Διακονήματα Ιερού Βήματος

Διακονήματα  Ιερού  βήματος

( δεν αναφερόμαστε στα παιδιά που ψάλλουν ή διαβάζουν . Οι δικές τους αρμοδιότητες θα ορίζονται κατά περίπτωση)

Α.  Γενικές οδηγίες – διευκρινήσεις

Στο ιερό βήμα μπαίνουμε για να συμμετέχουμε με προσευχή και προσοχή στις ιερές ακολουθίες  και για να διακονήσουμε τον ιερέα , βοηθώντας τον. Όσο μικροί κι αν είστε θα πρέπει να το γνωρίζετε αυτό και να το προσπαθήσετε.  Αλλιώς θα «κακομάθετε»  και δε θα σας ωφελεί ο εκκλησιασμός , θα συνηθίσετε και θα σας φαίνετε ότι μπαίνετε στο δωμάτιό σας. Με πολλή αγάπη , σας λέω να το προσέξετε αυτό, να θέσετε σωστές βάσεις στις σχέσεις σας με την προσευχή στο ναό.

Για τα παιδιά Ε΄και ΣΤ΄Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου:

Η ώρα προσέλευσης  των ιεροπαίδων (παιδιών του ιερού) είναι 10 λεπτά πρίν την έναρξη των ακολουθιών. Ρωτήστε σε κάθε περίπτωση πότε αρχίζουν. Όταν έρθουν καθυστερημένα πολύ, δεν έχει νόημα να λέγονται ιερόπαιδες. Συμμετέχουν όπως και οι υπόλοιποι πιστοί, εκτός ιερού.  

ΑΜΦΙΕΣΗ: Αν μπορούμε φοράμε μπλέ ή μαύρο παντελόνι  , μαύρα ή καφέ παπούτσια (όχι αθλητικά) και λευκό ή άλλο μονόχρωμο πουκάμισο ή μπλούζα χωρίς κουκούλα. Όχι βερμούδες , σόρτς και αμάνικες μπλούζες.

Αν την Κυριακή, ή σε οποιαδήποτε θεία Λειτουργία έρθουμε μετά τις 8.30΄ να μην εισέλθουμε στο ιερό, να καθίσουμε έξω  για να προσευχηθούμε. Στο ψαλτήρι ή στα καθίσματα. Καλό είναι να συνηθίσουμε  να προσευχόμαστε  και εκτός ιερού. Το ίδιο και στις υπόλοιπες ακολουθίες. Αν έρθουμε μετά το μέσο αυτής (μια ώρα μετά την έναρξή της) να μην εισέλθουμε στο ιερό. Αν μας χρειαστεί ο ιερέας,  θα μας φωνάξει εκείνος.

Άμφια (στολές) φοράνε τα παιδιά του ιερού και ράσα οι αναγνώστες:

Στους μεγάλους Εσπερινούς (κόκκινες , άσπρες) ,στους κατανυκτικούς Εσπερινούς (μώβ ή ασπρες) , στις προηγιασμένες (μωβ ή άσπρες) , στον όρθρο και τη Θ. Λειτουργία των Κυριακών και Εορτών αλλά και των καθημερινών      (κόκκινες , άσπρες) , την Μεγάλη Εβδομάδα (μώβ ή άσπρες)  στους Χαιρετισμούς και στον Ακάθιστο Ύμνο (κόκκινες , άσπρες) και στις Αγρυπνίες (κόκκινες, άσπρες).

ΠΩΣ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ ΣΤΟ ΙΕΡΟ

Πρίν μπούμε στο ιερό βήμα, κάνουμε μια μετάνοια και προσκυνάμε την εικόνα του αγγέλου στην είσοδο. Μετά, με αργά βήματα, κάνουμε μια μετάνοια και προσκυνάμε τον Εσταυρωμένο, χωρίς να αγγίζουμε με τα χέρια. Στη συνέχεια πλησιάζουμε τον ιερέα , κάνουμε μια μετάνοια και λέμε: Ευλογείτε πάτερ,  την ευχή σας ή απλά : Καλημέρα /καλησπέρα Σας. Με τον ίδιο τρόπο χαιρετάμε και τον ιερέα όταν φεύγουμε. Μετά παίρνουμε τα άμφια του υποδιακόνου στα μέτρα μας (ούτε πολύ μακριά να τα πατάμε ούτε κοντά να φαίνετε το παντελόνι μας ή το πόδι μας) και λέμε στον ιερέα Ευλόγησον δέσποτα.  Και  αφού αυτός την σταυρώσει του φιλάμε το χέρι. Ράσο φοράνε μόνο οι αναγνώστες .

Συνεννόηση με τον ιερέα: Πηγαίνουμε στον ιερέα όταν κάθεται ή όταν δεν είναι κοντά στην αγία τράπεζα και τον ρωτάμε ότι νομίζουμε, προσέχουμε να μην είναι άσχετο με την θεία λατρεία. Γενικά,πάντα ένα παιδί, συνήθως ο πρώτος τη τάξη*αναγνώστης , να κάθεται απέναντι από τον ιερέα , ώστε αν κάτι θελήσει ο ιερέας με ένα νεύμα να του το ζητήσει χωρίς να δημιουργείται  αταξία.

Μην ξεχνάμε:

α. Τα  άμφιά μας (στολές) τα βγάζουμε μετά το Δι΄ ευχών ποτέ πρίν , εκτός αν υπάρχει σημαντικός λόγος. Τα διπλώνουμε και τα βάζουμε στο συρτάρι, σε σημείο που να θυμόμαστε πού βάζουμε τα άμφια που είναι στα μέτρα μας για να τα ξαναβρούμε χωρίς να δοκιμάζουμε την άλλη φορά.

β. Οι αναγνώστες ή τα μεγαλύτερα παιδιά που θα θελήσουν να μάθουν, ρωτούν τον ιερέα κάποια στιγμή εκτός ακολουθίας πώς διπλώνονται τα άμφια του ιερέα, του διακόνου και του υποδιακόνου, τα ράσα, τα ποτηροκαλύματα *, τα μάκτρα* τοεπανωκαλύμαυχο*.   Όταν το μάθει ένας ή δυο, αναλαμβάνουν αυτή την διακονία με υπευθυνότητα και σοβαρότητα.  Αυτό (δίπλωμα , φύλαξη)  γίνεται αμέσως μετά το τέλος των ιερών ακολουθιών. Οι ιερόπαιδες αποχωρούν από το ιερό βήμα μαζί με τον ιερέα μετά το τέλος των ι. ακολουθιών.

γ. Φροντίζουμε οι λαμπάδες (εισοδικά είναι η σωστή τους ονομασία) να είναι καθαρές , να έχουν μελισσοκέρια , όχι μεγαλύτερα από 30 εκατοστά, ούτε μικρότερα από 10 (περίπου τα υπολογίζουμε).Τις σβήνουμε με τον ορθό τρόπο* , όχι φυσώντας τες.

δ. Όσο κι αν είμαστε κουρασμένοι δεν « εξαφανιζόμαστε» με το Δι΄ ευχών ή τουλάχιστον μένει ένας ή δύο. Το ιερό πρέπει να λάμπει μετά τις ακολουθίες. Τα κεριά σβησμένα, η σκόνη από το θυμίαμα σκουπισμένη, τα άμφια και τα ράσα όλων στις θέσεις τους, τα ψίχουλα από το αντίδωρο μαζεμένα (τα ρίχνουμε στη μυρτιά στον κήπο), το ζέον στη θέση του, οι φωνές Κυρίου που περίσσεψαν, στον ειδικό κάδο ανακύκλωσης χαρτιού στην αίθουσα. Να υπάρχουν μπουκάλια με εμφιαλωμένο νερό στο ντουλάπι 2-3, να είναι τουλάχιστον μισογεμάτα τα 2 δοχεία κρασιού και νερού στην αγία πρόθεση (ρωτήστε πώς) κλπ. Δεν ξεχνάμε να πάρουμε και τα μπουφάν μας φεύγοντας, να μην τα παρατάμε στο ιερό.

Β. Ιερές Ακολουθίες

1. Καθημερινός   Εσπερινός (μικρός, χωρίς είσοδο)*

Διακονήματα:

Αν έρθουμε νωρίτερα από την έναρξή του, ανάβουμε το μικρό κεράκι στην αγία τράπεζα. Αν έχει τελειώσει το αντικαθιστούμε. Ρωτάμε που υπάρχουν καινούρια κεριά. Την ώρα του προοιμιακού ψαλμού* ανάβουμε στο καθημερινό θυμιατό* ένα καρβουνάκι. Στο Κύριε Εκέκραξα*  βάζουμε 2  κομμάτια θυμίαμα από την μεγάλη λιβανοθήκη. Όταν δίνουμε και όταν παίρνουμε το θυμιατό από τον ιερέα τον διάκονο , τον επίσκοπο , του φιλούμε το χέρι , σε ένδειξη σεβασμού.

Στο τέλος του Εσπερινού σβήνουμε με  τον σωστό τρόπο*  το κεράκι  της αγίας τραπέζης.

2. Μεγάλος Εσπερινός  Σαββάτου , Εορτών (με είσοδο)*

Ισχύει ότι και στον μικρό εσπερινό με τις εξής διαφορές και προσθήκες: Ανάβουμε το κεντρικό καντήλι ή κερί της Αγίας Τραπέζης. Χρησιμοποιούμε το καλό θυμιατό*   Βάζουμε 4 κομμάτια θυμίαμα από την μικρή λιβανοθήκη. Στο αργό Δόξα Πατρί(δοξαστικό) των Εσπερίων* ανάβουμε λαμπάδες.Ένας ετοιμάζει θυμιατό με 3 κομμάτια λιβάνι από τη μικρή λιβανοθήκη. Και το πλησιάζει στον ιερέα και του το δίνει. Αν είναι πάνω από 4 παιδιά , παίρνουμε το σταυρό και τα εξαπτέρυγα και οι υπόλοιποι λαμπάδες. Στο Και νύν βγαίνουμε  με τις λαμπάδεςκαι τα υπόλοιπα πρίν τον ιερέα. Ρωτάμε αν θα πάμε από την εικόνα του Προδρόμου ή από τα καθίσματα των γυναικών. Αν είναι πολλά παιδιά, μια λαμπάδα πηγαίνει μετά τον ιερέα. Αν είναι μόνο ένα παιδί με τη λαμπάδα κάθεται αριστερά όπως κοιτάζει τον ιερέα. Αν είναι περισσότεροι, οι μισοί δεξιά και οι μισοί αριστερά του. Ο σταυρός ακριβώς κάτω από τον μεγάλο πολυέλαιο. Αυτά ισχύουν και για την θεία λειτουργία, όπου θα τα γράψουμε επιγραμματικά.

[Τα μεγάλα παιδιά και οι αναγνώστες να κατατοπίσουν με αγάπη  και υπομονή τα μικρότερα για όλα τα παραπάνω , τμηματικά , όποτε και όσο χρειάζεται. Τίποτα δεν πετυχαίνεται αμέσως.]

Αρτοκλασία: Αν υπάρχει αρτοκλασία στον όρθρο ή στον εσπερινό (στο κέντρο του ναού) ρωτάμε  τον ιερέα πότε να ανάψουμε τα κεριά που είναι πάνω ή δίπλα στους άρτους.   Πηγαίνουμε το θυμιατό μεκαινούριο καρβουνάκι αναμμένο (τα καρβουνάκια τα ανάβουμε στην ειδική θέση που μοιάζει με μικρό ναό, αριστερά, στη γωνία του ιερού, για να μην γεμίσει καπνό το ιερό βήμα) και  2-3 κομμάτια από την μικρή λιβανοθήκη στο χέρι . Καθόμαστε αριστερά (όπωςκοιτάμε) του ιερέως και περιμένουμε. Μόλις πει: Ευπρόσδεκτον ποίησον την δέησιν ημών  βάζουμε το λιβάνι και του δίνουμε το θυμιατό.  

3. Εσπερινός  με Προηγιασμένη:  

Στα ειρηνικά* έχουμε αναμμένο θυμιατό και ένα μελισσοκέρι και πλησιάζουμε τον ιερέα να μας δώσει οδηγίες, μέχρι να μάθουμε μόνοι μας τη σειρά. Φοράμε μωβ ή άσπρες στολές. Λίγο νωρίτερα γίνεται στην προηγιασμένη η προετοιμασία για την είσοδοκαι τα σχετικά με αυτή (κοίτα σελίδα 5)  από  ότι στους μεγάλους Εσπερινούς. Είμαστε κοντά στον ιερέα για να μας πει πότε βγαίνουμε.  Μετά την είσοδο , αμέσως ανάβουμε καρβουνάκι καινούριο.  Ένα παιδί δίνει στον ιερέα (αν είναι άγαμος) το επανωκαλύμαυχό*  του ή το κουκούλι του* για να το φορέσει. Αυτός που το δίνει να έχει καθαρά χέρια από λιβάνι, κερί, καρβουνάκι. Σχεδόν αμέσως , μετά το πρώτο ανάγνωσμα* χρειάζεται πάλι  θυμιατό.Βάζουμε λιβάνι 2-3 κομμάτια από την μικρή λιβανοθήκη . Προσθέτουμε σε λίγο, κι άλλο λιβάνι. Έτοιμο επίσης για όταν  μας το ζητήσει ο ιερέας  ένα αναμμένο μελισσοκέρι.

Την Μεγάλη εβδομάδα, διαβάζεται και Ευαγγέλιο στην Προηγιασμένη μετά τα πολλά Κατευθυνθήτω*. Ανάβουμε λαμπάδες όλα τα παιδιά και βγαίνουμε μπροστά στην ωραία πύλη , μόλις πεί ο Ιερέας Και υπέρ του καταξιωθήναι*

Μόλις ο ιερέας πεί  Όσοι Κατηχούμενοι προέλθετε* ανάβουμε καρβουνάκι.

Μετά , μόλις πει ο ιερέας την εκφώνηση* Κατά την δωρεάν του Χριστού σου,   πλησιάζουμε τον ιερέα με το θυμιατό. Μόλις σηκώσει τα χέρια του ψηλά και κάνει μετάνοιες του προσφέρουμε το επανωκαλύμαυχο (δες παραπάνω) και ταυτόχρονα το θυμιατό με 3 κομμάτια λιβάνι από την μικρή –πάνταλιβανοθήκη ή από το κουτάκι που θα είναι ανοιχτό.

Όταν μπεί μέσα από το θυμιάτισμα ο ιερέας του παίρνουμε το επανωκαλύμαυχο και το κρεμάμε.  Ένα παιδί  – μόνο ένα με μελισσοκέρι και θυμιατό εισοδεύει * με τον ιερέα  τα Προηγιασμένα Δώρα. Πηγαίνει αμέσως αριστερά από την βόρεια πύλη*προς την ωραία πύλη με σιγανό κουδούνισμα του θυμιατού και σκυμμένο το  κεφάλι. Μπαίνει μέσα από την νότια πύλη. Αμέσως προσφέρει το θυμιατό στον ιερέα αφού πρώτα κλείσει την ωραία πύλη(καταπέτασμα)*  το ίδιο παιδί ή άλλο που βρίσκεται ήδη στο ιερό πατώντας μπροστά από την αγία τράπεζα με το ένα πόδι του μόνο*. Λίγο πρίν το Πάτερ ημών  πατά το κουμπί του βραστήρα . Στην εκφώνηση Τα Προηγιασμένα Άγια* βρίσκεται ήδη ένα παιδί αριστερά (κοιτάζοντας την αγία Τράπεζα) αντίθετα από ότι στις άλλες θείες λειτουργίες με το ζέον (βρασμένο όχι απλώς ζεσταμένο) νερό. Τον βραστήρα τον ετοιμάζουμε από πριν, από την αρχή της  ακολουθίας, βάζοντας 3 γεμίσματα του σκεύους* μέσα στον βραστήρα από εμφιαλωμένο νερό, αφού έχουμε ξεπλύνει καλά  και τον βραστήρα και το σκεύος . Όταν προσφέρουμε το ζέον λέμε  χαμηλόφωνα στον ιερέα: Ευλόγησον Δέσποτα το ζέον. Μετά αφού μας επιστρέψει ο ιερέας το σκεύος άδειο το ξαναγεμίζουμε με από τον βραστήρα και το τοποθετούμε στην αγία πρόθεση* αριστερά και μέσα. Αδειάζουμε και σκουπίζουμε-στεγνώνουμε με χαρτί κουζίνας τον βραστήρα και τον βάζουμε μέσα στον ντουλάπι εκτός αν την επομένη θα έχουμε πάλι θ. Λειτουργία . Αν θα έχουμε (θ.λ.) τον αφήνουμε πάνω στο ντουλάπι. Το αντίδωρο κόβεται σε μικρά κυβικά κομμάτια* . Δεν το ευλογεί ο ιερέας είναι ήδη ευλογημένο*.  Φώτα ωραίας πύλης και πρώτος πολυέλαιος ανάβονται και ανοίγει η ωραία πύλη*  όταν πλένει ο ιερέας τα χέρια του πρίν το Μετά  φόβου*.  Θυμιατό με 1 κομμάτι λιβάνι από την μικρή λιβανοθήκη αμέσως μετά το Σώσον ο Θεός* . Αμέσως κλείνονται τα φώτα της ωραίας πύλης  ενώ μένει αναμμένος ο  πρώτος πολυέλαιος . Ένα παιδί δίνει το επανωκαλύμαυχο στον ιερέα μετά την ευχή Δέσποτα Παντοκράτωρ*. Βγαίνει έξω στην αντιδωροθήκη  το πανέρι  όταν πει ο ιερέας Ευλογία Κυρίου* . Με το Δι΄ευχών διαβάζει κάποιος τους 2  ψαλμούς* και αμέσως την ευχαριστία από το βιβλίο Μεγάλη Τεσσαρακοστή*  

4. Όρθρος – θ. Λειτουργία

Συνήθως οι ιερόπαιδες συμμετέχουν στους όρθρους των Κυριακών και μεγάλων Εορτών και σπάνια έως ποτέ των καθημερινών , λόγω σχολικών υποχρεώσεων. [Σε πρόσφατη (Μάρτιος 2014) επίσκεψή μου σε ενορία μικρού χωριού της Αίγινας, εντυπωσιάστηκα θετικά γιατί από νωρίς είδα παιδιά δημοτικού στο ιερό με τη σχολική τους τσάντα  και στις 8 πήραν ευχή από τον ιερέα και πήγαν στο σχολείο τους. Αυτό βέβαια δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο πρίν μερικά χρόνια, αλλά ο Κύριος ξέρει γιατί , σπανιώτατα στις μέρες μας συναντά κανείς μικρά παιδιά με ζήλο Θεού]

Επανερχόμαστε στον Όρθρο και θ. Λειτουργία των Κυριακών , εορτών και αγρυπνιών.

Διακονήματα κατ΄άτομον:

α. Αντίδωρο

πανέρι με πρόσφορα κατά την προσκομιδή στην αγία πρόθεση, κοπή, έλεγχος μετά το Πιστεύω της θ.λ. αν θα φτάσει, ευλογία προσφόρων (αν χρειάζεται)  μετά το Εξαιρέτως, επίσης την ίδια στιγμή ευλογία όλων των πανεριών με το αντίδωρο, το πανέρι στην αντιδωροθήκη μετά την οπισθάμβωνο ευχή* , δίπλα στον ιερέα με δεύτερο γεμάτο πανέρι κατά το μοίρασμα, μέριμνα και ευθύνη να φτάσει το αντιδωρο για όλους , συλλογή σε ένα μέρος των προσφόρων που περίσσεψαν στο τέλος, καθαρισμός από ψίχουλα σε όλο το ιερό.

β. θυμιατό

Το άριστο είναι να θυμιάζουμε με καρβουνόσκονη. Παρασκευάζεται από κληματόβεργες που καίγονται σιγά-σιγά. Κρατάει περισσότερο, καίγεται όλο το θυμίαμα  αφού βυθίζεται στην αναμμένη  σκόνη. Το δύσκολο είναι να ετοιμαστεί το θυμιατό και το ότι πρέπει να μπεί το θυμίαμα ένα λεπτό νωρίτερα για να βγάλει την ευωδία του την ώρα που το θέλουμε. Αν κάποιος θέλει να μάθει την διαδικασία, να μου το πεί εκτός ακολουθίας. Από δω και στο εξής αναφερόμαστε στο θυμιάτισμα με καρβουνάκι. Γράψαμε κάτι σχετικό στη σελίδα 6. Ανάβουμε καρβουνάκι: πρίν το Ευλογητός*  του όρθρου ( το ξεσκέπαστο θυμιατό, μόνο τότε), μετά το εωθινό ευαγγέλιο* , αμέσως μετά το θυμίαμα στην Τιμιωτέρα* , μετά την είσοδο του Ευαγγελίου στη θ.Λειτουργία, μετά το Πιστεύω, μετά το Πάτερ ημών. Σύνολο 6 καρβουνάκια. Ανάβουμε τόσα πολλά για καλύτερη απόδοση του θυμιάματος. Το προηγούμενο καρβουνάκι με ένα κουτάλι το αδειάζουμε στο άλλο θυμιατό. Πρίν ανάψουμε το πρώτο καρβουνάκιααδειάζουμε στον κάδο σκουπιδιών και τα 2 εσωτερικάτων θυμιατών κρατώντας λίγη στάχτη (δεν τα αδειάζουμε εντελώς). Χρειάζεται θυμιατό έτοιμο με λιβάνι 2-4 κομμάτια (είναι θέμα εμπειρίας πότε 2 , πότε 4) από την μικρή λιβανοθήκη: στους 2 ψαλμούς* στην αρχή του όρθρου, στην Τιμιωτέρα , στην κάλυψη των τιμίων Δωρων* (γίνεται στα πασαπνοάρια* συνήθως), στην Δοξολογία (αν δεν υπάρχει αρτοκλασία μετά) , πρίν τον Απόστολο, στο Χερουβικό (δες αυτό που γράψαμε στην προηγιασμένη), στο Εξαιρέτως, Μετά τη θ. Κοινωνία αμέσως, στο Μνημόσυνο(αν υπάρχει)  κατά τον ύμνο Μετά τον Αγίων* και σε άλλες περιπτώσεις που θα μάθετε με την πείρα σας.

γ. ζέον (=βραστό νερό)

Λίγο πρίν το Πάτερ ημών  πατά ο υπεύθυνος το κουμπί του βραστήρα . Στην εκφώνηση Τα Άγια τοις Αγίοις* βρίσκεται ήδη ένα παιδί δεξιά (κοιτάζοντας την αγία Τράπεζα) με το ζέον (βρασμένο όχι απλώς ζεσταμένο) νερό. Τον βραστήρα τον ετοιμάζουμε από πριν, από την αρχή της  ακολουθίας, βάζοντας 3 γεμίσματα του σκεύους* μέσα στον βραστήρα από εμφιαλωμένο νερό, αφού έχουμε ξεπλύνει καλά  και τον βραστήρα και το σκεύος . Όταν προσφέρουμε το ζέον λέμε  χαμηλόφωνα στον ιερέα: Ευλόγησον Δέσποτα το ζέον. Μετά αφού μας επιστρέψει ο ιερέας το σκεύος άδειο το ξαναγεμίζουμε με από τον βραστήρα και το τοποθετούμε στην αγία πρόθεση*αριστερά και μέσα. Αδειάζουμε και σκουπίζουμε-στεγνώνουμε με χαρτί κουζίνας τον βραστήρα και τον βάζουμε μέσα στον ντουλάπι εκτός αν την επομένη θα έχουμε πάλι θ. Λειτουργία . Αν θα έχουμε (θ.λ.) τον αφήνουμε πάνω στο ντουλάπι.

δ. Λαμπάδες, εξαπτέρυγα, σταυρός

1. Λαμπάδες αριστερά από την αγία τράπεζα τις Κυριακές και κάτω από την ωραία πύλη στις Εορτές την ώρα που διαβάζεται το εωθινό Ευαγγέλιο και μετά έξω στον ναό για την προσκύνηση του Ευαγγελίου (μόνο τις Κυριακές) δεξιά και αριστερά του ιερέως. Τις ετοιμάζουμε στην εκφώνηση Ότιάγιος ει ο Θεός…και εν αγίοις επαναπαύη*. Όσα τα παιδιά που είναι στο ιερό τόσες και οι λαμπάδες. Αν υπάρχουν παιδιά, οι αναγνώστες δεν κρατούν λαμπάδα.

2. Λάμπάδες, εξαπτέρυγα , σταυρός κατά την μικρή είσοδο στη θ. Λειτουργία. Τις ετοιμάζουμε λίγο νωρίτερα από το ο Μονογενής Υιός, στην αρχή της θ.Λειτουργίας. Η σειρά είναι η εξής και προσαρμόζεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών: ΛΑΜΠΑΔΑ- ΕΞΑΠΤΕΡΥΓΟ ΣΤΑΥΡΟΣ -ΕΞΑΠΤΕΡΥΓΟ – ΛΑΜΠΑΔΑ- ΙΕΡΕΑΣ ΜΕ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ- ΛΑΜΠΑΔΑ. Πηγαίνουμε από τα καθίσματα των γυναικών και από το κέντρο.

3. Λαμπάδες και μελισσοκέρια νάλογα με τα παιδιά) στο Ευαγγέλιο. Τα ετοιμάζουμε στον Απόστολο.

4. Με την ίδια διάταξη της μικρής εισόδου, 2)γίνεται και η μεγάλη είσοδος των Τιμίων Δώρων με την προσθήκη θυμιατού με καινούριο θυμίαμα πρίν τον ιερέα. Τα ετοιμάζουμε όταν ψάλεται ο Χερουβικός ύμνος*.

ε. Καμπάνες

(αν δεν ξέρουμε το πότε να έχουμε το νού μας να μας κάνει νόημα ο ιερέας, μόνο να θυμόμαστε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε για να χτυπήσουμε τις σωστές καμπάνες πχ καταβασίες, δοξολογία κλπ)

Υπάρχει κατάλογος με τις μελωδίες κοντά στο χειριστήριο του καμπαναριού μέσα στο ιερό βήμα . 

στ . Φώτα:

1. ωραίας πύλης:

Τα ανάβουμε στα αναγνώσματα του Μ. Εσπερινού, στην απόλυση του Μ. Εσπερινού, στο Ευαγγέλιο του όρθρου, από τις Καταβασίες μέχρι το τέλος της Τιμιωτέρας στον όρθρο.

Στην δοξολογία, στο Ευαγγέλιο της θ.Λειτουργίας μέχρι το τέλος του κηρύγματος, στο Μετά φόβου Θεού μέχρι την απόλυση. Δεν ξεχνάμε να τα κλείσουμε την σωστή ώρα.

2. πρώτος πολυέλαιος  

στην είσοδο του Μεγάλου Εσπερινού ως το τέλος, στο εωθινό ευαγγέλιο ως το τέλος της θ.Λειτουργίας

3. Μικροί προβολείς δεξιά και  αριστερά της αγίας τραπέζης :

Στο εωθινό Ευαγγέλιο. Μετά τους σβήνουμε.

4. Μεγάλοι προβολείς δεξιά και αριστερά στο ιερό:

Στην δοξολογία τους ανάβουμε, στο Δι΄ ευχών τους σβήνουμε.

5. Υπόλοιπα φώτα:

Φως νιπτήρα: όταν χρειάζεται ανάβουμε, όταν δεν χρειάζεται σβήνουμε.

Φως αγίας προθέσεως : το ανάβει  και το σβήνει ο ιερέας.

Φως σκευοφυλακίου : ανάβουμε όταν διπλώνουμε τιςφωνές Κυρίου και μετά το σβήνουμε.

Στις αγρυπνίες γενικώς δεν ανάβουμε κανένα φως , αν χρειαστεί θα μας πεί ο ιερέας.

Στις μεγάλες εορτές , στη Δοξολογία του Όρθρου ανάβουμε, εκτός των άλλων (δες παραπάνω) και τον κεντρικό μεγάλο προβολέα του ιερού και τα φώτα της καμάρας του ιερού.

ζ. Φωνή Κυρίου

Ετοιμάζεται από ένα ή δύο παιδία που θα τους το αναθέσει ένας αναγνώστης στον όρθρο και μοιράζονται μετά το Δι΄ ευχών από ένα  παιδί(διαφορετικό κάθε φορά) που θα ορίσουν οι αναγνώστες, εξηγώντας τους να δίνουν σε όλους και να λένε Καλημέρα. Μαζί με το αντίδωρο βγαίνει και παίρνει τη θέση του και το παιδί με τις φωνές Κυρίου, το οποίο προσέχει τις ανακοινώσεις που θα πεί ο ιερέας και είναι σε θέση να τις επαναλάβει όταν του το ζητήσει, προς εξάσκηση της προσοχής .

η.  Πότε δεν καθόμαστε:

Στον εξάψαλμο, στο Ευαγγέλιο του όρθρου, στην Τιμιωτέρα, στην Δοξολογία, στο Ευλογημένη η Βασιλεία , στο Άγιος ο Θεός στο Ευαγγέλιο της θ.Λειτουργίας, στο Χερουβικό, από την μεγάλη είσοδο μέχρι το Εν Πρώτοις*, από το Μετά φόβου Θεούμέχρι το Δι΄ ευχών . Τα υποδεικνύουν οι αναγνώστες με ωραίο τρόπο στα παιδιά. Μοιράζουν στα παιδιά από δ΄ δημοτικού και πάνω τα βιβλιαράκια της θ. Λειτουργίας στην Δοξολογία, τα φυλλάδια με τα απολυτίκια και τα κοντάκια αμέσως μετά την μικρή είσοδο. Τα μαζεύουν και τα φυλάσσουν μετά τη χρήση τους. Δείχνουν στα μικρότερα παιδία αν χάσουν την σελίδα. Καλό θα είναι στον όρθρο οι αναγνώστες να παρακολουθούν μαζί με τα παιδιά την ακολουθία από τα βιβλία του ιερού, ανάλογα με την περίπτωση και σε συνεννόηση με τον ιερέα. Δεν μιλάμε μεταξύ μας γιατί μας αποσπά και δεν προσέχουμε τα διακονήματά μας. Την ώρα του κηρύγματος κρατάμε ήσυχα τα παιδιά.  Τον σταυρό μας τον κάνουμε σωστά χωρίς υπερβολές. Προσέχουμε να μην κοινωνούμε απροετοίμαστοι.

Τα διακονήματα που αναλύσαμε παραπάνω (α-η) τα αναθέτουν οι αναγνώστες σε όσα παιδιά νομίζουν έχοντας την μέριμνα , την επίβλεψη και την ευθύνη για την σωστή διεκπεραίωσή τους. Τα παιδιά μαθαίνουν εύκολα, αρκεί να τουςενδιαφέρει κάποιο και να το αγαπήσουν. Γι΄ αυτόκάνετε υπομονή. Αν δεν υπάρχουν πολλά παιδιάπαίρνουν 2-3 διακονήματα ο καθένας. Καλό είναι να μην  βοηθούν καθόλου ενήλικες, αλλά τώρα στην αρχή ίσως είναι απαραίτητο.

Σημείωση: Σε όσες λέξεις υπάρχει αυτό το σημείο(*) θα πει ότι αναφερόμαστε σε ειδική ορολογία που ίσως είναι δυσνόητη ή σε φράσεις της Θείας Λειτουργίας και των ιερών ακολουθιών. Απαντήσεις και διευκρινήσεις ζητήστε  από τον ιερέα την ώρα του κατηχητικού ή ερευνήστε το μόνοι σας σε σχετικά βιβλία. Σας συνιστώ  το βιβλίο Λατρευτικό εγχειρίδιο του π. Γ. Κουγιουμτζόγλου. Για τα αφορώντα στην Μεγάλη Εβδομάδα θα συναντηθούμε συν Θεώ το Σάββατο του Λαζάρου, θα ενημερωθείτε σχετικώς. Για τις αρχιερατικές θείες Λειτουργίες και χοροστασίες θα αναφερθούμε εν καιρώ. Μη διστάζετε, παρακαλώ, να με ρωτάτε  για ο,τιδήποτε θελετε σχετικό ή όχι .

Ο Θεός να μας φωτίσει όλους. Ένα είναι το ζητούμενο των 16 αυτών σελίδων:

Να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις προσευχής και προσήλωσης και κατάνυξης στη θεία λατρεία και εντός του ιερού βήματος.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, ο οποίος είναι πιστεύω και δικός σας στόχος, ελπίζω στην πολύτιμη και καθοριστική συμβολή Σας!!! Ο Κύριος να σας φωτίζει και να σας δίνει θείο ζήλο!!!

Με πολλή αγάπη Χριστού

π. Χριστοφόρος

26 Μαρτίου 2014

Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ.