Η ΒΛΑΒΕΡΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ
———————————————

Στο εκκλησιαστικό περιβάλλον (τακτικά εκκλησιαζόμενοι, κληρικοί) υπάρχει έκδηλο  το φαινόμενο της υποκρισίας. Το καταλαβαίνουμε όλοι παρατηρώντας και τον εαυτό μας και τους άλλους στον τρόπο της συμπεριφοράς και των συναναστροφών μας σε βάθος χρόνου.

Γιατί όμως να συμβαίνει αυτό, ενώ θεωρητικά θα περίμενε κανείς -και κυρίως οι νέοι και οι νέες μας- να κυριαρχεί η ειλικρίνεια, η ζεστασιά και η αγάπη μέσα στην Εκκλησία;

Χρειάζεται εξ αρχής να  σημειώσουμε πως με τα όσα περιγράφουμε  δεν επιθυμούμε να γενικεύσουμε μια κατάσταση, αυτή της υποκρισίας στην Εκκλησία,  ή  να κατηγορήσουμε τους εκκλησιαστικούς ανθρώπους,  αλλά να εντοπίσουμε το πάθος της υποκρισίας  με στόχο να περιοριστεί και να βαδίσουμε  μπροστά για τη δόξα του Χριστού και της Αγίας Του Εκκλησίας που είναι η κιβωτός της σωτηρίας όλων μας.

Είναι  ίσως αρκετές  οι απαντήσεις που θα μπορούσε ψύχραιμα και συνετά να δώσει κανείς στο ερώτημα γιατί αισθανόμαστε έκδηλη την υποκρισία σε μας τους ίδιους (αν με ειλικρίνεια κάνουμε την αυτοκριτική μας) και ευρύτερα μέσα στο χώρο της Εκκλησίας,  από τις οποίες θα ήταν ευχής έργο να βάλουμε όλοι νέα αρχή με σκοπό να πάψουμε να είμαστε υποκριτές, με την βοήθεια του Θεού.

Για τρία πάθη ψυχικά αγανάκτησε ανθρωπίνως ο Χριστός:

α. Για το εμπόριο στο χώρο του ναού (ασέβεια, πλεονεξία)

β. για την αγνωμοσύνη (αχαριστία) και

γ. για την υποκρισία,  για
την οποία θα κάνουμε μερικές σκέψεις, με την επιθυμία και την ευχή, όπως είπαμε,  να την βγάλουμε άμεσα από τις ζωές μας, ως παντελώς καταστρεπτική και ψυχοφθόρα κατάσταση και συμπεριφορά.

Πώς αρχίζει να διαμορφώνεται η υποκριτική μας συμπεριφορά;
———————————-

Διαβάζουμε το Ευαγγέλιο, ακούμε τα κηρύγματα και διαβάζουμε τους βίους των Αγίων. Βλέπουμε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, πώς έφτιαξε ο Θεός τον άνθρωπο και με ποιες αρετές θέλει να είναι στολισμένος.

Δεν μπορούμε όμως να τα κάνουμε πράξη όλα αυτά,  για πολλούς και διαφόρους  λόγους. Είτε διότι είμαστε επιπόλαιοι στον τρόπο σκέψης και ζωής, είτε διότι δεν προσπαθήσαμε πολύ αφού δεν έγινε ο δρόμος του Θεού η μόνη και η αποκλειστική επιδίωξη της ζωής μας, είτε από ανθρώπινη αδυναμία. Επίσης,  δεν καταφέραμε να επιτύχουμε τις χριστιανικές αρετές, διότι  δεν ζητήσαμε την συμβολή και την βοήθεια του Θεού, την συμπαράσταση των συνανθρώπων μας και κυρίως ενός πνευματικού καθοδηγητή-εξομολόγου.

Όλοι οι παραπάνω λόγοι και άλλοι που δεν αναφέραμε, θα έπρεπε να μας οδηγήσουν στην αρετή της ταπεινοφροσύνης, ως βοηθητική αρετή και συνισταμένη όλων των αρετών, προκειμένου να αρχίσουμε έναν καρποφόρο αγώνα για την αγάπη του Χριστού και όχι στο να υποκρινόμαστε. Με λίγα λόγια, η πνευματική μας ανεπάρκεια και ακαρπία να μας κάνει ταπεινόφρονες και όχι υποκριτές.

Όλες οι αρετές και όλα τα καλά, με την ταπεινοφροσύνη κατακτώνται. Και ο Χριστός μας όταν ήρθε στη γη, όλα με ταπεινοφροσύνη τα έκανε.

Ο Θεός αγαπά τους ταπεινούς ανθρώπους
——————————————

Για να ταπεινωθούμε επιτρέπει ο Θεός πειρασμούς και δυσκολίες.

Για να ταπεινωθούμε επιτρέπει να αποκαλυφθούν πολλές φορές οι αμαρτίες μας ή να  αδικηθούμε και να συκοφαντηθούμε.

Για να ταπεινωθούμε επιτρέπει να μην επιτύχουμε κάποιους στόχους που θελουμε πολύ.

Για να ταπεινωθούμε επιτρέπει να πάθουμε αυτά τα οποία κατακρίναμε στα πρόσωπα και στις ζωές των συνανθρώπων μας.

Αφού δεν επιλέγουμε εμείς από μόνοι μας και ελεύθερα τον δρόμο της ταπεινοφροσύνης, μας τον διδάσκει ο Θεός με τρόπο παιδαγωγικό.

Ο υποκριτής δεν έχει ταπεινοφροσύνη
—————————————

Ένα κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα του ταπεινού ανθρώπου είναι το ότι έχει καλή  σχέση με την πραγματικότητα. Προσπαθεί να γνωρίσει τον εαυτό του σε βάθος, με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Εργάζεται φιλότιμα να εντοπίσει το κυρίαρχο πάθος που υπάρχει στην ψυχή του και με την βοήθεια των αρετών τις οποίες παράλληλα εξασκεί,  να το μεταμορφώσει σε μια υγιή ψυχική διάθεση και κατάσταση.

Αυτός είναι ο κύριος αγώνας του πιστού αγωνιζόμενου ανθρώπου. Αγώνας ισόβιος, με οδηγό την ταπεινοφροσύνη και κινητήρια δύναμη την αγάπη για τον Θεό και τον συνάνθρωπο, αλλά και για τον ίδιο του τον εαυτό.

Αντί αυτού του αγώνα, ο τακτικά εκκλησιαζόμενος χριστιανός,  όπως η καθημερινή μας εμπειρία μάς αποδεικνύει, επιδίδεται σε έναν αγωνιώδη και -τελικά- ανώφελο αγώνα για να «δείξει» και να «αποδείξει» στους άλλους ότι είναι κάτι το οποίο στην ουσία δεν είναι. Εδώ αρχίζει η υποκρισία. Συνώνυμα της υποκρισίας είναι

η τυπολατρεία: απολυτοποίηση των τύπων της λατρείας του Θεού με την λανθασμένη πεποίθηση ότι τηρώντας τους πιστά και μόνο, αυτομάτως είμαστε τελειοποιημένοι και στερεωμένοι στην πίστη, είμαστε ευλαβείς και καθαροί,

η επιφανειακή θρησκευτικότητα:  στείρα τήρηση καθηκόντων  όπως ο εκκλησιασμός, ο τρόπος που ντυνόμαστε κ.α. ,

η ηθικολογία: κρίνουμε τους άλλους, χωρίς αγάπη για τις προγαμιαίες σχέσεις  ή γενικότερα τις σαρκικές  σχέσεις τους, για το άσεμνο ντύσιμό τους, για το ότι δεν νηστεύουν και δεν εκκλησιάζονται

και η ανθρωπαρέσκεια: το να θέλουμε να  είμαστε αρεστοί στους ανθρώπους, το να επιδιώκουμε  τους επαίνους, το να ζούμε βασιζόμενοι αποκλειστικά στη γνώμη των άλλων.

Έτσι σκεπτόμενοι και αυτά επιδιώκοντας και πράττοντας, αλλοτριώνεται, χωρίς να το καταλαβαίνουμε η αγαθή και θεόσδοτη συνείδησή μας, παραβλέπουμε τις δικές μας αμαρτίες, ξεχνάμε  τις αμαρτίες και αστοχίες  της δικής  μας νεότητας και κατακεραυνώνουμε τους νεότερους για τον τρόπο που ζουν. Μέσα μας όμως δεν μπορούμε να είμαστε αναπαυμένοι, αλλά αντίθετα είμαστε ταραγμένοι και ανήσυχοι γιατί βασίζεται η ζωή μας σε μια ψεύτικη, σε μια σαθρή βάση, όπως είναι το πάθος της υποκρισίας.  Μεγάλη η ζημιά που προκαλείται και σε εμάς τους ίδιους και στους συνανθρώπους μας, κυρίως στα παιδιά μας αλλά και γενικότερα στους νέους εξαιτίας της υποκρισίας μας. Κανέναν δεν πείθουμε ότι είμαστε πιστοί άνθρωποι, άνθρωποι του Θεού. Τα λόγια μας μένουν μετέωρα και οι συμβουλές μας ανενεργείς. Εκτός αυτού, κακολογείται και διασύρεται το όνομα του Χριστού και της Εκκλησίας Του, εξαιτίας της δίκης μας υποκριτικής συμπεριφοράς.

Στροφή προς την Αλήθεια
——————————————-

Ας κάνουμε, λοιπόν, στροφή προς την Αλήθεια με αποφασιστικότητα και πάντα με την βοήθεια του Θεού. Η στροφή μας προς την Αλήθεια θα συντελεστεί με την αποστροφή μας στην ψυχοβλαβή υποκρισία. Κανέναν δεν ωφελούμε υποκρινόμενοι τον «καλό χριστιανό» και τον «άγιο» ενώ  παράλληλα βλάπτουμε πολλούς. Η κρυφή ζωή μας και οι κρυφές απωθημένες  σκέψεις μας,  θα στέκουν πάντα εκεί για να μας ελέγχουν και να μας κάνουν να ντρεπόμαστε τόσο για αυτές όσο και για την υποκρισία μας. Γιατί η πρόοδος στην σχέση μας με τον Χριστό γίνεται  με πολύ κόπο, με αργούς μεν αλλά σταθερούς ρυθμούς, ταπεινά,  ελεύθερα, με οδηγό την Αλήθεια, ήσυχα και αθόρυβα. Αν και  ημιμαθείς σε θέματα πίστεως και εν πολλοίς ακατήχητοι, εντούτοις γινόμαστε «παντογνώστες» , επικριτές των πάντων, κληρικών και λαϊκών αδελφών μας, μίζεροι και κουραστικοί, χωρίς να προοδεύουμε. Με αυτή μας την συμπεριφορά και στάση ζωής γινόμαστε παράδειγμα προς αποφυγήν και κλείνουμε το δρόμο των άλλων προς τον Χριστό. Δεν έχουμε κανένα τέτοιο δικαίωμα. Ας αγωνιστούμε ώστε  να εκμηδενίσουμε σταδιακά την απόσταση μεταξύ των λόγων και των έργων μας•των βαθύτερων σκέψεων και προβληματισμών μας και των όσων θελουμε να «διδάξουμε» κουνώντας το δάχτυλο στους άλλους.  Να δείχνουμε αυτό που είμαστε και όχι αυτό που δεν είμαστε. Ας παραδεχτούμε πως όλοι άνθρωποι εξίσου αμαρτωλοί και αδύναμοι είμαστε, αλλά και με πολλά χαρίσματα και δυνατότητες ώστε να γίνουμε κατοικητήρια της Χάρης του Θεού. Ας έχει, λοιπόν,  ο ένας την έγνοια του άλλου και ας επιδιώκουμε την ωφέλεια του αδελφού μας. Αυτό θα πει χριστιανός. Ο υποκριτής σταδιακά χάνει την αγάπη από τη ζωή του.

Εύχομαι, ο Τρισάγιος Θεός να μας φωτίσει και να  μας βοηθήσει στην αποφυγή της υποκριτικής μας σκέψης συμπεριφοράς,  αφού εμείς θα εντοπίσουμε και θα συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε λίγο – πολύ υποκριτές και θα θελήσουμε πραγματικά να απαλλαγούμε από αυτό το δυσδιάκριτο πάθος, μεταμορφώνοντάς το σε αγάπη με ταπεινοφροσύνη.

π. Χριστοφόρος

Σημείωση : Διαβάστε παρακαλώ από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, στο 22ο κεφάλαιο τους στίχους 15-46.