«Εγώ πάντα» – «εγώ ακόμη»
Συνήθως, όσοι γεννηθήκαμε μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία και έχουμε διανύσει αρκετές δεκαετίες εκκλησιαστικού βίου, τείνουμε να απορρίπτουμε την εξομολόγηση ή, αρκετά συχνά, να διατηρούμε μια στενή αλλά τυπική και επιφανειακή σχέση με το ιερό αυτό μυστήριο. Παράλληλα, χωρίς να έχουμε κάνει ποτέ μια συνεπή ψυχοθεραπεία —είτε θεωρώντας την ακόμη ταμπού που θα μας στιγματίσει, είτε απλώς αχρείαστη— διαμορφώνουμε και εκφράζουμε μια στενόμυαλη λογική. Αυτή συμπυκνώνεται στη φράση «εγώ πάντα…», καθώς συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους συνανθρώπους μας και επικεντρωνόμαστε στην κρίση και την κατάκριση της συμπεριφοράς των άλλων τακτικών «ανθρώπων της Εκκλησίας».Σκεφτόμαστε και λέμε: «Εγώ πάντα πηγαίνω στις ιερές ακολουθίες, πάντα κοινωνώ τις μεγάλες εορτές, πάντα σεβόμουν τους γονείς, τους δασκάλους και τους ιερείς, πάντα υπήρξα πιστός/η στον/η σύζυγό μου, πάντα βοηθούσα τους άλλους». Βλέπουμε τον εαυτό μας ως κάποιον που τα έχει κάνει όλα σωστά. Αν και βαθιά μέσα μας ξέρουμε πως δεν είμαστε τέλειοι και έχουμε κάνει πολλά λάθη, αυτό που προβάλλουμε προς τα έξω είναι μια αλάνθαστη εικόνα. Ισχυριζόμαστε ότι η δική μας γενιά ήταν πιο φιλότιμη, καλύτερη και πιο υπομονετική σε σύγκριση με τη νέα γενιά.Δεν έχει σημασία αν έχουμε δίκιο ή αν έτσι έχουν τα πράγματα· ποτέ δεν θα το μάθουμε με βεβαιότητα. Είναι όλα σχετικά σε αυτόν τον βίο. Το συμπέρασμα εξαρτάται πάντα από το πώς βλέπεις και εξετάζεις τα πράγματα σε σχέση με το περιβάλλον και τις εκάστοτε συγκυρίες.Ίσως θα μας βοηθούσε, θα μας εξέλισσε και θα μας χάριζε εσωτερική πληρότητα, αν αλλάζαμε πορεία σκέψης και αφυπνιζόμασταν —ποτέ δεν είναι αργά. Συγκρινόμενοι με τους αγίους και τους σοφούς ανθρώπους που γνωρίσαμε, που διαβάσαμε γι’ αυτούς ή σχετιστήκαμε μαζί τους μέσω της προσευχής και των πανηγύρεών τους, οφείλουμε να πούμε στον εαυτό μας με πραγματική ταπείνωση: «Εγώ ακόμη…».Εγώ ακόμη δεν έβαλα αρχή μετάνοιας.Εγώ ακόμη δεν αγάπησα τον Θεό με όλη μου την καρδιά.Εγώ ακόμη δεν αισθάνομαι διαρκή χαρά και πληρότητα μέσα μου, ώστε να θέλω να τη μοιραστώ με τους άλλους αντί να την κρατώ για τον εαυτό μου.Από το «εγώ πάντα» μέχρι το «εγώ ακόμη» η απόσταση είναι μια απόφαση. Η απόφαση ενός «εγώ». Χρειάζεται να επιλέξουμε να αγαπήσουμε κάτι, κάποιον και Κάποιον εκτός από το εγώ μας. Δεν λέω «εκτός από τον εαυτό μας», γιατί αποτελεί θεία εντολή να αγαπάμε τον εαυτό μας. Λέω εκτός από το εγώ μας· το κομμάτι εκείνο του εαυτού μας που εξέπεσε από το «εγώ ακόμη» στο «εγώ πάντα».Άραγε, θυμόμαστε ποιος είπε στο Ευαγγέλιο τη φράση «εγώ πάντα» στον πατέρα του; Άραγε, ποια είναι τα δικά μας πρότυπα;
π. Χριστοφόρος