κάτι που έφτιαξε η φαντασία μας ούτε την απολυτοποιούμε. Το περιβάλλον μέσα στον ιερό ναό με την όλη του διακόσμηση και το τελετουργικό των ιερών ακολουθίων και κυρίως της θείας λειτουργίας, κάτι θέλουν να μας θυμίσουν , κάτι μας διδάσκουν ,  κάπου μας παραπέμπουν. Ας το ανακαλύψουμε. Ας κατηχηθούμε για να το γνωρίσουμε. Ας το ερευνήσουμε. Μάλλον, ας ζητήσουμε προσευχόμενοι  να μας αποκαλυφθεί!

Αγαπητοί μου ! Από σήμερα (1/9) αρχίζει το νέο εκκλησιαστικό έτος.
Να είναι για όλους μας ευλογημένο και καρποφόρο !
Σας παρακαλώ και σας προσκαλώ σε μια σχέση αληθείας με το νόημα της ζωής μας, με τον εαυτό μας τα πάθη και τα χαρίσματά μας , τις επιλογές μας και τις καθημερινές προσωπικές  ή κοινές  επιδιώξεις μας. Όλα οδηγούν στο «εγώ» σήμερα και στην απομόνωση, στον φόβο και στην απώλεια νοήματος για το οτιδήποτε. Δεν βασίζεται η ζωή μας σε αρχές αλλά σε ατομικά δικαιώματα. Θλιβερή διαπίστωση. Ας ψάξουμε την κινητήρια δύναμη για μια επανεκκίνηση : την αγάπη! Σας καλώ και σας παρακαλώ, λοιπόν, να πλαισιώσετε την ενοριακή ζωή και τις εκδηλώσεις και δραστηριότητες που προγραμματίζει για όλες τις ηλικίες. Πάνω και πρώτα από όλα ,οφείλω να σας υπενθυμίσω, τίθενται τα ιερά μυστήρια της Ιεράς εξομολογήσεως και της θείας Κοινωνίας. Χωρίς αυτά, απλά θα είμαστε  μόνο  για τις εκδηλώσεις και παρατρεχάμενοι όπου είναι κόσμος και όπου γίνεται μάζωξη. Δεν μας ωφελεί. Δεν έχει κάποιο νόημα. Χωρίς Χριστό, όλα είναι μάταια! Ας δώσουμε όλο μας το είναι στο Χριστό! Ας αγαπήσουμε τον Χριστό! Πρώτος και θεμελιώδης στόχος μας για την νέα εκκλησιαστική χρόνια!

Ας Τον παρακαλέσουμε με όλη μας την ψυχή:

Προσευχή για το νέο ξεκίνημα
———————————————-
Δώσε, Κύριε, βάθος στην πίστη μας και νόημα στις εκδηλώσεις ευλάβειας προς Εσένα! Βοήθησε μας να Σε ανακαλύψουμε πίσω από τον τύπο και την παράδοση. Βοήθησε μας να θελήσουμε να δώσεις νόημα στη ζωή μας. Πάρε από πάνω μας την τυπολατρεία, την λατρεία της ύλης, την ακηδία (τεμπελιά), την επανάπαυση, την άγνοια, την αμάθεια, την συνήθεια, τον εγκλωβισμό μας στη γνώμη των άλλων και στην υποκρισία. Αξιοποίησε ό,τι καλό έχουμε μέσα μας και ανάστησέ μας όσο είμαστε σε αυτή την επίγεια ζωή! Αμήν !

π. Χριστοφόρος

ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΣΑΒΒΑΤΟΥ  ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ π. Χριστοφόρος

Επειδή σε πολλές περιπτώσεις κάποιοι άνθρωποι απρόσμενα πέθαναν σε ξένη χώρα, είτε στη θάλασσα, είτε σε δύσβατα βουνά, σε γκρεμούς και χαράδρες, από πείνα ή επιδημίες, σε πολέμους, σε πυρκαγιές, σε υπερβολικό ψύχος και υπέστησαν τον θάνατο κάτω από διάφορες συνθήκες, ίσως ακόμη, όντας φτωχοί ή άποροι και να μην αξιώθηκαν να μνημονευθούν με τις καθιερωμένες ψαλμωδίες και μνημόσυνα, οι Άγιοι Πατέρες, κινούμενοι από φιλανθρωπία, θέσπισαν να τελούνται κοινά μνημόσυνα από όλη την Εκκλησία για όλους αυτούς, συνεχίζοντας την παράδοση των Αγίων Αποστόλων. Έτσι περιλαμβάνονται όσοι κεκοιμημένοι  δεν έτυχαν της καθιερωμένης ξεχωριστής τιμής και μνημόνευσης  εξ αιτίας κάποιου  συμβάντος, να συμπεριλαμβάνονται και αυτοί στην κοινή σημερινή μνημόνευση και μας δίδαξαν πως είναι μεγάλη η ωφέλεια που δέχονται οι ψυχές όλων αυτών από την δική μας μνημόνευση και προσευχή. Με αυτό τον τρόπο, λοιπόν,  η Εκκλησία του Θεού επιτελεί την μνήμη των ψυχών. Ἐνας άλλος λόγος για την σημερινή κοινή μνημόνευση είναι το ότι πρόκειται  αύριο, Κυριακή της Απόκρεω, να μας προβάλλει την δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Ζητάει , λοιπόν, το έλεος του Θεού που δεν εξαπατάται και είναι φοβερός Κριτής, ώστε να τους περιβάλλει με την γνωστή Του προς εμάς συμπάθεια και να τους κατατάξει στην απόλαυση των αιωνίων αγαθών τα οποία μας έχει υποσχεθεί. Επίσης, αφού οι Άγιοι Πατέρες πρόκειται την επόμενη Κυριακή να μας παρουσιάσουν την έξοδο του Αδάμ από τον Παράδεισο, σκέφτηκαν κατά κάποιο τρόπο να μας ξεκουράσουν λίγο μέσω της σημερινής ανάμνησης του τέλους της παρούσης ζωής και της ανάπαυσης  από όλα όσα διαπράξαμε στον παρόντα βίο, θέτοντας με τον θάνατό μας μια νέα αρχή. Το τελευταίο από τα ανθρώπινα έργα είναι η εξέτασή μας από τον αδέκαστο Κριτή. Με όλα τα παραπάνω παραδείγματα και τις συγκλονιστικές διδασκαλίες , επιθυμούν να μας αφυπνίσουν έντονα και πρόθυμους  να μας  οδηγήσουν σταδιακά στον προκείμενο αγώνα της νηστείας. Πάντοτε την ημέρα του Σαββάτου θυμόμαστε τις ψυχές των κεκοιμημένων, γιατί Σάββατο στα εβραϊκά σημαίνει την κατάπαυση. Έτσι λοιπόν και οι αποβιώσαντες  σταμάτησαν με τον θάνατό τους όλες τις βιοτικές μέριμνες και όλα όσα ορίζουν τον ανθρώπινο βίο. Γι’ αυτό έχει επικρατήσει την ημέρα του Σαββάτου να ευχόμαστε για την ανάπαυση των ψυχών τους. Το παρόν Σάββατο μνημονεύουμε γενικώς , παρακαλώντας για κάθε κεκοιμημένο ευσεβή χριστιανό. Γνωρίζοντας, λοιπόν, οι θείοι Πατέρες ότι τα όσα γίνονται υπέρ των τεθνεώτων, δηλαδή τα μνημόσυνα, οι ελεημοσύνες, οι θείες λειτουργίες,  παρέχουν σε αυτούς ανακούφιση και ωφέλεια, όλως ιδιαιτέρως θέσπισαν να αναπέμπονται δεήσεις σήμερα από ολόκληρη την Εκκλησία, καθώς παρέλαβαν, όπως είπαμε, από τους Αγίους Αποστόλους  και το αναφέρει και ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης. Το ότι ωφελούν τις ψυχές όσα γίνονται, είναι φανερό και από άλλα πολλά αλλά και από την διήγηση του Αγίου Μακαρίου, ο οποίος όταν βρήκε ένα ξηρό κρανίο περνώντας από έναν δρόμο κάποτε  και απηύθυνε προς αυτό την ερώτηση αν στον Άδη οι νεκροί έχουν ποτέ κάποια αίσθηση παρηγοριάς, το κρανίο αποκρίθηκε: «Πάτερ, έχουν μεγάλη παρηγοριά οι ψυχές όταν προσεύχεσαι γι΄ αυτές». Αυτό το πληροφορήθηκε ο μεγάλος αυτός όσιος, γιατί παρακαλούσε το Θεό και ζητούσε διακαώς να μάθει αν όντως ωφελούνται οι ψυχές των νεκρών από τις δεήσεις που κάνουμε εμείς υπέρ αυτών από την εδώ ζωή. Αλλά και ο Άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος έσωσε με την προσευχή του τον βασιλιά Τραϊανό και άκουσε μετά τη φωνή του Θεού να του λέει πότε ξανά να μην προσευχηθεί υπέρ ασεβούς ανθρώπου. Αλήθεια είναι και αυτό που ιστορείται για τον θεομάχο βασιλέα Θεόφιλο, ότι η Βασίλισσα Θεοδώρα, με τη βοήθεια των Αγίων και Ομολογητών ανδρών, τον έβγαλε από την κατάσταση της τιμωρίας που βρισκόταν και των έσωσε. Θεωρεί, επίσης,  ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος  αγαθές και ωφέλιμες  τις κάθε είδους προσφορές υπέρ των τεθνεώτων, όπως διαβάζουμε στον επιτάφιο λόγο του προς τον αδερφό του Καισάριο. Ο δε Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στον ερμηνευτικό του λόγο επί της προς Φιλιππισίους επιστολής αυτό λέει: «Ας σκεφτούμε πώς  θα ωφελήσουμε αυτούς που έφυγαν από κοντά μας. Ας τους δώσουμε την βοήθεια που μπορούμε. Αναφέρομαι στις ελεημοσύνες και στις προσφορές. Όλα αυτά παρέχουν μεγάλη ωφέλεια σε αυτούς και μεγάλο κέρδος και βοήθεια, γιατί δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι όλα αυτά έχουν θεσμοθετηθεί και παραδοθεί στην Εκκλησία του Θεού από τους πάνσοφους Μαθητές του Χριστού,  οι οποίοι  εγγυώνται,  όπως και εγώ, πως η μνημόνευση των ονομάτων από τον λειτουργό ιερέα ενώπιον των φρικτών μυστηρίων,  μας ενώνει  με τον Δικαιοκρίτη Θεό αλλά και μεταξύ μας  ζώντες και τεθνεώτες, όλους όσους αναγράφουμε στο χαρτί που προσκομίζουμε,   τέκνα και συγγενείς , χωρίς να ξεχνάμε και τους πτωχούς». Αναφέρει επίσης ο Μέγας Αθανάσιος, ότι αν κάποιος  πεθάνει  και στον αέρα ακόμη και διαμελιστεί το σώμα του, μην αρνηθείς να προσφέρεις στον τάφο του, υπέρ της ψυχής του, λάδι και κεριά και να επικαλεσθείς Χριστόν τον Θεόν, γιατί είναι ευπρόσδεκτα όλα αυτά και τελέσφορα για τον κεκοιμημένο. Αν αυτός που απεβίωσε ήταν αμαρτωλός, θα συγχωρεθούν  τα αμαρτήματά του με αυτά που θα προσφέρεις, αν ήταν δίκαιος,  θα του προσθέσεις περισσότερη ανταμοιβή. Αν όμως  ο κεκοιμημένος όντας ξένος και άπορος, δεν έχει κανέναν συγγενή ή φίλο να φροντίσει όλα αυτά τα ψυχικά και να προσφέρει τα απαραίτητα, ο δίκαιος και φιλάνθρωπος Θεός, θα  προσθέσει αναλόγως  και σε αυτόν το έλεός Του, ακόμη και μέσα από την ανέχεια του κεκοιμημένου. Άλλωστε και αυτός που  προσφέρει υπέρ αυτών, συμμετέχει στην πνευματική ωφέλεια, αφού δείχνει έμπρακτα την αγάπη του για τη σωτηρία του πλησίον του. Αυτό συμβαίνει και σε όποιον αλείφει  κάποιον άλλον με μύρο. Πρώτα ευωδιάζει από το μύρο ο ίδιος. Αντιθέτως, όποιος αγνοεί και δεν πραγματοποιεί τις υποθήκες και επιθυμίες  του κεκοιμημένου σχετικά με τις μετά θάνατον φροντίδες των συγγενών του προς αυτόν και γενικώς όλες τις προς ωφέλεια της ψυχής των αποβιωσάντων παραδόσεις, λαμβάνει σίγουρα κρίμα στην ψυχή του. Μέχρι να γίνει η δευτέρα Παρουσία, όσα γίνονται υπέρ των κεκοιμημένων είναι ωφέλιμα, ακόμη και γι΄ αυτόυς που όσο ζούσαν  έκαναν έστω και λίγες αγαθές πράξεις, όπως μας διακηρύττουν οι άγιοι Πατέρες. Ακόμη κι αν υπάρχουν  προς σωφρονισμό στην Αγία Γραφή κάποιες σχετικές διατυπώσεις που αναφέρονται στους αμελείς,  ως επί το πλείστον νικά η φιλανθρωπία του Θεού. Αν  η ζυγαριά μεταξύ καλών και κακών έργων είναι ισόπαλη, νικάει η φιλανθρωπία του Θεού. Αν ακόμη υπερτερούν λίγο τα αισχρά έργα, πάλι επικρατεί το υπεράγαθο του Θεού. Ας έχουμε υπόψη μας πως εκεί, στην μετά θάνατον ζωή, όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους και όσοι γνωρίζονταν ήδη μεταξύ τους και όσοι δεν έχουν ξαναειδωθεί ποτέ, όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συμπαιραίνοντάς το από την παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου. Να διευκρινιστεί πως δεν θα είμαστε με κάποια σωματική μορφή όπως η τωρινή,  θα είμαστε σε μία ηλικία όλοι, θα απαλειφθούν τα σωματικά γνωρίσματα που λάβαμε από τη γέννησή μας, θα έχουμε ενεργούς όμως τους διορατικούς οφθαλμούς της ψυχής. Λέγει σχετικά ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στον επιτάφιο λόγο του προς τον αδελφό του Καισάριο:  «Τότε θα σε δω, Καισάριε, φωτεινό, ένδοξο, όπως μου εμφανίστηκες στα όνειρά μου πολλές φορές, αγαπημένε μου αδελφέ». Ο μεγάλος Αθανάσιος, αν και δεν το λέει έτσι  ξεκάθαρα σε όσα γράφει προς τον άρχοντα Αντίοχο, το τονίζει  όμως στον λόγο του υπέρ των Κεμοιμημένων. Λέει δηλαδή,  πως μέχρι την κοινή ανάσταση θα μπορούν οι Άγιοι (όσοι θα σωθούν) να αναγνωρίζει ο ένας τον άλλο και να ευφραίνονται μαζί. Οι αμαρτωλοί και αυτό ακόμη θα στερηθούν. Οι δε  Άγιοι Μάρτυρες, έχουν την δωρεά από τον Θεό να βλέπουν τις δικές μας πράξεις,  να μας επισκέπονται , να επικοινωνούν μαζί μας. Τότε, στη Δευτέρα Παρουσία, όλοι θα γνωρίζονται μεταξύ τους.  Θα αναγνωρίζει ο ένας τον άλλο. Τότε θα αποκαλυφθούν όλα όσα κρατούσε κρυφά ο καθένας. Ας γνωρίζουμε ακόμη πως  μέχρι την δευτέρα Παρουσία, οι ψυχές των δικαίων βρίσκονται σε έναν ξεχωριστό τόπο και οι αμαρτωλοί επίσης  έχουν τον δικό τους τόπο. Οι μεν χαίρονται έχοντας  ελπίδα, οι δε λυπούνται περιμένοντας  τα δεινά. Δεν έζησαν ακόμη την εκπλήρωση της υπόσχεσης για τα αιώνια αγαθά  οι Άγιοι, όπως μας λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ο Θεός είχε προβλέψει κάτι καλύτερο για μας, έτσι ώστε να μη φτάσουν εκείνοι στην τελειότητα χωρίς εμάς». Πρέπει επίσης να γνωρίζουμε πως όλοι όσοι έπεσαν σε γκρεμούς και όσοι αφανίστηκαν από πνιγμό, από φωτιά, από κρύο, πείνα και από τα λεγόμενα θανατικά, δεν τα έπαθαν αυτά κατ’εντολήν του Θεού. Αυτά είναι κρίσεις του Θεού ανεξερεύνητες. Από αυτά άλλα γίνονται με αποφάσεις του Θεού, είναι δηλαδή θέλημά Του,  άλλα κατά παραχώρηση του Θεού, άλλα γίνονται για να ειδοποιηθούν για κάτι οι άνθρωποι μέσω της επικείμενης απειλής και να σωφρονιστούν. Ο Θεός γνωρίζει τα πάντα πριν γίνουν και με το θέλημά Του γίνονται όλα. Γι’ αυτό και το ιερό Ευαγγέλιο λέει για τα πουλάκια. (Ματθ.10,29). Δεν προκαθορίζει όμως τι θα γίνει, εκτός από κάποιες περιπτώσεις που κάποιος πνίγεται, άλλος πεθαίνει νέος, άλλος πεθαίνει γέρος, άλλος νήπιο. Αλλά μια φορά όρισε ολόκληρο τον ανθρώπινο χρόνο ζωής και τους τρόπους που θα πεθαίνουν οι άνθρωποι. Μέσα στα πλαίσια του χρόνου ζωής που όρισε για τον καθένα, εντάσσονται και οι τρόποι του θανάτου. Δεν ορίζει ο Θεός τον τρόπο του θανάτου καθενός από την αρχή, αλλά τον γνωρίζει. Ανάλογα με τον τρόπο ζωής του καθενός, η θεία βούληση σχεδιάζει και τον χρόνο και τον τρόπο του θανάτου του. Λέγει ο μέγας Βασίλειος πως υπονοεί ο Θεός τον προορισμό της ζωής μας με τη φράση της Αγίας Γραφής «Γη ει και εις γην απελεύση» (είσαι από  χώμα και θα καταλήξεις στο χώμα). Ο Απόστολος Παύλος στους Κορινθίους γράφει και τους λέει πως εξ αιτίας του ότι μεταλαμβάνετε όντες  ανάξιοι, γι’ αυτό ανάμεσά σας ασθενούν,  αρρωσταίνουν και πεθαίνουν πολλοί. Και ο Δαυΐδ λέει: «Μη με πάρεις κοντά σου στα μισά μου χρόνια». Και αλλού: «Δες, έκανες τις μέρες μου ένα μέτρο σπιθαμής και ο καιρός της ζωής μου είναι ένα τίποτε μπροστά σου».  Και ο Σολομών: «Γιέ τίμα τον πατέρα σου, για να ζήσεις πολλά χρόνια και για να μην πεθάνεις όταν δεν θα είναι η ώρα σου». Και στο βιβλίο του Ιώβ ο Θεός λέει προς τον Ελιφάζ : «Θα σας είχα εξολοθρέψει αν δεν ήταν ο Ιώβ, ο δούλος μου ο πιστός». Ώστε αποδεικνύεται από αυτά ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένο το τέρμα της ζωής , αλλά αν κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί πως υπάρχει, τότε θα θέταμε ως όριο της ζωής μας τη θέληση του Θεού. Σε όποιον  ο Θεός θέλει, προσθέτει χρόνια, σε άλλον τα ελαττώνει, οικονομώντας και φροντίζοντας όλα για το συμφέρον μας και όταν Αυτός θέλει, οικονομεί και τον τρόπο και τον χρόνο. Το όριο της ζωής εκάστου, όπως λέει ο Μέγας Αθανάσιος, είναι η θέληση και η βουλή του Θεού και προσθέτει: «Με το λόγο σου και με το βάθος των κριμάτων σου, Χριστέ,  θα με γιατρέψεις». Ο Μέγας Βασίλειος λέει σχετικά πως οι θάνατοι έρχονται όταν ολοκληρωθεί το όριο της ζωής. Όριο της ζωής μας, ονομάζουμε το θέλημα του Θεού. Αν ήταν προκαθορισμένο το όριο της ζωής μας, τότε τί ανάγκη θα είχαμε τον Θεό, τους γιατρούς και το να ευχόμαστε για τα παιδιά»;  Χρειάζεται να ξέρουμε και αυτό. Τα βαπτισμένα νήπια απολαμβάνουν την αιώνια χαρά, τα δε αβάπτιστα νήπια και τα παιδιά των ειδωλολατρών, ούτε στην χαρά ούτε στην τιμωρία θα πάνε. Αφού βγεί η ψυχή από το σώμα, δεν έχει καμιά φροντίδα για τα εγκόσμια πράγματα, αλλά φροντίζει πάντα για τα εκεί. Μνημόσυνα τρίτης ημέρας (Τρίτα) τελούμε γιατί την τρίτη ημέρα αρχίζει να φθείρεται η όψη του ανθρώπου. Των εννέα ημερών (Έννατα) γιατί όλο το σώμα αρχίζει να αλλοιώνεται και διασώζεται μόνο η καρδιά ακέραιη. Τεσσαρακονθήμερα μνημόσυνα τελούμε γιατί και η καρδιά ακόμη του ανθρώπου, χάνεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τη γέννηση του ανθρώπου. Την Τρίτη ημέρα αρχίζει να διακρίνεται  η καρδία και την ένατη μπαίνει μέσα στο σώμα. Την τεσσαρακοστή ημέρα το σώμα παίρνει την τελική μορφή του .