Δέκα κανόνες καλής συμπεριφοράς για εφήβους και νέους.
1. Απαντάμε στα μηνύματα που μας στέλνουν στο κινητό. Εκτός και αν είναι άγνωστος ο αποστολέας ή γράφει κάτι που μας προσβάλει.
2. Όταν σε μια συζήτηση αναφερόμαστε στο ποιοί ήμασταν σε μια συνάντηση που προηγήθηκε στην οποία ήμασταν κι εμείς παρόντες, βάζουμε τελευταίο τον εαυτό μας.
π.χ. Στο γήπεδο ήμασταν ο Νίκος, η Μαρία και εγώ.
3. Δεν διακόπτουμε τον άλλον όταν μιλάει. Τον ακούμε με προσοχή. Δεν βιαζόμαστε να απαντήσουμε. Τα 4 – 5 δευτερόλεπτα που θα σκεφτούμε τι θα απαντήσουμε, είναι ευεργετικά για την σχέση μεταξύ των συνομιλητών.
4. Όταν συναντάμε έναν κληρικό ( διάκονο, πρεσβύτερο, επίσκοπο) τον χαιρετάμε με τις εξής φράσεις: «Ευλογείτε, πάτερ!» , «Την ευχή σας /την ευλογία σας, πάτερ!». Στους επισκόπους αντί «πάτερ» , λέμε «Σεβασμιώτατε».
5. Αποφεύγουμε να λέμε «εεε;» όταν δεν καταλάβαμε κάτι σε μια συζήτηση ή μια τηλεφωνική συνδιάλεξη , σε όποιον και αν μιλάμε , είτε μικρότερό μας, είτε μεγαλύτερο. Ας λέμε καλύτερα «ορίστε;», «πως είπατε/είπες»; «μπορείτε/ μπορείς να επαναλάβετε/ επαναλάβεις ;»
Επίσης να αποφεύγουμε την επανάληψη των λέξεων «ρε», «μωρέ», «καλέ» και αλλων παρόμοιων στον προφορικό λόγο. Από τον τρόπο που μιλάμε φαίνονται πολλά στοιχεία του χαρακτήρα μας.
6. Όταν βρισκόμαστε σε έναν χώρο : σπίτι , εστιατόριο ή και αλλού, με άλλα πρόσωπα, φίλους συγγενείς, δεν αρχίζουμε να τρώμε πρώτα από τους άλλους και προσπαθούμε να μην τρώμε λαίμαργα και με θόρυβο. Γενικά δεν είναι ευγενικό να τρώμε εμείς και οι άλλοι να μην έχουν φαγητό μπροστά τους και να μας βλέπουν να μασάμε. Προσφέρουμε πρώτα στον διπλανό μας ή στον μεγαλύτερό μας ηλικιακά την σαλάτα ή το ποτό κ.λ.π. και μετά τρώμε και εμείς.
7. Δεν μασάμε με ανοιχτό το στόμα και δεν μιλάμε όταν μασάμε ή μιλάμε χαμηλόφωνα. Το αποφεύγουμε αν είναι δυνατόν ακόμη και σε στενό οικογενειακό ή και φιλικό περιβάλλον. Μαθαίνουμε να τρώμε με πηρούνι και μαχαίρι. Δεν φεύγουμε από το τραπέζι αμέσως μόλις φάμε. Συζητάμε με τους άλλους και σηκωνόμαστε αν είναι εφικτό, όλοι μαζί. Αν πιστεύουμε στην ύπαρξη του Τριαδικού Θεού, προσευχόμαστε πριν και μετά το φαγητό ή κάνουμε απλά το σταυρό μας λέγοντας από μέσα μας «Σε ευχαριστώ Θεέ μου για τα αγαθά Σου»!
8. Όταν περπατάμε στο δρόμο με έναν/ μια μεγαλύτερο/μεγαλύτερη από μας σε ηλικία ή σε αξίωμα ή έναν κληρικό , δάσκαλο , καθηγητή , ή κάποιον που θελουμε να τιμήσουμε, τον βάζουμε στα δεξιά μας. Αν είμαστε δυο νεωτεροι, τον βάζουμε στη μέση.
Δεν κλείνουμε εμείς πρώτοι το τηλέφωνο σε μεγαλύτερο ηλικιακά πρόσωπο που μας τηλεφώνησε. Γενικά αυτός που τηλεφωνεί, κλείνει και την συζήτηση. Σε φιλικό επίπεδο ισχύει το ίδιο. Ο σεβασμός οφείλει να υπάρχει πάντα στην συμπεριφορά μας και είναι για κάθε ηλικία και περίσταση το καλύτερο που έχουμε να δείξουμε.
9. Μιλάμε πάντα στον πληθυντικό στους ιερείς , καθηγητές , μεγαλύτερους έστω και δέκα χρόνια και σε κάθε άγνωστο σε μας πρόσωπο εκτός αν είναι/ φαίνεται μικρότερος/η μας σε ηλικία ή είναι γονιός μας , αδελφός, ή συγγενής μας με τον οποίο βλεπόμαστε πολύ συχνά. Αν μας το επιτρέψει και το προτείνει από μόνος του ο άλλος (ο/ η ενήλικας, ο/η μεγαλύτερος/η) τότε του μιλάμε στον ενικό αριθμό, με την προϋπόθεση ότι και εμείς αισθανόμαστε άνετα με αυτό. Αλλιώς ευγενικά λέμε: « Θα προτιμούσα/ θα μου επιτρέψετε να σας μιλάω στον πληθυντικό». Όταν μία συμπεριφορά κάποιου/ας μάς προσβάλλει ή μάς φέρνει σε δύσκολη θέση επανειλλημένα (όταν δεν το έχουμε προκαλέσει εμείς με προγενέστερη απρεπή μας συμπεριφορά προς αυτόν) τότε του/της το λέμε, χωρίς και εμείς να τον/ την προσβάλουμε με τη σειρά μας. Κατά προτίμηση, εκφράζουμε αυτή την αντίθεση και αντίρρησή μας, πρόσωπο με πρόσωπο και όχι δημόσια.
10. Όταν ένα αστείο δεν κάνει τους άλλους να γελάνε ή τους φέρνει σε δύσκολη θέση, το σταματάμε. Αποκλείουμε από την συμπεριφορά μας κάθε μορφής εκφοβισμό προς τους άλλους. Σεβόμαστε τον κάθε άνθρωπο. ΔΕΝ ΕΙΡΩΝΕΥΟΜΑΣΤΕ ΠΟΤΕ! Αυτό μας κάνει ανθρώπους. Αγαπάμε τον κάθε άνθρωπο. Αυτό μας κάνει συνανθρώπους. Συγχωρούμε τον κάθε άνθρωπο, συμπονούμε με τον πόνο του, συγχαίρουμε με την χαρά και επιτυχία του. Χωρίς ζήλια. Αυτό μας κάνει Αγίους. Ναι ! Αγίους! Αυτό όμως είναι δώρο Θεού και καρπός ελεύθερου αγώνα.
Σας το εύχομαι, αν το επιθυμείτε.
π. Χριστοφόρος.