Κήρυγμα εορτής Συνάξεως Τιμίου Προδρόμου 7/1/2021

Τί σὲ καλέσωμεν Προφῆτα ; Ἄγγελον , Ἀπόστολον ή Μάρτυρα;
Ἄγγελον , ὅτι ὡς ἀσώματος διῆξας , Ἀπόστολον , ὅτι ἐμαθήτευσας τὰ ἔθνη , Μάρτυρα δὲ , ὅτι σοῦ ἡ κεφαλὴ ὑπὲρ Χριστοῦ ἐτμήθη. Αὐτὸν ἱκέτευε, ἐλεηθῆναι τας ψυχας ημων»

Αγαπητοί αδελφοί !

Ολοκληρώνει τις εορτές του Αγίου Δωδεκαήμερου η σημερινή πανήγυρις της Συνάξεως που προστάτου και Πολιούχου μας Τιμίου Προδρόμου. Ἀς στρέψουμε λοιπὸν τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν Ἅγιό μας , καὶ ἀς ὀσφρανθοῦμε «εὐωδίαν πνευματικὴν» ἀπὸ έναν ύμνο αφιερωμένο σε Αυτόν.
Τί σὲ καλέσωμεν Προφῆτα; Πῶς νὰ σὲ ὀνομάσουμε Προφῆτα , διερωτᾶται ὁ ὑμνογράφος Γερμανὸς πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως , Ἄγγελον , Ἀπόστολον ἡ Μάρτυρα ; Ποιὰ ἀπὸ τὶς τρεῖς αὐτὲς ἰδιότητες ὑπερίσχυσε στὸ βίο σου , γιὰ νὰ ὁριοθετήσουμε τὴν προσωπικότητά σου καὶ νὰ σὲ κατατάξουμε στὴν ἀντίστοιχη ἁγιολογική κατηγορία; Βεβαίως ἡ ἐρώτηση αὐτὴ δὲ δηλώνει τὴν ἀπορία , ἀλλὰ τὴν ἔκπληξη καὶ τὸ ἱερὸ δέος τοῦ ἐπιχειροῦντος ἐπαρκῶς νὰ σκιαγραφήσει τὴν μεγαλειώδη μορφὴ τοῦ τιμώμενου. Καὶ ἀπάντᾶ σύντομα ἀλλὰ διεξοδικά. Ἐπαξίως σὲ ὀνομάζομεν Ἄγγελον , διότι ὡς ἄσαρκος ἔζησες , ἂν καὶ εἶχες σῶμα θνητό. Ὄντως ἀσκητικὴ ἡ βιοτή τοῦ Βαπτιστοῦ . Σὲ πολλὲς ἁγιογραφίες μάλιστα , εἰκονίζεται μὲ ἀγγελικὰ φτερά. Ζοῦσε στὴν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου. Ἡ τροφὴ του λιτὴ: ἄκρες ἀπὸ χόρτα καὶ μέλι ἄγριο. Τὸ ἔνδυμά του τρίχες καμήλας καὶ ζώνη ἀπὸ δέρμα φοροῦσε στὴ μέση του , γιὰ νὰ καταπονεῖται τὸ σῶμα , ὑποτασσόμενο στὸ μεγαλειῶδες πνεῦμα του. Μὲ προσευχὴ καὶ προσμονὴ , μακριὰ ἀπὸ τοὺς θορύβους τῆς ζωῆς , τηροῦσε πιστὰ τὸ Νόμο τοῦ Θεοῦ. Ἐγκαινίαζε πρῶτος αὐτός ἕνα νέο τύπο ἀσκήσεως παρὰ τὶς συνήθειες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἔγινε ὁ πρῶτος ἀσκητὴς καὶ ὁ πρόδρομος τῆς μοναχικῆς πολιτείας. Ἀγγέλοις ὁμότροπος καὶ ὁμοδίαιτος , καθαρὸς στὸ σῶμα καὶ ὀξὺς στὸ πνεῦμα , ὁ ὑψηπέτης ἀετὸς τῆς ἀρετῆς , ἑτοίμαζε τὴν ὁδὸν τοῦ Κυρίου καὶ καθιέρωνε μέσα στὴν ἔρημο καὶ σὲ πνευματικὸ ἔδαφος δύσβατο καὶ ἄνυδρο , τὴν ἀσκητικότητα καὶ τὴν ἐσωτερικότητα τῆς μετὰ Χριστὸν πνευματικῆς ἐμπειρίας.
Ὅπως καὶ οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι , ἀπεστάλη στὴ γῆ ὁ Πρόδρομος τοῦ Κυρίου , γιὰ νὰ διακονήσει ἐνεργὰ τὸ σχέδιο τῆς θείας Οἰκονομίας . Γιὰ νὰ «παρακαλέσει» -δηλαδή νά προσκαλέσει- σέ μετάνοια καί ἐπιστροφή καὶ νὰ οἰκοδομήσει πνευματικά καί ἠθικά τὸν ἀποίμαντο λαὸ τοῦ Θεοῦ. Στὸ πρόσωπό του ἐκπληρώθηκε ἡ Προφητεία τοῦ μεγαλοφωνώτατου Ἠσαϊα: «Παρακαλεῖτε , παρακαλεῖτε τόν λαόν μου λέγει ο Θεός. Οἱ ἱερεῖς λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν Ἱερουσαλήμ…Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ». Μέσα ἀπὸ τὴν τραχύτητα καὶ αὐστηρότητα τῆς ἀσκήσεώς του στήν ἔρημο, ἄνοιξε καὶ λείανε τὴν ὁδὸ ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε στὸ Χριστὸ . Διόρθωνε τοὺς σκολιοὺς καὶ διεστραμμένους ἀνθρώπους μὲ τὸν πέλεκυ τοῦ κηρύγματός του. Δὲν ὑπῆρχε χρόνος πολὺς . Ὁ Κύριος ἦταν ἐγγὺς καὶ ἑτοίμαζε τὴ δημόσια δράση Του .
Γι΄αὐτὸ ὡς ὁ τελευταῖος καὶ συνάμα ὁ μεγαλύτερος Προφήτης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης , ἀνέπτυξε ἀποστολικὴ δράση. Τὰ λόγια του ξεδιψοῦσαν ψυχικὰ τὸ πλῆθος ποὺ τὸν ἀκολουθοῦσε. Μιλοῦσε στὶς καρδίες τους καὶ ξερίζωνε τοὺς σαπροὺς καρποὺς τῆς ἁμαρτίας. Τὰ ὕδατα τοῦ Ἰορδάνου ξέπλεναν τὶς ἐξαγορευμένες ἁμαρτίες τοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἔρημος ἀντηχοῦσε ἀπὸ τὸ θερμὸ καὶ ζηλωτικὸ κάλεσμά του: Μετανοεῖτε , ἔφτασε ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Στὸ πρόσωπο τοῦ Ἁγίου , ταυτίζονται οἱ δύο ἰδιότητες τοῦ Προφήτου καὶ τοῦ Ἀποστόλου , γιὰ νὰ ὑπερισχύσει αὐτὴ τοῦ Ἀποστόλου , διότι ὄντως ἀνέλαβε ἔργο ἀποστολικὸ , ἔργο εὐαγγελιστοῦ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Ὁ Μωσαϊκός Νόμος καὶ οἱ Προφῆτες καθοδήγησαν τὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ , μέχρι τὴν ἐποχὴ τοῦ Προδρόμου. Ἀπὸ τότε ὅμως καὶ στὸ ἑξῆς «ἡ Βασίλεια τοῦ Θεοῦ» εἶναι πλέον ἱστορικὴ πραγματικότητα ποὺ μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὴ δράση του ὁ Ἰωάννης , τὴν μετέδιδε ὡς ζωντανὴ ἐμπειρία. Δὲν προφήτευε ἁπλῶς τὴν ἔλευση τοῦ ἀναμενόμενου Μεσσία , ἀλλὰ εἶχε πλήρη συνείδηση καὶ γνώση ὅτι Αὐτὸς ἦρθε ἤδη στὸν κόσμο καὶ εἶναι ὁ Χριστός. Τὸν συνάντησε καί Τὸν ὁμολόγησε. Ἀξιώθηκε νά Τὸν βαπτίσει , κάνοντας ὑπακοὴ σ΄ Ἐκεῖνον καὶ τὸν ὑπέδειξε στοὺς ἀνθρώπους : «Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ , ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου». Ὁ Ἰωάννης , εἶχε βαθειά συνείδηση τῆς ἀποστολῆς του. Γνώριζε ὅτι «Οὐκ ἔστιν ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν». Δὲν ὑπάρχει ἀπόστολος ἀνώτερος ἀπὸ αὐτὸν ποὺ τὸν ἀποστέλλει. Γι΄αὐτὸ , ἂν καὶ εἶχε ἀποκτήσει κῦρος ὡς ραββί (δηλαδή νομοδιδάσκαλος) ἂν καὶ εἶχε πολλοὺς μαθητὲς ποὺ τὸν ἀκολουθοῦσαν , πότε δὲν ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς ἀποστολῆς του. Εἶπε μάλιστα σὲ κάποιον μαθητὴ του , ὅταν ἐκεῖνος τὸν πληροφόρησε πὼς ὅλοι πιὰ ἀκολουθοῦν τὸν Ἰησοῦ: «Δὲν εἶμαι ἐγώ ὁ Μεσσίας ὅπως μὲ ἀκούσατε νὰ σᾶς λέω. Εἶμαι ὁ φίλος τοῦ Νυμφίου . Στέκομαι κοντά Του καὶ Τὸν ἀκούω καὶ εἶμαι γεμάτος χαρὰ ἀκούγοντας τὴ φωνή Του. Ἐκείνου τὸ ἔργο πρέπει νὰ μεγαλώνει καὶ τὸ δικό μου νὰ μικραίνει». Καὶ ὁ Κύριος ποὺ δίνει πλούσια τὴ χάρη Του στοὺς ταπεινοὺς τῇ καρδίᾳ , ἀξίωσε τὸν Πρόδρομο καὶ Βαπτιστή Του νὰ γευθεῖ τὸ Φῶς καὶ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος . Ἔγινε Πνευματοφόρος. Ὑπητέτησε σιωπηλὰ τὸν Ἰησοῦ , Τὸν Ἕνα τῆς Τριάδος , κατὰ τὴν ἱστορικὴ στιγμὴ τῆς Θεοφανείας στὸν Ἰορδάνη καὶ ἄκουσε τὴ φωνὴ τοῦ Πατρὸς ἄνωθεν , νὰ βεβαιώνει τὴν ἐπὶ γῆς παρουσία τοῦ Υἱοῦ Του.
Φορέας τόσο ὑψηλῶν καὶ μοναδικῶν ἐμπειριῶν ὁ Πρόδρομος , ἐκλήθη νὰ μαρτυρήσει περὶ αὐτοῦ τοῦ Φωτὸς ποὺ γνώριζε καὶ βίωνε. Σ’ αὐτὸν βρῆκαν τέλεια ἐφαρμογὴ οἱ μετέπειτα προτροπὲς τοῦ Ἀποστόλου Παύλου πρὸς τὸν μαθητὴ του Τιμόθεο :«Σεαυτόν ἁγνὸν τήρει , νῆφε ἐν πᾶσι , ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ , ἔλεγξον , ἐπιτίμησον , παρακάλεσον». Πράγματι , τηρώντας ἁγνὸ τὸν ἑαυτό του , καὶ εὐαγγελιζόμενος τὴν Ἀλήθεια καὶ τὴ θεία Δικαιοσύνη , ἦταν σὲ θέση , ἀφοῦ πρῶτα προσκαλέσει τὸ λαὸ σὲ μετάνοια , νὰ ἐλέγχει καὶ νὰ ἐπιτιμᾶ δημόσια τὶς ἐξόφθαλμες ἁμαρτίες , ἀκόμη κι ἂν αὐτὲς τὶς διέπραττε ὁ Βασιλιὰς Ἡρώδης.Μάρτυρας τῆς ἀληθείας ὁ Τίμιος Πρόδρομος , ἀδελφοί μου, δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ , στέκει ἀγέρωχος μέσα στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων καὶ διδάσκει τὶς γενεὲς τῶν ἀνθρώπων ὅτι γιὰ νὰ συναντήσουμε τὸ Χριστὸ , προηγεῖται ἡ ὁδὸς τῆς ἄσκησης καὶ τῆς αὐταπάρνησης. Ὁ Χριστὸς , μᾶς χαρίζει τὰ πάντα καὶ μᾶς κάλει ὅλους κοντά Του. Περιμένει ὅμως τὴ θέληση καὶ τὴ συγκατάθεσή μας. Μὲ τὴν ἐνσυνείδητη ἄσκηση καὶ τὴν ἐγκράτεια ἀπὸ τὶς τροφὲς , γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ἀπαρνούμαστε τὸν κακὸ ἑαυτό μας. Ἐρημώνει ἡ ψυχή μας ἀπὸ τὰ πάθη της. Κινεῖται ἀνάλαφρη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἀπόκτᾷ τὴ θεία Χάρη. Ἡ καρδιακὴ προσευχὴ καὶ ἡ νηστεία ἀποδίδουν τοὺς γλυκεῖς καρποὺς τῆς ταπείνωσης , τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς στοὺς. Μὲ τὸ δικό μας ἀγῶνα , λοιπὸν , καὶ τὴ δίκη μας συγκατάθεση , καλοῦμε τὸν Ἅγιο νὰ μᾶς χειραγωγήσει νὰ μᾶς ὁδηγήσει πρὸς τὸ Χριστὸ. Νὰ γίνει αὐτός , ὁ λύχνος ποὺ θὰ φωτίσει τὰ σκότη τῆς ψυχῆς μας γιὰ νὰ ὑποδεχθεῖ τὸν Ἥλιο τῆς Δικαιοσύνης . Ἡ αὐστηρὴ , ἀσκητικὴ ἀλλά καὶ γαλήνια μορφή του , ποὺ ἐκπέμπει ὅλο τὸ μεγαλεῖο της ἀγγελικῆς καὶ ἀποστολικῆς μαρτυρίας του , θὰ ἀποτελεῖ τὸν ἔλεγχο καὶ τὴν κρίση γιὰ τὴν ἁμαρτία ποὺ καταδυναστεύει τὸν κόσμο , καὶ μᾶς βεβαιώνει ὅτι θὰ μεσιτεύει πάντοτε ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ κόσμου, βαπτίζοντας μὲ τὸ διαυγὲς ὕδωρ τῆς χάριτός του, τὸν φιλοχριστὸ λαὸ ποὺ τὸν τιμᾶ.
«Ἄγγελον , Ἀπόστολον καὶ Μάρτυρα» ἐπαξίως καλοῦμεν σὲ , Προφῆτα Ἰωάννη καὶ Πρόδρομε τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας μας . Ὁ ὑπὸ Κυρίου μαρτυρηθείς καὶ δὶ Αὐτοῦ μαρτυρήσας ἐκτμηθείς τὴν Κεφαλὴν , ἔπαρον τὴν χεῖρά σου τὴν ἁψαμένην τὴν ἀκήρατον Κορυφὴν τοῦ Δεσπότου καὶ εὐλόγησον τὸν κλῆρον , τούς ἄρχοντες καὶ τὸν λαὸν τῆς πόλεως ταύτης , ἡ ὁποία σὲ γνωρίζει Πάτερα καὶ Προστάτη της , καθὼς καὶ ὅλους τούς προστρέχοντας μέ πίστη στὴν Χάρη σου. Ευλόγησε τον κόσμο μας που  τόσο σκληρά δοκιμάζεται  καὶ ἀξίωσέ μας , διὰ τῶν τιμίων εὐχῶν τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας , νὰ συμμετάσχουμε κι ἐμεῖς στὴ χαρὰ τοῦ Κυρίου σου , ἐπιλέγοντας καί ἀκολουθώντας τὴν εὐθεῖα ὁδὸ «τὴν ἀπάγουσαν εἰς τὴν Ζωὴν» . ΑΜΗΝ.