ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018

«Απέλαβες συ τα αγαθά σου έν τη ζωή σου»

Αγαπητοί μου αδερφοί,

Το κεντρικό θέμα της σημερινής Ευαγγελικής περικοπής, δεν είναι η καταδίκη του πλούτου και η εξύμνηση της φτώχειας όπως φαίνεται με μια πρώτη ματιά. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μας δίνει να καταλάβουμε ότι το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής εκείνης δεν είναι αδιάφορο για τον Χριστό, αλλά δεν αποτελεί και τον κεντρικό στόχο του όταν διηγείται την παραβολή. Ο φτωχός δεν κερδίζει την εύνοια του Θεού επειδή είναι φτωχός αλλά επειδή στηρίζει τις ελπίδες τους στο Θεό, στην αιωνιότητα και ζει σύμφωνα με την εντολή του. Και ο πλούσιος δεν είναι καταδικασμένος μόνο και μόνο επειδή έχει περίσσευμα υλικών αγαθών αλλά επειδή κινδυνεύει να παγιδευτεί στον πλούτο και να χάσει το νόημα της ζωής. Η αναζήτηση, λοιπόν, του νοήματος για τη ζωή δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα της φιλοσοφίας, αλλά και στοιχειώδη καθημερινή ανάγκη του καθενός μας.

Μόλις αποκτήσει ο άνθρωπος συνείδηση του εαυτού του, διερωτάται για το νόημα της ζωής του. Και με την απάντηση που δίνει στο ερώτημα αυτό προδιαγράφει την στάση του στα επιμέρους προβλήματα της καθημερινότητας όπως είναι το ερώτημα , το πρόβλημα για την επιβίωση και την φτώχεια και την χρήση του πλούτου. Συχνά πολλοί άνθρωποι συναντούν αδυναμία στην εξεύρεση νοήματος στη ζωή. Ίσως κι εμείς οι πιστοί αν και φαντάζει σχήμα οξύμωρο. Μεγαλύτερη αδυναμία παρουσιάζεται σήμερα που ο άνθρωπος πραγματοποιεί καταπληκτικές προόδους στην επιστήμη και κυρίως την τεχνολογία, που επεκτείνει την εξουσία του πέρα από τον πλανήτη που κατοικεί , και κατορθώνει να χαρτογραφεί το γονιδίωμα του. Έτσι η αδυναμία αυτή του ανθρώπου παρουσιάζεται ως τραγική ειρωνεία. Ο άνθρωπος λοιπόν που σημειώνει τόσες επιτυχίες στην επιστήμη και την τεχνολογία και έχει στην κατοχή του υλικά αγαθά περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, αστοχεί στην αναζήτηση νοήματος της ζωής. Αυτό όμως από εκκλησιαστική σκοπιά δεν είναι παράξενο αλλά τελείως φυσικό και αναμενόμενο. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να βρει το νόημα της ζωής του με την προσκόλληση του στον υλικό κόσμο, αλλά με την αναφορά του στο Θεό. Όσο περιορίζεται στον υλικό κόσμο, υποδουλώνεται στην φυσική αναγκαιότητα . Με την αναφορά του όμως στο Θεό, ελευθερώνεται από την αναγκαιότητα αυτή και ολοκληρώνεται ως πρόσωπο. Η εκκλησία θεωρεί τον άνθρωπο ως πρόσωπο και όχι ως άτομο. Αυτό είναι μία βασική θεώρηση. Είναι η ανθρωπολογία της εκκλησίας μας. Ο εγκλωβισμός μας ως εκτούτου στην ύλη και τα υλικά αγαθά, όπως παρουσιάζεται στην σημερινή ευαγγελική περικοπή και όπως χαρακτηρίζει τον άνθρωπο της εποχής μας, εμποδίζει την προσέγγιση του νοήματος στη ζωή και την θεώρηση του ανθρώπου ως πρόσωπο κατ εικόνα Θεού πλασμένου. Το νόημα της ζωής βρίσκεται συνεπώς σε σχέση με την αιτία της υπάρξεως της το Θεό. Η πίστη στο Θεό και η αναγνώριση της αγάπης του για τον άνθρωπο είναι αυτά που δίνουν νόημα στην ανθρώπινη ζωή. Η αληθινή ζωή προέρχεται από την πηγή της ζωής, τον Θεό. Όποιος αποσυνδέεται από τον Θεό -ο καθένας μας είναι ελεύθερος να το κάνει- είναι ουσιαστικά νεκρός έστω και αν εμφανίζεται ως το ζωντανός. Η πραγματική ζωή βρίσκεται πέρα από τη φθορά και τον θάνατο. Ο άνθρωπος είναι φθαρτός και θνητός ενώ ο Θεός άφθαρτος και Αθάνατος. Ο φθαρτός και θνητός άνθρωπος βρίσκει την αιώνια ζωή με τη μετοχή του στην χάρη του Θεού και έτσι νικάει την φθορά και τον θάνατο. Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις οι λέξεις πλούσιος και φτωχός που χρησιμοποιεί σήμερα ο Ευαγγελιστής Λουκάς έχουν περισσότερο θεολογικό πάρα κοινωνικό περιεχόμενο. Εκείνο στο οποίο αποβλέπει είναι η επισήμανση ενός πραγματικού κινδύνου , του κινδύνου της αυτάρκειας και της πεποίθησης ότι η ευημερία είναι ατελείωτη. Του κινδύνου απομάκρυνσης από την αλήθεια ότι τα υλικά αγαθά είναι πρόσκαιρα και φθαρτά. Η παραβολή του πλούσιου και του Λαζάρου θέλει να στρέψει την προσοχή μας και στο ότι η παρούσα ζωή συνδέεται οργανικά με την μέλλουσα ζωή. Η κοινωνία με τον Θεό κατά την παρούσα ζωή αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της στην μέλλουσα. Η θεώρηση αυτή της ανθρώπινης ζωής εισάγει μια ριζική ανατροπή και στην θεώρηση του κόσμου. Τίποτε δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αγαθό όταν περιορίζεται στον κόσμο και δεν συνδέεται με την αιώνια ζωή. Τα πλούτη, οι τιμές, τα αξιώματα, η υγεία και η ίδια ακόμη η ζωή, δεν αποτελούν σε τελική ανάλυση αγαθά από μόνα τους. Κάτι τους λείπει. Όταν δεν εντάσσονται στην γενικότερη σχέση ανθρώπου- Θεού και ανθρώπου –συνανθρώπου είναι μεν αγαθά αλλά ολοκληρώνουν πολύ σύντομα την ευεργετική τους ιδιότητα. Ας επικεντρώσουμε λοιπόν, αδελφοί μου, όλες μας τις πνευματικές και σωματικές δυνάμεις σ’ αυτό το στόχο. Στο να βρούμε νόημα στη ζωή μας και στο να αναζητήσουμε αυτό το νόημα στην σχέσεις μας με το Θεό πατέρα και με τους αδελφούς μας. Αμήν

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018

ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018, Ζ΄ ΛΟΥΚΑ   (Κατά Λουκάν 8,41-56)

 

Η πίστη στο Χριστό , αδελφοί μου συνετέλεσε και τα δύο θαύματα που ακούσαμε από το σημερινό ευαγγέλιο.

Η γυναίκα που έπασχε από χρόνια αιμορραγία, με δυνατή πίστη , πλησίασε τον Παντοδύναμο Ιησού Χριστό και μόνο με ένα άγγιγμα του ιματίου του αμέσως βρήκε τη θεραπεία που κανένας γιατρός δεν μπόρεσε να της δώσει.

Η πίστη του αρχισυνάγωγου Ιάειρου που ικέτευσε τον Ιησού να σώσει την κόρη του που πέθαινε βαριά άρρωστη, έκανε το θαύμα και ο Χριστός μας την ανέστησε σαν από ύπνο.

Και εμείς όμως χρειαζόμαστε πίστη , αδελφοί μου , όσο απλό κι αν φαίνεται , για να ακούσουμε τα λόγια του Ευαγγελίου και να τα βάλουμε στην καρδιά μας. Να αποδεχθούμε με πλήρη ελευθερία ότι ο Χριστός , όπως προφήτευσε ο Ησαΐας είναι αυτός που «τας ασθενείας ημών έλαβε και τας νόσους εβάστασε».

Πίστη σε θαύματα τον 21ο αιώνα που κυριαρχεί η λογική , που οι επιστήμες έχουν προχωρήσει τόσο που ο άνθρωπος μοιάζει παντοδύναμος και κυρίαρχος του σύμπαντος; Για πολλούς η πίστη θεωρείται αδυναμία ή αφέλεια και απευθύνεται σε παιδιά , σε ολιγογράμματους ή σε άτομα της τρίτης ηλικίας που δεν έχουν με τι να ασχοληθούν.

Κι όμως η πίστη είναι δύναμη. Είναι πάνω από την περιορισμένη λογική του ανθρώπου που παρ΄όλα τα επιτεύγματά του δε βρήκε λύση για τα προσωπικά του αδιέξοδα , ούτε το φάρμακο που φέρνει την ευτυχία και ζει γεμάτος άγχος και ανασφάλειες.

Μας χρειάζεται η πίστη. Η ορθόδοξη πίστη , καθαρή από δεισιδαιμονίες και προλήψεις. Πίστη στον Τριαδικό Θεό. Στο Θεό και πατέρα όλων μας , στον Ιησού Χριστό , τον Υιό του Θεού τον Σωτήρα του ανθρώπινου γένους και Κεφαλή του Σώματος της Εκκλησίας και στο πνεύμα το Άγιο που με τη Χάρη του τελούνται τα Ιερά Μυστήρια , που είναι τα μοναδικά μέσα μετάδοσης της θείας χάρης στον άνθρωπο. Πίστη με την απλότητα ενός μικρού παιδιού που εμπιστεύεται απόλυτα τον πατέρα του αλλά και την ωριμότητα που αποκτάται από την εμπειρία του χριστιανικού αγώνα.

Ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του μας δίνει τον ορισμό της πίστης: «Πίστη σημαίνει σιγουριά γι΄αυτά που ελπίζουμε και βεβαιότητα γι΄αυτά που δεν βλέπουμε». Πιστεύω σημαίνει ελπίζω- βγαίνω από τα στενά όρια του χώρου και του χρόνου , αφήνω στη άκρη τον εγωισμό μου για να συναντήσω το Θεό που είναι ο Πλάστης μου.

Η πίστη μας είναι ο μοναδικός δρόμος για να συναντήσουμε το Θεό και να βρούμε το σκοπό της ύπαρξής μας πάνω στη γη. Δεν είναι κάτι το παράλογο , ξεκινά από τη λογική , από το νου μας για να φτάσει στις καρδιές μας. Για το χριστιανό δεν ισχύει το «Πίστευε και μη ερεύνα» αλλά το «Ερευνάτε τας γραφάς» δηλαδή να ερευνούμε το τί πιστεύουμε και αν δεν μπορούμε μόνοι μας να ρωτάμε και να καταρτιζόμαστε για να μην πέσουμε θύματα σε αιρέσεις και κακοδοξίες. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Μοιάζει με ανηφορικό μονοπάτι η πίστη. Οι δυσκολίες μεγάλες και οι πειρασμοί πολλοί. Για να φτάσουμε αισίως στην κορυφή μόνοι μας είναι αδύνατο. Χρειάζεται να κατανοήσουμε τις αδυναμίες μας , να ζητήσουμε τη βοήθεια του Θεού και να είμαστε ενεργά μέλη της Εκκλησίας Του. Μέσα στην Εκκλησία ο καθένας με τον αγώνα και την προσώπικότητα του , τα προτερήματα και τις ιδιαιτερότητές του βρίσκει τα εφόδια να σταθεί όρθιος στις ευχάριστες και δυσάρεστες στιγμές της ζωής. Ας αναζητήσουμε το Θεό μέσα μας , στην ψυχή μας , στη συνείδησή μας . Και όσο θα δυναμώνει η πίστη μας τόσο πιο ζωντανή θα γίνεται η προσευχή μας. Με την προσευχή θα αποκτάμε υπερκόσμια βιώματα και την εμπειρία της ύπαρξης του Θεού. Ξεκουραζόμαστε και ανανεωνόμαστε πνευματικά. Αντλούμε τη δύναμη για να επιδοθούμε σε έργα – να κάνουμε τη θεωρία πράξη καθαρίζοντας την ψυχή μας από αμαρτίες και καλλιεργώντας τις αρετές . Κυρίως την αγάπη και την ταπείνωση. Ο Θεός δεν είναι μια αφηρημένη έννοια δεν είναι μια απρόσωπη ανώτερη δύναμη ούτε ένας Θεός που περιμένει να δει πότε θα αμαρτήσουμε για να μας τιμωρήσει. Είναι η Αγάπη, η συγγνώμη η Αλήθεια , ο Φιλάνθρωπος Θεός που μας αποκαλύφθηκε με τον Ιησού Χριστό που έγινε άνθρωπος και θυσιάστηκε για μας.

Η Αγία Γραφή είναι γεμάτη από παραδείγματα ζωντανής πίστης. Ο βασιλιάς Δαβίδ που αντιμετώπισε το Γολιάθ , ο Αβραάμ που ήταν έτοιμος να θυσιάσει το γιό του , ο Ιώβ που υπέμεινε τόσες θλίψεις.

Η πίστη δυνάμωσε τους Αποστόλους να κηρύξουν το ευαγγέλιο σε όλη την οικουμένη . Τους Αγίους μάρτυρες και ομολογητές να δώσουν τη ζωή τους για το Χριστό .

Ενέπνευσε τους Αγίους Πατέρες και Διδασκάλους της Εκκλησίας μας να διατυπώσουν τα ορθόδοξα δόγματα και με τα συγγράματά τους να μας δώσουν πνευματική τροφή , για να μπορούμε να έχουμε ανόθευτα στις μέρες μας τη διδασκαλία του Ευαγγελίου και το ορθόδοξο βίωμα. Η πίστη είναι η κινητήρια δύναμη των οσίων ασκητών για να αφήσουν τον κόσμο, να αφιερωθούν στο Θεό, να έρθουν σε ολομέτωπη σύγκρουση με το διάβολο και να απαλλαγούνε από τους πειρασμούς με τη δύναμη του Ονόματος του Χριστού. Ακόμη οι πρόγονοί μας για του Χριστού την πίστη την αγία, αναμετρήθηκαν με πανίσχυρους εχθρούς και τους αντιμετώπισαν. Αυτούς τιμούμε και σήμερα ενθυμούμενοι το έπος του 1940.

Μήπως τελικά από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι δεν είναι η λογική το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο αλλά η πίστη; Όλα είναι δυνατά σ΄αυτόν που πιστεύει. «Μπορεί να δει κάτω από το νερό του βαπτίσματος τη χάρη που αναγεννά την ανθρώπινη φύση. Κάτω απ΄το λάδι του ευχελαίου τη δύναμη της ίασης. Κάτω από τα είδη του άρτου και του οίνου , το σώμα και το αίμα του Χριστού. Με τη πίστη ο χρόνος μεταβάλλεται σε αιωνιότητα ο χώρος σε άπειρο και το φθαρτό σε αιώνιο» , όπως μας λέει σύγχρονος ορθόδοξος συγγραφέας.

Αδελφοί μου,

δεν είναι απλή υπόθεση η πίστη. Είναι τρόπος ζωής πέρα από λόγια και εξωτερικούς τύπους. Ας παρακαλούμε τον Κύριό μας να μας βοηθήσει να την αυξάνουμε για να ακούσουμε κι εμείς από τον Κύριο μας , όπως η θεραπευθείσα γυναίκα του ευαγγελίου το: «Η πίστη σου σέσωκέ σε , ύπαγε εις ειρήνην ». Αμήν!

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018

 

ΚΥΡΙΑΚΗ 21  ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018,  ΣΤ΄ ΛΟΥΚΑ (Λουκ. 8, 26 – 39)

 

Έναν νεαρό άνθρωπο συναντά ο Χριστός, αγαπητοί μου αδελφοί, κατά την σημερινή ευαγγελική περικοπή, στη χώρα των Γαδαρηνών, μια περιοχή από την άλλη πλευρά του Ιορδάνη ποταμού και της λίμνης Γεννησαρέτ. Θλιβερή ήταν η εικόνα του. Όπως αναφέρει το Ευαγγέλιο «ρούχο δεν ντυνόταν, ούτε έμενε σε σπίτι, αλλά ζούσε στα μνήματα». Στη θέα του Ιησού φωνάζει: «Τι δουλειά έχεις εσύ με μένα Ιησού, Υιέ του ύψιστου Θεού; Σε παρακαλώ μη με βασανίσεις». Στην περιοχή ήταν γνωστός ως δαιμονισμένος. Πολλές φορές όταν βρισκόταν σε κρίση,  οι άνθρωποι τον έδεναν με αλυσίδες, αλλά εκείνος και πάλι τις έσπαζε και έφευγε στις ερημιές.

Ο Ιησούς, διατάζει τα δαιμόνια να φύγουν από τον άνθρωπο. Ο Θεός σε αντιπαράθεση με τον διάβολο.

Ποιος είναι ο διάβολος; Είναι, όπως νομίζουν πολλοί σήμερα, το κακό που είναι αντίρροπο του καλού, δηλαδή ότι ο κόσμος κατέχεται από δύο δυνάμεις, του καλού και του κακού, που όταν το κακό κυριαρχεί εμφανίζονται τέτοιες περιπτώσεις σαν του δαιμονισμένου Γαδαρηνού; Στην Αγία Γραφή, όχι μόνο δεν είναι ίση η δαιμονική δύναμη του Θεού, αλλά ούτε καν δημιουργήθηκε ως τέτοια από τον Θεό. Γνωρίζουμε ότι όλα τα δημιουργήματα του Θεού είναι «καλά λίαν». Άρα δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι οι δαίμονες δημιουργήθηκαν από τον Θεό ως εχθροί του ανθρώπου, γιατί έτσι θα πρέπει να δεχτούμε ότι ο Θεός μπορεί να είναι πηγή και του κακού.

Ας δούμε τι λένε τα πατερικά κείμενα για το θέμα αυτό.

Ο διάβολος είναι άγγελος που εξέπεσε, έχασε την αποστολή του. Οι άγγελοι , κατά τον Μέγα Βασίλειο, δημιουργήθηκαν πριν από τον υλικό κόσμο, ενώ ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος συμπληρώνει πως δημιουργήθηκαν με κίνητρο την «εκστατική» αγάπη και αγαθότητα του Θεού, με σκοπό να συμμετέχουν ως λογικά όντα στη μακαριότητά Του. Σύμφωνα με τον Ιωάννη τον Δαμασκηνό, υπηρετούν το Θεό και είναι κατά χάριν αθάνατοι. Στόχος των αγγέλων είναι η προσπάθεια σωτηρίας των ψυχών. Παρ’  όλη τη καθαρότητα και απλότητα της αγγελικής φύσης, οι άγγελοι είναι δεκτικοί της κακίας. Αποτέλεσμα της ελευθερίας τους είναι η πτώση του Εωσφόρου. Σύμφωνα με πολλά αποσπάσματα πατερικών έργων, ο Εωσφόρος, πριν από την πτώση του, ήταν ο σπουδαιότερος, ο πρώτος στην ιεραρχία των αγγέλων. Το όνομά του σήμαινε «αυτός που μεταφέρει το φως». Η μετέπειτα ονομασία του ως «σατανάς» , εβραϊκή λέξη που σημαίνει στα ελληνικά «διάβολος» και δηλώνει τον επίβουλο, τον εχθρό, του δόθηκε επειδή αυτός που άλλοτε «έφερε το φως» μετατράπηκε στον κατεξοχήν εχθρό του ανθρώπου. Επειδή είχε μεγάλη δόξα, η υπερηφάνειά του μετατράπηκε σε αλαζονεία. Η αλαζονεία , λοιπόν, ήταν ένα από τα βασικά αίτια που οδήγησαν τον Εωσφόρο στην πτώση. Δεν είναι επομένως το αντίπαλο δέος του Θεού, ούτε είναι δυνατότερος από τον άνθρωπο. Το κακό κυριεύει τον άνθρωπο, μόνο όταν του παραχωρηθεί η ελευθερία  να το κάνει.

Τα δαιμόνια, στην περίπτωση της περικοπής αυτής του Ευαγγελίου, βλέποντας τον Ιησού κραυγάζουν και τον παρακαλούν να μην τα βασανίσει, αλλά να επιτρέψει να μεταβούν στην αγέλη των χοίρων, πράγμα που τους το επέτρεψε. Το αποτέλεσμα ήταν να ορμήσει το κοπάδι στον γκρεμό και να πνιγεί στη λίμνη, ενώ ο δαιμονισμένος άνδρας, με τη διαταγή του Κυρίου, θεραπεύεται από την επήρεια του κακού. Δύο στοιχεία χρειάζεται να συγκρατήσουμε εδώ: Το πρώτο είναι ότι ο σατανάς παραμένει αμετακίνητος και αμετανόητος, διαβάλλοντας πάντοτε το ανθρώπινο γένος και επεκτείνοντας τη σκιά του ακόμη και μέσα στην άλογη φύση  και επιφέρουν το κακό ακόμη και στα ζώα.   Το δεύτερο στοιχείο είναι η ριζική αλλαγή στη ζωή του πρώην δαιμονισμένου. Οι συγχωριανοί του «βρήκαν τον άνθρωπο, από τον οποίο βγήκαν τα δαιμόνια να κάθεται δίπλα στον Ιησού, να φοράει ρούχα και να φέρεται λογικά». Είχε βρει την πνευματική του υγεία από τον Ιησού και διέθετε πλέον τη βασική ανθρώπινη ιδιότητα, την επικοινωνία. Συνομιλούσε μαζί Του.

Αδελφοί μου,

Ο πολύς κόσμος, όπως και οι Γεργεσηνοί, φοβούνται τις ουσιαστικές αλλαγές στη ζωή. Συμβιβάζονται με το μέτριο. Η λογική του κόσμου είναι πολλές φορές αντίθετη από τη λογική του Χριστού, που μας προσκαλεί συνεχώς να καθίσουμε δίπλα Του για να μας ειρηνεύσει και να δώσει πραγματικό νόημα στη ζωή μας. Για να είμαστε σε θέση, όπως ο πρώην δαιμονισμένος , να διώξουμε το κακό από τη ζωή μας,  να απομακρυνθεί κάθε φόβος και να διαλαλούμε όσα κάνει ο Ιησούς σε όσους θέλουν να αλλάξουν τη ζωή τους. Αμήν.