Νέα ενοριακή έκδοση !

Σας παρουσιάζουμε την νέα ενοριακή έκδοση με τίτλο « Απροσδόκητες ΕπιΣκέψεις» από τις εκδόσεις «Σαΐτη»

Περιέχει σκέψεις σε έμμετρο και πεζό λόγο υπό τύπου ημερολογίου, κείμενα του  π. Χριστοφόρου από την τακτική διαδικτυακή επικοινωνία με την ομάδα νέων κατά την ιδιαίτερη αυτή χρόνια που πέρασε το 2020.

 

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Πνευματικός προγραμματισμός

Πολλοί με ρωτούν τί θα πρέπει να κάνουν στην καθημερινότητά τους για να μπουν σε μια πνευματική τροχιά αυτό που λέμε πνευματική ζωή. Ζητούν συγκεκριμένο πρόγραμμα και τρόπους με τους οποίους θα ζήσουν την πίστη στο Χριστο πιο εσωτερικά – εμπειρικά και θα έχουν καρπούς και αποτελέσματα ορατά.

Τους απαντώ συνήθως πως ο πνευματικός δεν είναι «life coach » ούτε «personal trainer» και πως η πνευματική ζωή είναι συνεργασία ανθρώπου και Θεού στο πνεύμα της αγάπης και της ελευθερίας (όχι ελευθεριότητας).

Ας προσπαθήσω, λοιπόν, για να μην αρνούμαι συνεχώς μια απάντηση, να οριοθετήσω κάπως τα πράγματα. Δε θα ωφελήσει κανέναν η παρερμηνεία των γραφομένων μου με το να τα εκλάβετε ως «κανόνες πνευματικής ζωης» αλλά ως μια ιδέα, ως μια αρχή και κάποιες βάσεις για να ζήσουμε αυτό που πιστεύουμε και να πιστεύουμε αυτό που ζούμε ή επιθυμούμε να ζήσουμε. Κέντρο, αφορμή, αρχή και τέλος όλων είναι ο Χριστος και η εν Χριστω ΑΙΩΝΙΑ ζωή.

Τρεις τομείς είναι οι βασικοί για την πνευματική καθημερινή ζωή, τους οποίους εν συντομία θα σας παρουσιάσω.

1. Νηστεία
2. Λειτουργική ζωή , μετοχή στα ιερά μυστήρια
3. Προσωπική προσπάθεια , προσωπικός καθημερινός αγώνας.

1. Νηστεία

Τις μέρες νηστείας του έτους θα τους βρείτε και στο διαδίκτυο και σε διαφορα εκκλησιαστικά ημερολόγια και σχετικά βιβλία.

Δεν θα μιλήσω εδώ για τις ωφέλειες της νηστείας. Θα κάνω ένα σχόλιο και θα πω πως γενικώς δεν υπάρχει άμεση σύνδεση νηστείας και θείας κοινωνίας. Ούτε το δίπολο ισχύει : «νηστεύω άρα μπορώ να κοινωνήσω». Αυτό είναι ένα θέμα συζήτησης για κάποια άλλη ευκαιρία .

Α. Όσοι τηρούν όλες τις νηστείας του έτους καλό και άγιο έργο και αγώνισμα επιτελούν! Αλλά αν το τελειοποιήσουν με την εν γενεί (σε όλη τους την συμπεριφορά και βιοτή) πνευματική προσπάθεια.

Β. Θέματα υγείας- λήψη φαρμακευτικής αγωγής.

Πολλοί έχουν θέματα υγείας πεπτικού συστήματος, αιματολογικά κ.λ.π. για τα οποία χρειάζεται ειδική δίαιτα για να είναι υπό έλεγχο. Σεβαστό και κατανοητό. Η νηστεία τότε σχετικοποιειται. Αν θέλουν να νηστέψουν ας συζητήσουν με τον πνευματικό τους πατέρα. Ούτε καθόλου νηστεία,ούτε νηστεία πάση θυσία. Τα άκρα αν τα ακολουθήσουμε θα το πληρώσουμε ακριβά και δεν μας αξίζει. Και αυτό το θέμα έχει πολλές προς συζήτηση πτυχές.

Γ. Για όσους δεν καταλαβαίνουν γιατί να νηστεύσουν.

Αυτοί στηρίζονται στα λόγια του Χριστού πως τα «εκπορευόμενα» κοινούν (εκθέτουν) τον άνθρωπο (κατά Ματθαίον κεφ. 15 στίχος 11) και όχι οι τροφές (εισπορευόμενα) ή «τα εισερχόμενα» όπως συνηθίζουν να λένε. Είναι παρερμηνεία του χωρίου(=στίχου) αυτού της Καινής Διαθήκης να συμπεραίνουμε πως δεν χρειάζεται η νηστεία. Γιατί λοιπόν να νηστεύω; Επειδή κάνω ΕΛΕΥΘΕΡΑ υπακοή στη μητέρα μας Εκκλησία που μας προτείνει την νηστεία για ψυχοσωματική άσκηση και ωφέλεια στο γενικότερο πλαίσιο της μετανοίας και της ταπείνωσης.
Δεν υπάρχει άλλη απάντηση.

Δ. Για όσους θέλουν να νηστεύσουν και δεν έχουν κάνει ακόμη αρχή. Δεν ξέρουν πώς να αρχίσουν. Διαβάζουν για τις μέρες νηστείας· τους φαίνονται πολλές. Δεν το έχουν συνηθίσει,  δεν το κατέχουν, σκέφτονται τη φασαρία  να ετοιμάζουν ξεχωριστά φαγητα στην οικογένεια, δυσκολεύονται πρακτικά πως να το ανακοινώσουν στους οικείους τους, δεν είναι και πολύ σίγουροι κλπ.  Σέβομαι και κατανοώ απόλυτα όλα αυτά. Πρακτικά, θα τους έλεγα, (αν δε θέλουν να ρωτήσουν πνευματικό γιατί δεν εξομολογούνται αφού δεν θέλουν ή δεν ήρθε γι’ αυτούς η κατάλληλη στιγμή),τότε
να αρχίσουν την νηστεία σιγά σιγά. Πρώτα να μην τρώνε κρέας Τετάρτες και Παρασκευές. Ύστερα να μην τρώνε κανένα αρτύσιμο τις Παρασκευές και κατόπιν να νηστεύουν λίγες μέρες τις Σαρακοστής π.χ. την πρώτη και την τελευταία εβδομάδα. Επίσης μια μορφή νηστείας είναι να στερηθούμε (κατά τις μέρες της νηστείας) αυτά που μας ευχαριστούν και μας γίνονται σιγά σιγά και ανεπαίσθητα πάθος: ποτό, τσιγάρο, θέαση θεαμάτων που μας διεγείρουν την φαντασία προς τα σαρκικά πάθη, άσκοπο ξενύχτι, κουτσομπολιό και αργολογία (πολλά και ανούσια λόγια), ακατάσχετη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Ε. Το να απαντήσω στην πολύ συχνή ερώτηση: «Όταν κάποιος δεν θέλει να εξομολογηθεί και δεν νηστεύει τις καθιερωμένες ημέρες νηστείας, θέλει όμως να κοινωνήσει περιστασιακώς {σε κάποιο μνημόσυνο «που τον έχουν καλέσει»(!!!) στη γιορτή του , Πάσχα , Χριστούγεννα και άλλες εορτές} πόσο να νηστέψει, πριν πόσες μέρες, πόσες το κρέας πόσες το ψάρι, πόσες το λάδι…»; είναι εύκολο.

Η απάντηση είναι μία και μοναδική: «Πράξε κατά συνείδηση».

Οποιαδήποτε άλλη απάντηση σε τέτοια περίπτωση είναι ανώφελη και εκκλησιαστικώς/πνευματικώς αντιδεοντολογική !

2.Λειτουργική ζωή – Συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια

Λειτουργική ζωή δεν είναι μόνο η θεία λειτουργία Κυριακών, εορτών ή οι κοινωνικές υποχρεώσεις,κηδείες, μνημόσυνα , γάμοι, βαπτίσεις.
Είναι κάθε φορά που χτυπά η καμπάνα. Η καμπάνα των εκκλησιών μας μας  καλούν όλους.
Οι τακτικές μοναστηριακές ακολουθίες (που τελούνται στις ιερές μονές, τουλάχιστον σε όσες έχουν πάνω από 3 μοναχούς) είναι κυρίως οι εξής :
Μεσονυκτικό
Όρθρος
Ωρες
Ακόλουθια της τραπέζης (γεύματα)
Θεία Μετάληψη*
θεία Λειτουργία
Παράκληση
Εσπερινός
Απόδειπνο και χαιρετισμοί.

Στις ενορίες τελείται η θεία Λειτουργία των Κυριακών και εορτών, ο εσπερινός σχεδόν καθημερινά, το απόδειπνο περιστασιακώς, οι έκτακτες ακολουθίες: Αγιασμοί, Ευχέλαιο, Παρακλήσεις, και οι αναφερόμενες στην καθημερινότητα και σε περιστάσεις του πιστού (βάπτιση, γάμος, κηδεία, αγιασμοί, εξομολόγηση, χειροτονία κ.α.).

Αν δεν υπάρχει κατήχηση από την νηπιακή/παιδική μας ηλικία, παράδειγμα γονέων και συγγενών, αν δεν μας εμπνεύσει ο εφημέριος της ενορίας μας ή κάποιος άλλος συνάνθρωπός μας είναι πολύ δύσκολο να έχουμε την ευλογημένη συνήθεια του τακτικού εκκλησιασμού. Συνήθως ο εκκλησιασμός μας γίνεται περιστασιακά, καμμιά εικοσαριά φορές τον χρόνο, για να γιορτάσουμε συνήθως κάποιο ιερό γεγονός ή από κοινωνική υποχρέωση.

Εκκλησιασμός της Κυριακής

Μια καλή αρχή είναι το να προγραμματίσουμε ώστε να λειτουργούμαστε δύο Κυριακές το μήνα τουλάχιστον και να συμμετέχουμε σε μερικές από τις ακολουθίες των καθημερινών π.χ. σε 2-3 καθημερινούς εσπερινούς το μήνα ή άλλες ιερές ακολουθίες εκτός εορτών (άρα με μη επίσημο χαρακτήρα). Η συμμετοχή μας θα ανεβάσει αυτόματα και την ποιότητα της τελέσεως των ακολουθιών, θα αρχίσει να υπάρχει ενδιαφέρον. Από αγιοπνευματικής καθαρά απόψεως, θα μάθουμε πολλά πράγματα. Θα εξασκηθούμε στην εκκλησιαστική ελληνική μας γλώσσα, στα υψηλά νοήματα των ύμνων. Θα τα αισθανόμαστε δικά μας λόγια, όχι λόγια ιερά μεν, αλλά ακαταλαβίστικα και ξένα με τον συνήθη τρόπο σκέψης και έκφρασής μας. Όταν λέμε πως εκκλησιαζόμαστε την Κυριακή δεν εννοούμε το να προσερχόμαστε 9:15 και μετά στο ναό, αλλά το αργότερο 8:30 το πρωί. Εκτός αν είμαστε γονείς παιδιών πριν την εφηβεία. Αν για κάποια εύλογη αιτία καθυστερήσουμε, ο Χριστός μας περιμένει ακόμη και την 11η ώρα (σύμφωνα τον κατηχητικό λόγο του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου που διαβάζουμε το Πάσχα).
Αν πράγματι θέλουμε να προσέλθουμε εγκαίρως στον ναό το πρωί και να δώσουμε στο Θεό την σωματική και ψυχική παρουσία μας, προετοιμαζόμαστε από την παραμονή του εκκλησιασμού. Κοιμόμαστε νωρίς, δεν ξενυχτάμε, δεν τρώμε βαριά, προσευχόμαστε, μελετάμε τον Απόστολο και το Ευαγγέλιο της αυριανής μέρας, προσπαθούμε να είμαστε ήρεμοι με τους οικείους μας. Γενικά χρειάζεται να ξεβολευτούμε γιατί τίποτε καλό δεν κατακτάται άκοπα και αυτόματα.

Πρόσφορο

Προσκομίζουμε το πρόσφορο στο ναό από την προηγούμενη μέρα στον εσπερινό. Το ετοιμάζουμε μόνοι μας ή έστω το αγοράζουμε από το φούρνο. Το προσφέρουμε τυλιγμένο σε λευκή πετσέτα κι όχι σε αλουμινόχαρτό ή χαρτί περιτυλίγματος. Ευχής έργο θα είναι να πηγαίνει στο ναό ένα πρόσφορο το μήνα κ ά θ ε οικογένεια με τα ονόματα υπέρ υγείας και υπέρ αναπαύσεως σε ξεχωριστά χαρτιά, μια φιάλη ελαιόλαδο και να μετέχουμε στην αγορά θυμιάματος, νάματος και άλλων ειδών που χρησιμοποιούνται στη θεία Λατρεία, τα οποία αγοράζει η ενορία.

Μια επίκαιρη ερώτηση είναι πόσο συχνά μπορούμε να κοινωνούμε. Η απάντηση είναι η εξης :
Αν δεν θέλεις να υποτάξεις το εγώ σου σε έναν πνευματικό καθοδηγητή- εξομολόγο και είσαι σύμβουλος του εαυτού σου, τότε πράξε κατά συνείδηση και μην ρωτάς κανέναν. Αφού δεν σε απασχολεί να μάθεις απλά να ζητάς εύκολες απαντήσεις.
Η θεία Λειτουργία γίνεται πάντα για να κοινωνούμε, να μετέχουμε, όπως το ευχέλαιο για να χρισθούμε, ο αγιασμός για να αγιασθούμε και να πιούμε κ.ο.

 

3. Προσωπική προσπάθεια – προσωπικός πνευματικός αγώνας

Εδώ κρίνονται πολλά, αν όχι όλα, στην πνευματική μας πορεία. Ας εξετάσουμε πώς  σκεφτόμαστε για τον Θεό, πως εκδηλώνουμε την αγάπη μας γι’ Αυτόν , πώς Τον καταλαβαίνουμε, πώς Τον αντιλαμβανόμαστε μόνοι μας, εσωτερικά, στον εσωτερικό μας κόσμο όπου όλα είναι «γυμνά» και ξεκάθαρα .
Να διευκρινήσουμε στο σημείο αυτό  πως  τα πράγματα και η αντίληψη μας για τον Θεό, τον κόσμο και τον εαυτό μας είναι ξεκάθαρα μόνο όταν  έχουμε την αυτογνωσία.  Όταν η  συνείδησή μας είναι αναπτυγμένη ή αναπτυσσόμενη. Όταν καλλιεργούμε γενικά την προσωπικότητά μας , δεν αδρανούμε γινόμενοι έρμαια ( ευάλωτοι) των συναισθημάτων και των εκάστοτε περιστάσεων.

Πώς αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα του Θεού;
Ο Θεός είναι ο πατέρας μας; Είναι το υπέρτατο ον που εμείς δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε; Είναι Αυτός που θέλει να τον εξευμενίζουμε και να τον δωροδοκούμε με προσφορές και τάματα για να μη μας τιμωρήσει και για μας συγχωρήσει; Είναι τιμωρός, είναι δικαστής; Είναι κάτι το απρόσωπο και απροσδιόριστο που δεν μπορούμε να Τον αντιληφθούμε σε καμμία περίπτωση και αμφιβάλλουμε τελικά αν υπάρχει ή εμείς του δίνουμε «σάρκα και οστά» προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τα αδιέξοδα της φθοράς , της ασθένειας, του θανάτου, της αδικίας, της αποτυχίας;

Τί από όλα αυτά είναι για εμάς ο Θεός ;

Αν δώσουμε μια απάντηση σε όλα τα παραπάνω, τότε έχει νόημα να μιλήσουμε για προγραμματισμό στην αγιοπνευματική μας ζωή.

Αφού , λοιπόν, έχουμε ξεκαθαρίσει μέσα μας ποιός είναι ο Θεός που πιστεύουμε και για εμάς  είναι: Τριαδικός, Προσωπικός, Πατέρας, Δημιουργός, Παρών στα Ιερά Μυστήρια, Δημιουργός και Κεφαλή της Εκκλησίας, Αγάπη,  Συγχώρηση, Αιωνιότητα, Ανάσταση, αφού έχουμε προσεγγίσει νοηματικά και βιωματικά με όσες δυνάμεις διαθέτουμε το μυστήριο του Θεού ΤΟΤΕ έχει νόημα η δική μας προσπάθεια.

Ας αγαπήσουμε εσωτερικά μέσα μας τον Θεό!  Τότε  θα έχει νόημα να θελήσουμε να ενωθούμε μαζί Του! Να εκφράσουμε την αγάπη μας προς Αυτόν με την προσευχή μας.

Πιο συγκεκριμένα και πρακτικά:

Πρωινή προσευχή

Αυτή που αναφέρουν τα προσευχητάρια. Αφιερώνουμε πέντε λεπτά της ώρας εμπρός στις ιερές εικόνες μας,  μόλις ξυπνήσουμε και πριν πάρουμε το πρωινό μας. Τρώμε μικρό τεμάχιο  αντίδωρο που φροντίζουμε να έχουμε  από προηγούμενη Θεία Λειτουργία, πίνουμε αγιασμό. Κάνουμε σωστά το Σταυρό μας. Όχι γρήγορα και νευρικά.

Στο φαγητό

Το μεσημέρι,  πριν το φαγητό, κάνουμε την προσευχή της τραπέζης και μετά το φαγητό διαβάζουμε την ευχαριστία όπως υπάρχει στο προσευχητάρι. Ή έστω κάνουμε τον Σταυρό μας πριν φάμε και μετά το φαγητό και λέμε : Δόξα τω Θεω !

Εσπερινός

Το απόγευμα διαβάζεται ο Εσπερινός. Αν δεν μπορούμε για διάφορους λόγους (εργασία, διάφορες επείγουσες δουλειές, δεν έχουμε τα σχετικά βιβλία, δεν το έχουμε συνηθίσει κ.α.) να κάνουμε τον εσπερινό ή να παρευρεθούμε στο ναό, περιστασιακώς , όταν μπορούμε, να θυμιάζουμε το σπίτι μας και να ανάβουμε το καντήλι μας ή ένα αγνό μελισοκέρι.

Βραδινή προσευχή

Το βράδυ πριν κοιμηθούμε διαβάζουμε το μικρό ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ και τους χαιρετισμούς της Παναγίας. Αν πάλι δεν τα καταφέρουμε, προσευχόμαστε με το κομποσχοίνι ή χωρίς αυτό, λέγοντας
Το: Δόξα σοι ο Θεός!
Το : Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με τον αμαρτωλόν ή την αμαρτωλήν!
Το : Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς!

Ψάλουμε το απολυτίκιο του Προδρόμου και Πολιούχου μας.

Διαβάζουμε κάποιες ευχές από το ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ όπως το «Και δος ημίν Δέσποτα» και το «Άγιε Άγγελε».
Προσευχόμαστε μετά με δικά μας λόγια, ό,τι μπορεί να βγάλει η ψυχή μας προς τον Δημιουργό μας .
Σε διάφορα βιβλία και κηρύγματα θα έχετε δει άλλες προσευχές, προγράμματα προσευχής κλπ. που μπορεί να σας φαίνονται πιο καλά και πιο ταιριαστά σε σας. Πράξτε κατά βούληση.

 

Μελέτη Αγίας Γραφής

Κάθε μέρα διαβάζουμε τουλάχιστον μισό κεφάλαιο από την Καινή ή την Παλαιά Διαθήκη .
Ας προτιμήσουμε την Καινή Διαθήκη αν δεν έχουμε τις προϋποθέσεις ακόμη να προσεγγίσουμε το κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης. Τις Γραφές είναι καλύτερα να τις διαβάζουμε από βιβλίο και όχι από ηλεκτρονικά μέσα σε ήσυχη μεριά του σπιτιού και ήσυχη στιγμή της μέρας (καλύτερα πρωί), το αρχαίο κείμενο και την μετάφραση.
Σε διάστημα δύο χρόνων, με το πρόγραμμα της ανάγνωσης μισού κεφαλαίου την ημέρα,  κρατώντας αν θέλουμε σημειώσεις με απορίες ή σημεία που μας κίνησαν το ενδιαφέρον, θα έχουμε διαβάσει και μελετήσει ικανοποιητικά την Καινή Διαθήκη και θα ανοίξει μπροστά μας ένας νέος κόσμος νοημάτων και αξιών που δεν τον είχαμε ποτέ φανταστεί.

Εξομολόγηση

Η σχέση μας με τον πνευματικό

 

Ελεύθερα και αβίαστα όπως είπαμε προσερχόμαστε στην εξομολόγηση αφού έχουμε επιλέξει πνευματικό πατέρα. Καίρια επιλογή για τη ζωή μας! Χωρίς πνευματικό κάνουμε «ερασιτεχνισμούς» με την πνευματική μας προκοπή. Δεν βγάζει  πουθενά αυτή η τακτική, πιστέψτε με. Με τον πνευματικό μας πατέρα που, όπως είπαμε,  εμείς θα επιλέξουμε και θα εξομολογούμαστε όποτε το έχουμε ανάγκη. Ενδεικτικώς αναφέρω πως η εξομολόγηση ωφελεί όταν γίνεται όχι περισσότερο από μια φορά τον μήνα και όχι λιγότερο από μια φορά το χρόνο.
Εκεί, στο εξομολογητήριο, ρυθμίζονται όλα όσα μέχρι τώρα έγραψα με τον καλύτερο και πλέον επικαιροποιημένο και εξειδικευμένο / προσωποποιημένο τρόπο. Ο πνευματικός μας, αφού τον ρωτήσουμε σχετικώς εκδηλώνοντας ενδιαφέρον για την κατάρτισή μας,  θα μας συστήσει και βιβλία πνευματικής οικοδομής προσαρμοσμένα και κατάλληλα για την πνευματική και μορφωτική μας κατάσταση  και έτσι θα προοδεύσουμε. Το εύχομαι και προσεύχομαι γι αυτό!

Διαπίστωση

Είναι απορίας άξιον  το γεγονός ιερείς, ιεροψάλτες, εκκλησιαστικοί συνεργάτες να έχουν χρόνια ολόκληρα ή μεγάλα διαστήματα να εξομολογηθούν, κάποιοι από αυτούς μπορεί και ποτέ! Πού πάμε χωρίς εξομολόγηση αδελφοί μου; Με ποιό «δικαίωμα» απορρίπτουμε ένα από τα επτά Μυστήρια της Εκκλησίας μας; Περιμενουμε τον μεγάλο πειρασμό στη ζωή μας για να δραστηριοποιηθούμε και να καταφύγουμε στην εσωτερική μας αλήθεια και τότε να εξομολογηθούμε ; Σορός οι δικαιολογίες και οι προφάσεις… : «Οι κακοί πνευματικοί» «το βαρύ μας προγραμμα» «Ντρεπόμαστε»…

Αλήθεια όταν κάνουμε τις αμαρτίες που ήταν οι ντροπές;

Ας παρακαλέσουμε τον Τριαδικό Θεό μας να μας αφυπνίσει με την Χάρη Του και την Αγάπη Του. Δεν ξέρουμε πότε θα μας καλέσει κοντά Του. Ας αφήσουμε τους εγωισμούς και ας δοθούμε ψυχή και σώματι στην Αγάπη Του! Ο Άγιος Παΐσιος που είχε πει πως αν δεν αποκτήσουμε ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΦΙΛΟΤΙΜΟ δεν θα προχωρήσουμε πνευματικά και δεν θα δούμε πρόοδο, ας μας σκεπάζει με τις πρεσβείες Του!

Ο Θεός μαζί μας !

Κείμενα : π. Χριστοφόρος

Επιμέλεια κειμένων: ‪κ. Παναγιώτα Καραβία -Αντύπα

 

 

*Θεία Μετάληψη είναι μια αρκετά εκτεταμένη προσευχή που διαβάζει ο κάθε πιστός πριν κοινωνήσει. Μας προετοιμάζει. Οι βασικές ακολουθίες για τον πιστό υπάρχουν στις “συνόψεις “, “συνέκδημους” και στα “προσευχητάρια” που όλοι έχουμε στο σπίτι μας.

 

ΠΡΙΝ 10 ΧΡΟΝΙΑ ΕΚΟΙΜΗΘΗ ΕΝ ΚΥΡΙΩ Ο π.ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΑΖΟΣ

         Ανεπαύθη εν Κυρίω πριν δέκα χρόνια ο πολυσέβαστος πρωτοπρεσβύτερος π. Σταύρος Δ. Μπάζος εφημέριος του Μητροπολιτικού Ναού Τιμίου Προδρόμου Κρανιδίου, την 7ην Ιανουαρίου 2011.
         Ο μακαριστός π. Σταύρος , γεννήθηκε στο Κρανίδι το 1937, μέλος πολύτεκνης οικογένειας.   Πιστός και ευλαβής άνθρωπος εκ νεότητός του. Εργατικός και αγωνιστής της ζωής σε εποχές δύσκολες. Αγαπούσε την λειτουργική ζωή της Εκκλησίας και τη συναναστροφή του με ιερείς και πνευματικούς ανθρώπους. Εργάστηκε σκληρά ως αγρότης προ της χειροτονίας του. Όλοι μαρτυρούσαν  για την τιμιότητα του, την πνευματική του ωριμότητα , τη λιτή και αυστηρή ζωή του αλλά κυρίως για την αγνή και καθαρή του πίστη στο Χριστό. Ο Κύριος φύτευσε στην καρδιά του τον πόθο της ιερωσύνης  και ο μακαριστός Μητροπολίτης Ύδρας κυρός Ιερόθεος εκτιμώντας τα σπάνια ψυχικά του χαρίσματα, μετά το γάμο του με τη σύντροφο της ζωής του Ειρήνη, τον χειροτόνησε σε ώριμη ηλικία διάκονο και πρεσβύτερο το 1970. Διορίστηκε ως εφημέριος του Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής Αγκιστρίου, όπου υπηρέτησε για τρία χρόνια. Ολοκλήρωσε, όντας ήδη σε μεγάλη ηλικία, τις εγκύκλιες και ιερατικές σπουδές του, επωμιζόμενος  παράλληλα με το φόρτο των οικογενειακών και εφημεριακών υποχρεώσεών του και τις απαιτήσεις της μάθησης,  επιδεικνύοντας πολύ υπομονή και αγάπη για τη γνώση και την ιερατική κατάρτιση. Κατόπιν διορίστηκε εφημέριος  του Μητροπολιτικού Ναού Τιμίου Προδρόμου της γενέτειράς του και άσκησε με αυταπάρνηση και ζήλο Θεού τα ιερατικά του καθήκοντα μέχρι το 2006 οπότε, λόγω ασθενείας, συνταξιοδοτήθηκε. Το βάρος της ασθένειάς του το σήκωσε με πολύ πίστη και υπομονή, αντάξια της ιερατικής του πορείας. Ο Τίμιος Πρόδρομος, τον οποίο επάξια για πολλά χρόνια υπηρέτησε, ως ταπεινός και πιστός λευίτης, τον κάλεσε στη χαρά του Παραδείσου την ημέρα της Συνάξεώς Του, επιβεβαιώνοντας ότι Τον ευαρέστησε και αξίως Τον διηκόνησε.
          Ως διάκονος κοντά του για έξι μήνες έμαθα πολλά. Διδάχθηκα ιερατικό ήθος, υπομονή, αγάπη για τις ιερές ακολουθίες, πιστότητα στην εκκλησιαστική τάξη, σιωπή και προσευχή. Τον ευχαριστώ ταπεινά γι΄ αυτά. Το παράδειγμά του σημάδεψε ανεξίτηλα την έναρξη της ιερατικής μου διακονίας. Μας άφησε «οδόν εν η πορευσόμεθα». Άξιος κληρικός, αυστηρός  εξομολόγος με αγάπη και ενδιαφέρον για τα πνευματικά του τέκνα, καλός σύζυγος και στοργικός  πατέρας για τα πέντε παιδιά του, ένα εκ των οποίων αξιώθηκε να τον καμαρώσει ιερέα. Όλα του τα παιδιά και τα εγγόνια έχουν στενή σχέση με την ενοριακή ζωή και τον πνευματικό αγώνα αντλώντας έμπνευση από τον μακαριστό παπα-Σταύρο. Ήταν  σωστός «μοναχός» στην προσωπική του ζωή, απλούς,  ανεπιτήδευτος, ολιγόλογος, πολύ φιλακόλουθος*, λάτρης της άσκησης και της αγρυπνίας, **ρέκτης, άνθρωπος της προσευχής, άνθρωπος του Θεού που απέπνεε την ευωδία του Αγίου Πνεύματος.
         Σεβαστέ μας παπα-Σταύρο, μη μας ξεχνάς στις προσευχές σου μπροστά στο θρόνο του Θεού. Εμείς ταπεινά θα προσπαθούμε να κρατήσουμε αλησμόνητη τη μνήμη σου και ζωντανό  το παράδειγμά σου. Καλό Παράδεισο!

π. Χριστοφόρος 

*αυτός που αγαπά τις ιερές ακολουθίες , τις τελεί ανελλιπώς

**δραστήριος

Κήρυγμα εορτής Τιμίου Προδρόμου

«Τί σε καλέσωμεν, Προφῆτα ;  Ἄγγελον, Ἀπόστολον η Μάρτυρα;

Ἄγγελον, ὅτι ὡς ἀσώματος διξας , Ἀπόστολον, ὅτι ἐμαθήτευσας τὰ ἔθνη, Μάρτυρα δὲ ὅτι σο ἡ κεφαλὴ ὑπὲρ Χριστοῦ ἐτμήθη. Αὐτὸν ἱκέτευε, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς μῶν».

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, εὐλαβεῖς προσκυνητὲς καὶ ἐορταστὲς τῆς ἐτησίου πανηγύρεως τῆς ἐνορίας μας ἀλλὰ καὶ τῆς πόλεώς μας,  

Σημεῖο ἀναφορᾶς ἀποτελεῖ γιὰ τοὺς ἁπανταχοῦ Κρανιδιῶτες, ἀλλὰ καὶ γιὰ τοὺς πιστοὺς τῶν γύρω περιοχῶν, ἡ σημερινὴ λαμπρὰ καὶ κατανυκτικὴ ἐόρτιος σύναξη. Σ αὐτὴ δεσπόζουν: ἡ θαυμαστὴ ἐφέστιος ἱερὰ Εἰκὼν τοῦ Πολιούχου μας, ἔργο τῶν ἱερατικῶν χειρῶν το περιφήμου ἁγιογράφου τοῦ 17ου αἰῶνος Ἐμμανουὴλ πρεσβυτέρου το Τζάνες καὶ ὁ περικαλς τοῦτος ναός του,  που κλῆρος καὶ λαός, προεξάρχοντος τοῦ ἐπισκόπου, ἑνώνονται προσευχητικς καὶ λατρευτικς μὲ τὸν μείζονα ἐν γενητος γυναικν, τὸν Τίμιον, Πρόδρομον καὶ Βαπτιστὴν τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, Ἰωάννην, ἐπὶ τ μνήμῃ τῆς ποτομς τς ἱερᾶς αὐτοῦ Κεφαλῆς. Ας στρέψουμε, λοιπόν, τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν πρὸς τὸν Ἅγιό μας καὶ ς ὀσφρανθοῦμε «εὐωδίαν πνευματικὴν» ἀπὸ τὴν διδακτικὴ ὑμνολογία τῆς ἡμέρας.

Τί σε καλέσωμεν, Προφῆτα; Πῶς νὰ σὲ ὀνομάσουμε,Προφῆτα, διερωτᾶται ὁ ὑμνογράφος Γερμανὸς πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, Ἄγγελον, Ἀπόστολον η  Μάρτυρα; Ποιάἀπὸ τὶς τρεῖς αὐτὲς ἰδιότητες ὑπερίσχυσε στὸν βίο σου, γιὰ νὰ ὁριοθετήσουμε τὴν προσωπικότητά σου καὶ νὰ σὲ κατατάξουμε στὴν ἀντίστοιχη ἁγιολογικ κατηγορία; Βεβαίως ἡ ἐρώτηση αὐτὴ δὲν δηλώνει τὴν ἀπορία ἀλλὰ τὴν ἔκπληξη καὶ τὸ ἱερὸ δέος τοῦ ἐπιχειροντος ἐπαρκῶς νὰ σκιαγραφήσει τὴν μεγαλειώδη μορφὴ τοῦ τιμωμένου. Καὶ ἀπάντσύντομα ἀλλὰ διεξοδικά.Ἐπαξίως Σέ ὀνομάζομεν Ἄγγελον, διότι ὡς ἄσαρκος ἔζησες, ἂν καὶ εἶχες σῶμα θνητό. Ὄντως ἀσκητικὴ ἡ βιοτ τοῦ Βαπτιστοῦ. Σὲ πολλὲς ἁγιογραφίες μάλιστα, εἰκονίζεται μὲ ἀγγελικὰ φτερά.  Ζοῦσε στὴν ἔρημο το Ἰορδάνου. Ἡ τροφὴ του λιτή: ἄκρες ἀπὸ χόρτα καὶ μέλι ἄγριο. Τὸ ἔνδυμά του τρίχες καμήλας καὶ στὴ μέση του φοροῦσε ζώνη ἀπὸ δέρμα, γιὰ νὰ καταπονεῖται τὸ σῶμα, ὑποτασσόμενο στὸ μεγαλειῶδες πνεῦμα του. Μὲ προσευχὴ καὶ προσμονή, μακριὰ ἀπὸ τοὺς θορύβους τῆς ζωῆς, τηροῦσε πιστὰ τὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ. Ἐγκαινίαζε πρῶτος αὐτόςἕναν νέο τύπο ἀσκήσεως, παρὰ τὶς συνήθειες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἔγινε πρτος σκητς κα πρόδρομος τῆς μοναχικῆς πολιτείας. Ἀγγέλοις ὁμότροπος καὶ ὁμοδίαιτος, καθαρὸς στὸ σῶμα καὶ ὀξὺς στὸ πνεῦμα, ὁ ὑψηπέτης ἀετὸς τῆς ἀρετῆς,  ἑτοίμαζε τὴν ὁδὸν τοῦ Κυρίου καὶ καθιέρωνε μέσα στὴν ἔρημο, σὲ πνευματικὸ ἔδαφος, δύσβατο καὶ ἄνυδρο, τὴν ἀσκητικότητα καὶ τὴν ἐσωτερικότητα τῆς μετὰ Χριστὸν πνευματικῆς ἐμπειρίας.

     Ὅπως καὶ οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι, ἀπεστάλη στὴ γῆ ὁ Πρόδρομος τοῦ Κυρίου, γιὰ νὰ διακονήσει ἐνεργὰ τὸ σχέδιο τῆς θείας Οἰκονομίας. Γιὰ νὰ «παρακαλέσει» -δηλαδή νά προσκαλέσει- σὲμετάνοια καὶ πιστροφ κα νὰ οἰκοδομήσει πνευματικ καθικ τὸν ἀποίμαντο λαὸ τοῦ Θεο. Στὸ πρόσωπό τουἐκπληρώθηκεΠροφητεία τοῦ μεγαλοφωνοτάτου Ἠσαΐου:«Παρακαλεῖτε , παρακαλεῖτε τν λαόν μου λέγει Θεός. Οἱ ἱερεῖς λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν Ἱερουσαλήμ…Φωνὴ βοῶντος ἐν τἐρήμ , ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν». Μέσα ἀπὸ τὴν τραχύτητα καὶ αὐστηρότητα τῆς ἀσκήσεώς του στν ἔρημο, ἄνοιξε καὶ λείανε τὴν ὁδὸ ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε στὸν Χριστό. Διόρθωνε τοὺς σκολιοὺς καὶ διεστραμμένους ἀνθρώπους μὲ τὸν πέλεκυ τοῦ κηρύγματός του. Δὲν πρχε χρόνος πολύς . Ὁ Κύριος ἦταν ἐγγὺς καὶ ἑτοίμαζε τὴν δημόσια δράση Του.

Γι΄αὐτὸ ὡς ὁ τελευταῖος καὶ συνάμα μεγαλύτερος Προφήτης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης , ἀνέπτυξε ἀποστολικὴ δράση.  Τὰ λόγια του ξεδιψοῦσαν ψυχικὰ τὸ πλῆθος ποὺ τὸν ἀκολουθοῦσε. Μιλοῦσε στὶς καρδιές τους καὶ ξερίζωνε τοὺς σαπροὺς καρποὺς τῆς ἁμαρτίας. Τὰ ὕδατα τοῦ Ἰορδάνου ξέπλεναν τὶς ξαγορευμένες ἁμαρτίες τοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἔρημος ἀντηχοῦσε ἀπὸ τὸ θερμὸ καὶ ζηλωτικὸ κάλεσμά του: Μετανοεῖτε, ἔφτασε ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Στὸ πρόσωπο τοῦ Ἁγίου μας, ταυτίζονται οἱ δύο ἰδιότητες: τοῦ Προφήτου καὶ τοῦ Ἀποστόλου, γιὰ νὰ ὑπερισχύσει αὐτὴ τοῦ ποστόλου, διότι ὄντως ἀνέλαβε ἔργο ἀποστολικό, ἔργο εὐαγγελιστο τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Ὁ Μωσαϊκός Νόμος καὶ οἱ Προφῆτες,καθοδήγησαν τὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ μέχρι τὴν ἐποχὴ τοῦ Προδρόμου. Ἀπὸ τότε ὅμως καὶ στὸ ἑξῆς «ἡ Βασίλεια τοῦ Θεοῦ» εἶναι πλέον ἱστορικὴ πραγματικότητα ποὺ μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὴ δράση του, ὁ Ἰωάννης, τὴν μετέδιδε ὡς ζωντανὴ ἐμπειρία. Δὲν προφήτευε ἁπλῶς τὴν ἔλευση τοῦ ἀναμενόμενου Μεσσία, ἀλλὰ εἶχε πλήρη συνείδηση καὶ γνώση  ὅτι Αὐτὸς ἦρθε ἤδη στὸν κόσμο καὶ εἶναι ὁ Χριστός.  Τὸν συνάντησε καὶ Τὸν ὁμολόγησε. Ἀξιώθηκε νΤὸν βαπτίσει, κάνοντας ὑπακοὴ σ Ἐκεῖνον καὶ Τὸν ὑπέδειξε στοὺς ἀνθρώπους: «Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου».  Ὁ Ἰωάννης εἶχε βαθειά συνείδηση τῆς ἀποστολῆς του. Γνώριζε ὅτι «Οὐκ στιν ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν». Δὲν ὑπάρχει ἀπόστολος ἀνώτερος ἀπὸ αὐτὸν ποὺ τὸν ἀποστέλλει. Γι΄αὐτὸ, ἂν καὶ εἶχε ἀποκτήσει κῦρος ὡς ραββ(δηλαδ νομοδιδάσκαλος) ἂν καὶ εἶχε πολλοὺς μαθητὲς ποὺ τὸν ἀκολουθοῦσαν, ποτ δὲν ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς ἀποστολῆς του. Εἶπε μάλιστα σὲ κάποιον μαθητὴ του ὅταν ἐκεῖνος τὸν πληροφόρησε πὼς ὅλοι πιὰ ἀκολουθοῦν τὸν Ἰησοῦ: «Δὲν εἶμαιἐγ Μεσσίας ὅπως μὲ ἀκούσατε νὰ σᾶς λέω. Εἶμαι ὁ φίλος τοῦ Νυμφίου. Στέκομαι κοντά Του καὶ εἶμαι γεμάτος χαρὰ ἀκούγοντας τὴ φωνή Του. Ἐκείνου τὸ ἔργο πρέπει νὰ μεγαλώνει καὶ τὸ δικό μου νὰ μικραίνει». Καὶ ὁ Κύριος ποὺ δίνει πλούσια τὴ χάρη Τουστοὺς ταπεινοὺς τῇ καρδίᾳ, ἀξίωσε τὸν Πρόδρομο καὶ Βαπτιστή Του νὰ γευθεῖ τὸ Φῶς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἔγινε Πνευματοφόρος.  Ὑπητέτησε σιωπηλὰ τὸν Ἰησοῦ, Τν Ἕνα τῆς Τριάδος, κατ τὴν ἱστορικὴ στιγμὴ τῆς Θεοφανείας στὸν Ἰορδάνη καὶ ἄκουσε τὴ φωνὴ τοῦ Πατρὸς ἄνωθεν νὰ βεβαιώνειτὴν ἐπὶ γῆς παρουσία το Υἱο Του.

Φορέας τόσο ὑψηλῶν καὶ μοναδικῶν ἐμπειριῶν ὁ Πρόδρομος, ἐκλήθη νὰ μαρτυρήσει περὶ αὐτοῦ το Φωτὸς ποὺ γνώριζε καὶ βίωνε. Σ’ αὐτὸν βρῆκαν τέλεια ἐφαρμογὴ οἱ μετέπειτα προτροπὲς τοῦ ποστόλου Παύλου πρὸς τὸν μαθητήτου Τιμόθεο :«Σεαυτν ἁγνὸν τήρει, νφε ἐν πσι, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστο, λεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον». Πράγματι, τηρώντας ἁγνὸ τὸν ἑαυτό του καὶ εὐαγγελιζόμενος τὴν λήθεια καὶ τὴ θεία Δικαιοσύνη, ἦταν σὲ θέση, ἀφοῦ πρῶταπροσκαλέσει τὸν λαὸ σὲ μετάνοια, νὰ ἐλέγχει καὶ νὰ ἐπιτιμδημόσια τὶς  ἐξόφθαλμες ἁμαρτίες, ἀκόμη καὶ ἂν αὐτὲς τὶς διέπραττε ὁ Βασιλιὰς Ἡρώδης. Ὁ μοιχὸς τυγχάνει τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ ἂν μετανοήσει. μοιχεία, ὅμως, ἔπρεπε νὰ στηλιτευτε καὶ νὰ σταματήσει. Δυσφορία ἐπεκράτησε στὰ ἀνάκτορα τοῦ Ἡρώδη. Ἡ Ἡρωδιάδα πίεσε τὸν παράνομο σύντροφό της νὰ φυλακίσει τὸν Βαπτιστὴ νομίζοντας ὅτιτσι θὰ φυλακίσει καὶ τὴ συνείδησή της ποὺ τὴν ἤλεγχε. Καὶ στὴ μοιχεία προσετέθη ἡ προφητοκτονία μέσα στὸ παραλήρημα τῆς διαφθορᾶς τοῦ θορυβώδους συμποσίου τῶν γενεθλίων τοφρονος Ἡρώδου. Ἡ κεφαλὴ τοῦ Βαπτιστοῦ ἐπὶ πίνακι δὲν σιώπησε. Κανεὶς δὲν μπόρεσε ποτ νὰ φιμώσει τὴν ἀλήθεια.  Μάρτυρας  τῆς ἀληθείας ὁ Τίμιος Πρόδρομος, δυνατὸς ἐν ργῳ καὶ λόγ, στέκει ἀγέρωχος μέσα στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων καὶ διδάσκει τὶς γενεὲς τῶν ἀνθρώπων ὅτι, γιὰ νὰ συναντήσουμε τὸνΧριστὸ, προηγεῖται ἡ ὁδὸς τῆς ἄσκησης καὶ τῆς αὐταπάρνησης. Ὁ Χριστὸς μᾶς χαρίζει τὰ πάντα κα μᾶς καλεῖ ὅλους κοντά Του. Περιμένει, ὅμως, τὴν θέληση κα τὴν συγκατάθεσή μας. Μὲ τὴν ἐνσυνείδητη ἄσκηση καὶ τὴν ἐγκράτεια ἀπὸ τὶς τροφές, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ἀπαρνούμαστε τὸν κακὸ ἑαυτό μας. Ἐρημώνει ἡ ψυχή μας ἀπὸ τὰ πάθη της. Κινεῖται ἀνάλαφρη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἀπόκτ τὴ θεία Χάρη. Ἡ καρδιακὴ προσευχὴ καὶ ἡ νηστεία ἀποδίδουν τοὺς γλυκεῖς καρποὺς τῆς ταπείνωσης, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς στοὺς πειρασμούς. Στὴν παροῦσα ἑορτή, ἀδελφοί μου, τιμοῦμε τὸν Ἅγιο μὲ αὐστηρ νηστεία,ἀκολουθώντας τὸ ὑψηλὸ παράδειγμά Του, ἐνθυμούμενοι τὴν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας τελευτή Του. ντὶ τοῦ θέσμου καὶ νοσίουσυμποσίου τοῦ Ἡρώδου, μεῖς παραθέτουμε τὴν πνευματικατ ὑμνολογικ καὶ λατρευτικ πανδαισία, σν λάχιστο δεῖγμα τς πίστεως καὶ τς εὐλαβείας μας καὶ καλοῦμε τὸν Ἅγιο νὰ μᾶς χειραγωγήσει, νὰ μᾶς ὁδηγήσει πρὸς τὸν Χριστὸ. Νὰ γίνει Αὐτός, ὁ λύχνος ποὺ θὰ φωτίσει τὰ σκότη τῆς ψυχῆς μας γιὰ νὰ ὑποδεχθε τὸν Ἥλιο τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ αὐστηρή, ἀσκητικὴ ἀλλά καὶ γαλήνια μορφή Του, ποὺ ἐκπέμπει ὅλο τὸ μεγαλεῖο τῆς ἀγγελικῆς καὶ ἀποστολικῆς μαρτυρίας Του, θὰ εἶναι πάντα ἔλεγχος καὶ κρίση γιὰ τὴν ἁμαρτία ποὺ καταδυναστεύει τὸν κόσμο. Μᾶς βεβαιώνει, ὅτι θὰ  μεσιτεύει πάντοτε ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ κόσμου,  βαπτίζοντας μὲ τὸ διαυγὲς ὕδωρ τῆς χάριτός Του, τὸν φιλόχριστο λαὸ ποὺ Τόν τιμ.

«Ἄγγελον , πόστολον καὶ Μάρτυρα» ἐπαξίως Σέκαλομεν, Προφῆτα Ἰωάννη καὶ πρόδρομε τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας μας. Ὁ ὑπὸ Κυρίου μαρτυρηθες καὶ δι΄Αὐτοῦ μαρτυρήσας ἐκτμηθες τὴν Κεφαλήν, παρον τὴν χεῖρά Σου τὴν ψαμένην τὴν ἀκήρατον Κορυφὴν τοῦ Δεσπότου καὶ εὐλόγησον τὸν κλῆρον, τος ἄρχοντες καὶ τὸν λαὸν τῆς πόλεως ταύτης, ἡ ὁποία Σὲ γνωρίζει Πατέρα καὶ Προστάτη της καθὼς καὶ ὅλους τος προστρέχοντας μὲ πίστη στὴν Χάρη Σου. Καὶ ἀξίωσέ μας, διὰ τῶν τιμίων εὐχῶν τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, νὰ συμμετάσχουμε καὶ ἐμεῖς στὴ χαρὰ τοῦ Κυρίου Σου, ἐπιλέγοντας κα ἀκολουθώντας τὴν εὐθεῖα ὁδὸ «τὴν ἀπάγουσαν εἰς τὴν Ζωήν» . ΑΜΗΝ.                                            

ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ – 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2021

                                                                                                                             ( Β΄ Τιμ. , Δ ΄5-8 )

Ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων , ἀδελφοί μου ,  ἀποτελεῖ μαζὶ μὲ τὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα τοὺς δύο πόλους πέριξ τῶν ὁποίων δορυφορεῖται ὁλόκληρο τὸ λειτουργικὸ – λατρευτικὸ ἔτος τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Τὸ Πάσχα εὑρίσκεται στὴν κορυφὴ τῶν κινητῶν, κατὰ τὴν ἡμερομηνία, ἑορτῶν καὶ τὰ Χριστούγεννα στὴν κορυφὴ τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, λόγω τῆς ἡμερολογιακῆς σταθερότητας τῆς ἑορτῆς.

Στὰ μέσα του δευτέρου αἰῶνος οἱ παδοί τῆς αἱρέσεως τοῦ «γνωστικισμοῦ» ἄρχισαν νὰ ἑορτάζουν τὰ Χριστούγεννα μαζὶ μὲ τὴν Βάπτιση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ τὴν 6η Ἰανουαρίου, ποὺ ἦταν ἡ παλαιὰ ἡμερομηνία τοῦ χειμερινοῦ ἡλιοστασίου. Στὴν Ἀνατολὴ , μέχρι τὸν τέταρτο αἰώνα , συνεόρταζαν τὶς δύο μεγάλες αὐτὲς ἑορτὲς μὲ τὸ ὄνομα «Ἐπιφάνεια» «Θεοφάνεια». Τό 330 μ.Χ. εἰσήχθη στὴ Ρώμη ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων ξεχωριστὰ ἀπὸ τὴν ἑορτὴ τῶν Θεοφανείων. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ διαχωρισμοῦ αὐτοῦ στὴν Ἀνατολὴ ὑπῆρξε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.

Ἡ Ἐκκλησία μας τὶς ἡμέρες αὐτὲς τοῦ Ἁγίου Δωδεκαημέρου , ψάλλοντας, διδάσκει τους πιστούς ὅτι «Θεὸς Λόγος ἐπεφάνη ἐν σαρκὶ τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων».Ὁ Θεὸς Λόγος «ἐπεφάνη ἐν σαρκί» τόσο κατὰ τὴ Γέννηση, ὅσο καὶ κατὰ τὴ Βάπτισή του. Μὲ τὸν ἔνσαρκο Υἱὸ Θεὸ Λόγο, ἀποκαλύπτεται ἡ θεότητα, ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ, ἐντὸς τῆς ὁποίας κατοικεῖ ἡ Ἁγία Τριάδα, ἀφοῦ ὁ Σαρκωθεῖς καὶ Βαπτισθεῖς Χριστὸς εἶναι «Φῶς ἐκ φωτός, Θεὸς ἀληθινός, ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ». Γι’  αὐτὸ καὶ ἡ Δεσποτικὴ ἑορτὴ ποὺ θὰ ἑορτάσουμε στὶς 6 Ἰανουαρίου ὀνομάζεται «Θεοφάνεια» «Φῶτα» καὶ «Ἐπιφάνεια».

 Τὸν ὄρο  «ἐπιφάνια» ἀναφέρει καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὸ  σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς πρὸ τῶν Φώτων. Καὶ ἀλλοῦ ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν χρησιμοποιεῖ παρόμοια θεολογικὴ ὁρολογία , ὅπως στὴν πρὸς Τίτον ἐπιστολὴ : «Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πσιν ἀνθρώποις».

Ἂς δοῦμε τώρα μέσα ἀπὸ τὶς πατρικές νουθεσίες τοποστόλου πρὸς τὸν μαθητὴ τοῦ Τιμόθεο , πῶς μποροῦμε κι ἐμεῖς νὰ ὠφεληθοῦμε καὶ νὰ προετοιμαστοῦμε κατάλληλα γιὰ τὴν μεγάλη Δεσποτικὴ Ἑορτὴ τῶν Θεοφανείων.

Ἡ ἀποστολικὴ καὶ ἀγωνιστικὴ ἐμπειρία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου , ἀποτυπώνεται γλαφυρὰ στὴν τελευταία – σύμφωνα μὲ τοὺς μελετητὲς – ἐπιστολὴ ποὺ ἔγραψε , τὴν δεύτερη ἐπιστολὴ πρὸς Τιμόθεον. Στό τελευταίο κεφάλαιό της παραγέλλει στόν πιστό μαθητή του:

«Νῆφε ἐν πᾶσι».   Ἡ νήψη εἶναι ὅπλο γιὰ τὸν πιστό. Συνήθως μας παραπέμπει στοὺς μοναχοὺς καὶ τὴ νηπτικὴ θεολογία τῶν ἀσκητῶν , ἀλλὰ ὁ πνευματικὸς ἀγώνας κοσμικῶν καὶ μοναχῶν εἶναι ἑνιαῖος. Καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἔχουν νὰ ἀγωνιστοῦν κατὰ τῶν παθῶν τους , καὶ κατὰ τῶν παγίδων τοῦ διαβόλου. Νήψη σημαίνει φρόνηση , ἐγρήγορση . «Ὁ νοῦς τοῦ νηπτικοῦ ἀνθρώπου εἶναι σὰν τὸ φρουρὸ ἐν ὤρᾳ ὑπηρεσίας καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιδίδεται σὲ ἄσχετες καὶ ἄκαρπες συζητήσεις ἀπό τὶς ὁποῖες τὸ κεφάλι μπορεῖ νὰγεμίσει μὲ ἀνώφελες σκέψεις καὶ διαλογισμούς , ἀλλὰ να εἶναι  προσεκτικὸς στὸν ἑαυτό του» , σύμφωνα μὲ τὶς διδαχὲς τοῦ Ὁσίου Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ. Νήψη εἶναι ἡ ζωντανὴ καὶ ἀπερίσπαστη προσευχὴ καὶ ἡ ἑτοιμότητα τοῦ νοῦ νὰ ἀφουγκράζεται τὰ μηνύματα τοῦ οὐρανοῦ.

«Κακοπάθησον». Ἡ κακοπάθεια εἶναι συστατικό της ταυτότητος τοῦ χριστιανοῦ. «Στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν», μας λέγει ὁ Κύριός μας. Βεβαίως πολλὲς φορὲς αὐτὴ ἡ διάσταση ἀποσιωπᾶται στὸ σύγχρονο θεολογικὸ λόγο. Ἡ Ἐκκλησία καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας στὴν ἀνθρώπινη διάστασή τους , πολλές φορές προβάλλονται «μετὰ παρατηρήσεως» καὶ προσκολλῶνται  σὲ ἰσχυρὰ καὶ προβεβλημμένα «σχήματα» τοῦ κόσμου τούτου. Μὴν ξεχνᾶμε ὅμως ὅτι μέσα ἀπὸ τὴν ἔρημο καὶ τὴν ἄσκηση γεννήθηκαν οἱ μεγάλοι Πατέρες καὶ Διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας ποὺ φωτίζουν κι ἐμᾶς σήμερα. Ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη καὶ καρδιακὴ  ἐπίδοσή μας στὴ νηστεία , τὴν προσευχὴ , τὸν ἐκκλησιασμὸ καὶ κυρίως τὴν ὑπομονὴ στοὺς ποικιλότροπους πειρασμοὺς καὶ τὶς συκοφαντίες «ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος το Χριστοῦ», ἀνθίζουν οἱ ἀρετὲς καὶ σφυρηλατεῖται ἡ ἁγιότητα.

«Ἔργον ποίησον εὐαγγελιστο». Ἡ κατὰ Χριστὸν ζωή καὶ ὁ «ἅλατι ἠρτυμένος» λόγος μας εἶναι τὸ καλύτερο κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου γιὰ τοὺς γύρω μας. Ὅλα ἀποπνέουν εὐωδία Χριστοῦ πο κανείς δὲν μπορεῖ νὰ τὴν μολύνει , ὅση δύναμη κι ἂν ἔχει. Αὐτὴ τὴν ἐσωτερικὴ πληρότητα ποὺ ἔχει κύριο χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τὴν ἀγάπη, τὴ δίνει μόνο ὁ Χριστὸς. Ὅταν τὴν  αἰσθανόμαστε,δὲν μποροῦμε νὰ τὴν κρατήσουμε γιὰ τοὺς ἑαυτούς μας. Τὴν εὐαγγελιζόμαστε «ἐν παντὶ καιρῷ καί τόπῳ».

«Τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον». Ὅλοι μας , ἀδελφοί μου , ἔχουμε ἀναλάβει στὴν παροῦσα ζωὴ ἕναν ἀγώνα , μία διακονία , εἴτε ἐπαγγελματικὴ , εἴτε οἰκογενειακὴ, εἴτε πνευματικῆς φύσεως. Καλούμαστε λοιπὸν νὰ τὴν ὁλοκληρώσουμε , νὰ τὴν φέρουμε εἰς πέρας. Μετροῦμε τὶς δικές μας δυνάμεις καὶ ἀξιοποιοῦμε πρὸς τὸ σκοπὸ αὐτὸ κάθε μέσο ποὺ δὲ βλάπτει τὴ γνησιότητα τοῦ ἀγώνα μας καὶ δὲ μειώνει τὸ κύρος τῆς ἀποστολῆς μας.  Στὴν περίπτωση αὐτὴ ὁ σκοπὸς δὲν ἁγιάζει τὰ μέσα. Τὴν πληρότητα τῆς ἀποστολῆς μας δέ μας τὴν ἐγκυῶνται τὰ νούμερα , οἱ στατιστικὲς και οι οἰκονομικοὶ ἀπολογισμοί, ἀλλὰ ἡ Χριστοποιημένη μας συνείδηση . Θὰ ἤταν εὐχῆς  ἔργον , στο τέλος της ζωής μας , να είμαστε σε θέση να πούμε μαζί με τον Απόστολο Παύλο: «Ἀγωνίστηκα τὸν καλὸ ἀγῶνα, ἔτρεξα τὸ δρόμο ὡς τὸ τέλος , φύλαξα τὴν πίστη . Τώρα πιὰ μὲ περιμένει τὸ στεφάνι τῆς δικαιοσύνης, ποὺ μὲ αὐτὸ θὰ μὲ ἀνταμείψει ὁ Κύριος ἐκείνη τὴν ἡμέρα, ὁ δίκαιος κριτής».

Ἀδελφοί μου , οἱ προτροπὲς αὐτὲς τοῦ Ἀποστόλου Παύλου , ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκβαση τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀγῶνα ,ἄς μας θυμίζουν τὸ χρέος μας καὶ ἂς γίνουν ὁδοδεῖκτες καὶ γιὰ τὴ νέα χρονιὰ στὴ ὁποία εἰσήλθαμε . Ἔτσι , ἡ «Ἐπιφάνια» τοῦ Σωτῆρος μας Χριστοῦ  θὰ εἶναι γιὰ τὴν ψυχή μας πηγὴ δύναμης , ἀνάπαυσης καὶ χαρᾶς ποὺ θὰ μᾶς κατευθύνει πάντα νὰ ἐργαζόμαστε φιλοπόνως καὶ ἀόκνως γιὰ τὴν Ἀγὰπη Του καὶ τὴ  Δόξα Του . Ἀμὴν .

                               π.Χ.Κ.

Σκέψεις στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

 

 

Α.

Η ορθόδοξη πίστη στον Σωτήρα Χριστό δεν είναι αυτονόητο πράγμα. Η θρησκευτικότητα, το να εκδηλώνει δηλαδή κάποιες παγιοποιημένες παραδοσιακές συνήθειες και τακτικές δεν ταυτίζεται με την πίστη. Την περιβάλλει αλλά δεν ταυτίζεται. Η πίστη είναι η άσκηση της αγάπης για τα πάντα. Η ενοποιητική δύναμη που ολοκληρώνει τον άνθρωπο. Βασίζεται στην αγάπη του Θεού. Εμείς μέσα στην εκκλησία καλλιεργούμε την πίστη μέσω της αγάπης και με τον τρόπο αυτό, συμμετέχοντας στο εκκλησιαστικό γεγονός και ακολουθώντας την εκκλησιαστική αγωγή της άσκησης, της συνειδητής και ολοπρόθυμης μετοχής στα ιερά μυστήρια και της αύξηση των ευαγγελικών αρετών που παράλληλα σημαίνει και την μεταμόρφωση των παθών μας, του «παλαιού ανθρώπου» που συζεί μαζί μας ελκύουμε την Χάρη του Θεού και θεοποιούμαστε! Η πίστη, λοιπόν είναι ένα θείο δώρο που μας δίνεται από τη συνεργασία μας με το Θεό. Λέμε το «ναι» στο Θεό με τη ζωή μας και Αυτός ανταποκρίνεται όπως και εμείς ανταποκριθήκαμε στο κάλεσμα της αγάπης Του που είναι η ουσία του Θεού σύμφωνα με το ιερό Ευαγγέλιο και την εμπειρία της Εκκλησίας. Πιστεύω στο Θεό. Δηλαδή αγαπώ τον Θεό. Αυτή την θεία αγάπη εύχομαι να ζήσουμε από το νέο έτος και για πάντα. Σε αυτή να επικεντρώσουμε τον αγώνα μας και τις αγωνίες μας, σε αυτή να ακουμπήσουμε την ύπαρξη μας, το βίο μας με όσα αυτός συνεπάγεται. Αδελφοί αγαπάτε! Αδελφοί πιστεύετε! Αδελφοί ζήστε!

Β.

Αγαπητοί αδελφοί, εισήλθαμε στο νέο έτος, το νέο έτος είναι η κατάτμηση του χρόνου, σύμφωνα με τις δικές μας εκτιμήσεις, αλλα ο χρόνος του Θεού,όπως γνωρίζουμε, ο χρόνος γενικότερα, όπως και οι Αρχαίοι Έλληνες τον έχουν συλλάβει, είναι ενιαίος.
Γι’ αυτό λοιπόν κι εμείς, ζητάμε το Θεό «νυν και αεί και εις τους αιώνες των αιώνων», πάντοτε δηλαδή,μέσα στη ζωή μας,μέσα στην ιστορία, μέσα στην ψυχή μας,μέσα στις οικογένειές μας. Ζητάμε και από τον Θεό σήμερα με τις πρεσβείες του Αγίου Του  Βασιλείου του Μεγάλου, να ευλογήσει τη νέα αυτή περίοδο, τη νέα αυτή χρονιά ,αλλά να ευλογήσει ΕΜΑΣ κατά τη νέα αυτή χρόνια, γιατί ο χρόνος δεν έχει τίποτε, αν δεν του δώσουμε εμείς.
ΕΜΕΙΣ οι άνθρωποι αξιοποιούμε, τον χρόνο για τη δίκη μας σωτηρία, για τον δικό μας αγιασμό.
Εύχομαι ανεξαρτήτως συγκυριών ευνοϊκων ή όχι, εμείς να είμαστε κοντά στην ουσία της ζωής μας που είναι ο Θεός. Ας έχουμε τον αγώνα μας, ας έχουμε τους στόχους μας τους πνευματικούς και τους κοινωνικούς και ο Θεός πάντοτε όταν θα μας βλέπει έτσι,θα είναι μαζί μας και θα μας ευλογεί.
Ευλογημένη χρονιά, δύναμη,ευλογία Θεού στις οικογένειές μας και κάθε καλό στο τόπο μας,στην Πατρίδα μας και σε όλο τον κόσμο!

π. Χριστοφόρος

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ 20/12/2020

Αδελφοί μου , Κυριακή πρό της Χριστού Γεννήσεως σήμερα και η  Εκκλησία μας , προετοιμάζει τα παιδιά της, όλους εμάς,  για να εορτάσουμε, ακόμη και στην τρέχουσα συγκυρία, το κοσμοϊστορικό και σωτήριο γεγονός της Γέννησης του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού. Για τις εορτές  που αναφέρονται στο Δεσπότη Χριστο και τη Θεοτόκο, τις Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές όπως λέγονται, υπάρχει μια περίοδος προετοιμασίας, προκειμένου οι πιστοί να ζήσουν ουσιαστικότερα τα γεγονότα αυτά, να πάρουν δύναμη  και ωφέλεια. Είναι μια όαση μέσα στην καθημερινότητά μας. Σταθμοί και ορόσημα στην πνευματική μας ζωή. Η εορτή των Χριστουγέννων είναι μια ευκαιρία να επαναπροσδιοριστούμε ως άνθρωποι και ως ορθόδοξοι χριστιανοί. Να αποδεχθούμε τη σωτηρία που έφερε ο  Χριστός  με τον ερχομό του στον κόσμο. Ας δούμε πώς μας προετοιμάζει η Εκκλησία μας για να γιορτάσουμε τη Γέννηση του Χριστού.

        Πρώτα με τα αγιογραφικά αναγνώσματα και τους εμπνευσμένους ύμνους.
Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, ο Ευαγγελιστής Ματθαίος με ιστορική ακρίβεια μας ανέφερε το γενεαλογικό δέντρο του Ιησού Χριστού, που κατά την ανθρώπινη φύση του είναι απόγονος του Αβραάμ και του Δαβίδ.  Όλους αυτούς τους προγόνους του Χριστού τους εορτάσαμε την προηγούμενη Κυριακή, Κυριακή των Προπατόρων.

Σήμερα εορτάζουμε όλους όσους με τη ζωή τους ευχαρίστησαν το Θεό, από τον Αδάμ μέχρι τον Ιωσήφ τον Μνήστορα. Παρατηρούμε λοιπόν ότι ο Χριστός ως  άνθρωπος, όπως όλοι μας, είχε τους προγόνους του. Ενώθηκε με την ιστορία της ανθρωπότητας.

Την έλευσή του την προανήγγειλαν οι Προφήτες με κάθε λεπτομέρεια, πολλές γενιές πριν Αυτός  σαρκωθεί. Από τον προφήτη Ησαϊα μέχρι τον Τίμιο Πρόδρομο. Τον ανέμεναν όλες οι ψυχές που ποθούσαν να λυτρωθούν από τα στίγματα της αμαρτίας. Ήταν, κατά τον ποιητή, ο Μεγάλος Αναμενόμενος. Τα αναγνώσματα από την Παλαιά  και την Καινή διαθήκη  και οι εορταστικοί ύμνοι της Εορτης των Χριστουγέννων μας βοηθούν να κατανοήσουμε οτι ο Χριστός υπήρξε ιστορικό πρόσωπο. Γεννήθηκε από άνθρωπο  σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Ηταν απόγονος συγκεκριμένων ιστορικών προσώπων, αλλά ταυτόχρονα είναι ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού , το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος,  ο Άναρχος και αιώνιος Θεός «δι ου τα πάντα εγένετο» και η Γέννησή Του στη γη ήταν υπερφυσική. Αποτελεί μυστήριο ξένο και παράδοξο. Η Σύληψή του στη μήτρα της Θεοτόκου έγινε εκ Πνεύματος Αγίου και έτσι η Παρθένος Μαρία παρέμεινε παρθένος κατά τη Γέννηση και μετά τη Γέννηση του Χριστού.

     Αν θελήσουμε να προσέξουμε και να μελετήσουμε τα όσα διαβάζονται και ψάλλονται στους ναούς από  σήμερα 20η Δεκεμβρίου που αρχίζουν τα προεόρτια των Χριστουγέννων, μέχρι και την 31η που είναι η απόδοση της εορτής αποκτούμε μια πλήρη ιστορική και δογματική εικόνα του Γεγονότος της Θείας Γεννήσεως. Όλα αυτά μας ανεβάζουν, μας βγάζουν από τον υλικό κόσμο και μας δημιουργούν ιερά αισθήματα.

Αρκεί μόνο αυτό; Επειδή δεν αποτελούμαστε μόνο από πνεύμα , αλλά και από σώμα , με ποια άλλα μέσα μας βοηθά η Εκκλησία μας να βιώσουμε τα Χριστούγεννα; Με την νηστεία και την εγκράτεια. Πράγματα παρεξηγημένα στην εποχή μας. Τι σημαίνει νηστεία; Κάνουμε δίαιτα; τρώμε ψάρι αντί κρέας 40 μέρες πριν τα Χριστούγεννα;  Απλά αλλάζουμε τις διατροφικές μας συνήθειες; Δεν αρκεί μόνο αυτό. Η νηστεία είναι υπακοή στην ιερά παράδοση της Εκκλησίας που μας προτρέπει  να εγκρατευτούμε για την ωφέλειά μας.

Ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του ας ακολουθήσει. Ο πιστός που τηρεί τη νηστεία καθαρίζει τον οργανισμό του από λιπαρές τροφές και αγωνίζεται να ελέγξει τις επιθυμίες του που τον οδηγούν στην αμαρτία. Γίνεται κυρίαρχος του εαυτού του, του θυμού, της πολυλογίας  της απληστίας. Προσπαθεί να μην επιθυμεί ο,τι βλέπει αλλά ο,τι έχει πραγματικά ανάγκη. Αναζητά το Θεό μέσω της προσευχής. Αυτός που νηστεύει πραγματικά, κάνει την αυτοκριτική του. Εντοπίζει τα πάθη και τις αδυναμίες του και τα εναποθέτει με την εξομολόγηση μπροστά στη φάτνη του νεογέννητου Χριστού. Ετσι , προετοιμασμένος  ψυχικά και σωματικά προσέρχεται στη θεία Κοινωνία. Με το σώμα και το Αίμα του Χριστού ο άνθρωπος θεοποιείται, γεννιέται ο Χριστός στην υπαρξή του, γιορτάζει Χριστούγεννα με το Χριστό.

      Μας δίνει επίσης η Εκκλησία μας την ευκαιρία αυτές τις μέρες να κοιτάξουμε τον πόνο και την ανάγκη του πλησίον μας. Να χαρούμε κι εμείς αλλά και οι άλλοι. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ανακουφίζονται και βοηθιούνται από τη μέριμνα της Εκκλησίας, από τον οβολό και την αγάπη όλων μας. Αυτό είναι πολύ παρήγορο και δεν πρέπει να το αποσιωπούμε. Ο Χριστός ευλογεί αυτόν που δίνει και ευλογεί διπλά αυτόν που δίνει χωρίς να το φανερώνει.

Αδελφοί μου ένα σχετικά σύγχρονο τραγούδι που αναφέρεται στη νύχτα των Χριστουγέννων λέει «απόψε στα ποτήρια πνίγονται όλες οι ενοχές». Ας μην προσπαθήσουμε κι εμείς να πνίξουμε τις ενοχές μας και τις αμαρτίες μας στο ποτό και στην καλοπέραση. Απομονωμένοι εκ των πραγμάτων στο σπίτι μας, ας μην εγκλωβιστούμε στα πάθη και στην αυτάρκειά μας. Μόνο ο Χριστός μας μπορεί να διώξει τις ενοχές και να να μας απαλλάξει από την αμαρτία. Αυτή είναι μια από τις ευλογίες που παίρνουμε με τη Γέννησή Του. Είδαμε πώς η Εκκλησία μας σαν στοργική μάνα, μας προετοιμάζει και μας προτείνει να γιορτάσουμε τα φετινά Χριστούγεννα.   Ο Θεός θέλει να Γεννηθεί μέσα μας , στην οικογένειά μας, στην πόλη μας, στον δεινοπαθούντα πάντα και ιδιαιτέρως τώρα κόσμο μας. Ας μην τηρούμε μόνο μέτρα αλλά ας ξεφύγουμε από το μέτρο που μετράει τη ζωή σε μέρες-μήνες- χρόνια για να εισέλθουμε στο «πάντοτε νυν και αεί» του Θεού! Ας μη Του το αρνηθούμε. Χριστός επί γής , Υψώθητε!

Ευχή υπέρ της ψυχοσωματικής μας υγείας

Ευχή υπέρ υγείας ψυχής και σώματος

Δέσποτα Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ο Σωτήρ του κόσμου και λυτρωτής του γένους των ανθρώπων, ο Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων ημών, ο μόνος είδως της των βροτών ουσίας την ασθένειαν, έπιδε, Πολυεύσπλαχνε, και επί τόν δούλον (….) σου τον επικαλούμενον το Πανάγιον Όνομα σου και καταφεύγοντας τη πρεσβεία των Αγίων Σου (…). Δώρησαι αυτώ υγείαν σταθηράν και αδιάπτωτον. Απάλλαξον αυτόν από πάσης νόσου και αδυναμίας ψυχικής και σωματικής και εκ της επηρείας του διαβόλου. Παράσχου αυτώ καιρόν μετανοίας και επιστροφής. Πρόσθες αυτώ πίστιν. Έμπνευσον αυτόν εις έργα ευάρεστά σοι, έργα αγάπης, ειρήνης αμνησικακίας και φιλανθρωπίας και δος αυτώ πάντα τα επίγεια και επουράνια αγαθά σου και ζωήν την αιώνιον.
Ότι Συ ει ο Θεός ημών , Θεός του ελεείν και σώζειν και σοι την δόξαν αναπέμπομεν, τω Πατρί και τω Υιώ και τω Αγίω Πνεύματι νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

(ποιηθείσα υπό π. Χριστοφόρου Καραβία , Κρανίδι 2019)

Διακονήματα Ιερού Βήματος

Διακονήματα  Ιερού  βήματος

( δεν αναφερόμαστε στα παιδιά που ψάλλουν ή διαβάζουν . Οι δικές τους αρμοδιότητες θα ορίζονται κατά περίπτωση)

Α.  Γενικές οδηγίες – διευκρινήσεις

Στο ιερό βήμα μπαίνουμε για να συμμετέχουμε με προσευχή και προσοχή στις ιερές ακολουθίες  και για να διακονήσουμε τον ιερέα , βοηθώντας τον. Όσο μικροί κι αν είστε θα πρέπει να το γνωρίζετε αυτό και να το προσπαθήσετε.  Αλλιώς θα «κακομάθετε»  και δε θα σας ωφελεί ο εκκλησιασμός , θα συνηθίσετε και θα σας φαίνετε ότι μπαίνετε στο δωμάτιό σας. Με πολλή αγάπη , σας λέω να το προσέξετε αυτό, να θέσετε σωστές βάσεις στις σχέσεις σας με την προσευχή στο ναό.

Για τα παιδιά Ε΄και ΣΤ΄Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου:

Η ώρα προσέλευσης  των ιεροπαίδων (παιδιών του ιερού) είναι 10 λεπτά πρίν την έναρξη των ακολουθιών. Ρωτήστε σε κάθε περίπτωση πότε αρχίζουν. Όταν έρθουν καθυστερημένα πολύ, δεν έχει νόημα να λέγονται ιερόπαιδες. Συμμετέχουν όπως και οι υπόλοιποι πιστοί, εκτός ιερού.  

ΑΜΦΙΕΣΗ: Αν μπορούμε φοράμε μπλέ ή μαύρο παντελόνι  , μαύρα ή καφέ παπούτσια (όχι αθλητικά) και λευκό ή άλλο μονόχρωμο πουκάμισο ή μπλούζα χωρίς κουκούλα. Όχι βερμούδες , σόρτς και αμάνικες μπλούζες.

Αν την Κυριακή, ή σε οποιαδήποτε θεία Λειτουργία έρθουμε μετά τις 8.30΄ να μην εισέλθουμε στο ιερό, να καθίσουμε έξω  για να προσευχηθούμε. Στο ψαλτήρι ή στα καθίσματα. Καλό είναι να συνηθίσουμε  να προσευχόμαστε  και εκτός ιερού. Το ίδιο και στις υπόλοιπες ακολουθίες. Αν έρθουμε μετά το μέσο αυτής (μια ώρα μετά την έναρξή της) να μην εισέλθουμε στο ιερό. Αν μας χρειαστεί ο ιερέας,  θα μας φωνάξει εκείνος.

Άμφια (στολές) φοράνε τα παιδιά του ιερού και ράσα οι αναγνώστες:

Στους μεγάλους Εσπερινούς (κόκκινες , άσπρες) ,στους κατανυκτικούς Εσπερινούς (μώβ ή ασπρες) , στις προηγιασμένες (μωβ ή άσπρες) , στον όρθρο και τη Θ. Λειτουργία των Κυριακών και Εορτών αλλά και των καθημερινών      (κόκκινες , άσπρες) , την Μεγάλη Εβδομάδα (μώβ ή άσπρες)  στους Χαιρετισμούς και στον Ακάθιστο Ύμνο (κόκκινες , άσπρες) και στις Αγρυπνίες (κόκκινες, άσπρες).

ΠΩΣ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ ΣΤΟ ΙΕΡΟ

Πρίν μπούμε στο ιερό βήμα, κάνουμε μια μετάνοια και προσκυνάμε την εικόνα του αγγέλου στην είσοδο. Μετά, με αργά βήματα, κάνουμε μια μετάνοια και προσκυνάμε τον Εσταυρωμένο, χωρίς να αγγίζουμε με τα χέρια. Στη συνέχεια πλησιάζουμε τον ιερέα , κάνουμε μια μετάνοια και λέμε: Ευλογείτε πάτερ,  την ευχή σας ή απλά : Καλημέρα /καλησπέρα Σας. Με τον ίδιο τρόπο χαιρετάμε και τον ιερέα όταν φεύγουμε. Μετά παίρνουμε τα άμφια του υποδιακόνου στα μέτρα μας (ούτε πολύ μακριά να τα πατάμε ούτε κοντά να φαίνετε το παντελόνι μας ή το πόδι μας) και λέμε στον ιερέα Ευλόγησον δέσποτα.  Και  αφού αυτός την σταυρώσει του φιλάμε το χέρι. Ράσο φοράνε μόνο οι αναγνώστες .

Συνεννόηση με τον ιερέα: Πηγαίνουμε στον ιερέα όταν κάθεται ή όταν δεν είναι κοντά στην αγία τράπεζα και τον ρωτάμε ότι νομίζουμε, προσέχουμε να μην είναι άσχετο με την θεία λατρεία. Γενικά,πάντα ένα παιδί, συνήθως ο πρώτος τη τάξη*αναγνώστης , να κάθεται απέναντι από τον ιερέα , ώστε αν κάτι θελήσει ο ιερέας με ένα νεύμα να του το ζητήσει χωρίς να δημιουργείται  αταξία.

Μην ξεχνάμε:

α. Τα  άμφιά μας (στολές) τα βγάζουμε μετά το Δι΄ ευχών ποτέ πρίν , εκτός αν υπάρχει σημαντικός λόγος. Τα διπλώνουμε και τα βάζουμε στο συρτάρι, σε σημείο που να θυμόμαστε πού βάζουμε τα άμφια που είναι στα μέτρα μας για να τα ξαναβρούμε χωρίς να δοκιμάζουμε την άλλη φορά.

β. Οι αναγνώστες ή τα μεγαλύτερα παιδιά που θα θελήσουν να μάθουν, ρωτούν τον ιερέα κάποια στιγμή εκτός ακολουθίας πώς διπλώνονται τα άμφια του ιερέα, του διακόνου και του υποδιακόνου, τα ράσα, τα ποτηροκαλύματα *, τα μάκτρα* τοεπανωκαλύμαυχο*.   Όταν το μάθει ένας ή δυο, αναλαμβάνουν αυτή την διακονία με υπευθυνότητα και σοβαρότητα.  Αυτό (δίπλωμα , φύλαξη)  γίνεται αμέσως μετά το τέλος των ιερών ακολουθιών. Οι ιερόπαιδες αποχωρούν από το ιερό βήμα μαζί με τον ιερέα μετά το τέλος των ι. ακολουθιών.

γ. Φροντίζουμε οι λαμπάδες (εισοδικά είναι η σωστή τους ονομασία) να είναι καθαρές , να έχουν μελισσοκέρια , όχι μεγαλύτερα από 30 εκατοστά, ούτε μικρότερα από 10 (περίπου τα υπολογίζουμε).Τις σβήνουμε με τον ορθό τρόπο* , όχι φυσώντας τες.

δ. Όσο κι αν είμαστε κουρασμένοι δεν « εξαφανιζόμαστε» με το Δι΄ ευχών ή τουλάχιστον μένει ένας ή δύο. Το ιερό πρέπει να λάμπει μετά τις ακολουθίες. Τα κεριά σβησμένα, η σκόνη από το θυμίαμα σκουπισμένη, τα άμφια και τα ράσα όλων στις θέσεις τους, τα ψίχουλα από το αντίδωρο μαζεμένα (τα ρίχνουμε στη μυρτιά στον κήπο), το ζέον στη θέση του, οι φωνές Κυρίου που περίσσεψαν, στον ειδικό κάδο ανακύκλωσης χαρτιού στην αίθουσα. Να υπάρχουν μπουκάλια με εμφιαλωμένο νερό στο ντουλάπι 2-3, να είναι τουλάχιστον μισογεμάτα τα 2 δοχεία κρασιού και νερού στην αγία πρόθεση (ρωτήστε πώς) κλπ. Δεν ξεχνάμε να πάρουμε και τα μπουφάν μας φεύγοντας, να μην τα παρατάμε στο ιερό.

Β. Ιερές Ακολουθίες

1. Καθημερινός   Εσπερινός (μικρός, χωρίς είσοδο)*

Διακονήματα:

Αν έρθουμε νωρίτερα από την έναρξή του, ανάβουμε το μικρό κεράκι στην αγία τράπεζα. Αν έχει τελειώσει το αντικαθιστούμε. Ρωτάμε που υπάρχουν καινούρια κεριά. Την ώρα του προοιμιακού ψαλμού* ανάβουμε στο καθημερινό θυμιατό* ένα καρβουνάκι. Στο Κύριε Εκέκραξα*  βάζουμε 2  κομμάτια θυμίαμα από την μεγάλη λιβανοθήκη. Όταν δίνουμε και όταν παίρνουμε το θυμιατό από τον ιερέα τον διάκονο , τον επίσκοπο , του φιλούμε το χέρι , σε ένδειξη σεβασμού.

Στο τέλος του Εσπερινού σβήνουμε με  τον σωστό τρόπο*  το κεράκι  της αγίας τραπέζης.

2. Μεγάλος Εσπερινός  Σαββάτου , Εορτών (με είσοδο)*

Ισχύει ότι και στον μικρό εσπερινό με τις εξής διαφορές και προσθήκες: Ανάβουμε το κεντρικό καντήλι ή κερί της Αγίας Τραπέζης. Χρησιμοποιούμε το καλό θυμιατό*   Βάζουμε 4 κομμάτια θυμίαμα από την μικρή λιβανοθήκη. Στο αργό Δόξα Πατρί(δοξαστικό) των Εσπερίων* ανάβουμε λαμπάδες.Ένας ετοιμάζει θυμιατό με 3 κομμάτια λιβάνι από τη μικρή λιβανοθήκη. Και το πλησιάζει στον ιερέα και του το δίνει. Αν είναι πάνω από 4 παιδιά , παίρνουμε το σταυρό και τα εξαπτέρυγα και οι υπόλοιποι λαμπάδες. Στο Και νύν βγαίνουμε  με τις λαμπάδεςκαι τα υπόλοιπα πρίν τον ιερέα. Ρωτάμε αν θα πάμε από την εικόνα του Προδρόμου ή από τα καθίσματα των γυναικών. Αν είναι πολλά παιδιά, μια λαμπάδα πηγαίνει μετά τον ιερέα. Αν είναι μόνο ένα παιδί με τη λαμπάδα κάθεται αριστερά όπως κοιτάζει τον ιερέα. Αν είναι περισσότεροι, οι μισοί δεξιά και οι μισοί αριστερά του. Ο σταυρός ακριβώς κάτω από τον μεγάλο πολυέλαιο. Αυτά ισχύουν και για την θεία λειτουργία, όπου θα τα γράψουμε επιγραμματικά.

[Τα μεγάλα παιδιά και οι αναγνώστες να κατατοπίσουν με αγάπη  και υπομονή τα μικρότερα για όλα τα παραπάνω , τμηματικά , όποτε και όσο χρειάζεται. Τίποτα δεν πετυχαίνεται αμέσως.]

Αρτοκλασία: Αν υπάρχει αρτοκλασία στον όρθρο ή στον εσπερινό (στο κέντρο του ναού) ρωτάμε  τον ιερέα πότε να ανάψουμε τα κεριά που είναι πάνω ή δίπλα στους άρτους.   Πηγαίνουμε το θυμιατό μεκαινούριο καρβουνάκι αναμμένο (τα καρβουνάκια τα ανάβουμε στην ειδική θέση που μοιάζει με μικρό ναό, αριστερά, στη γωνία του ιερού, για να μην γεμίσει καπνό το ιερό βήμα) και  2-3 κομμάτια από την μικρή λιβανοθήκη στο χέρι . Καθόμαστε αριστερά (όπωςκοιτάμε) του ιερέως και περιμένουμε. Μόλις πει: Ευπρόσδεκτον ποίησον την δέησιν ημών  βάζουμε το λιβάνι και του δίνουμε το θυμιατό.  

3. Εσπερινός  με Προηγιασμένη:  

Στα ειρηνικά* έχουμε αναμμένο θυμιατό και ένα μελισσοκέρι και πλησιάζουμε τον ιερέα να μας δώσει οδηγίες, μέχρι να μάθουμε μόνοι μας τη σειρά. Φοράμε μωβ ή άσπρες στολές. Λίγο νωρίτερα γίνεται στην προηγιασμένη η προετοιμασία για την είσοδοκαι τα σχετικά με αυτή (κοίτα σελίδα 5)  από  ότι στους μεγάλους Εσπερινούς. Είμαστε κοντά στον ιερέα για να μας πει πότε βγαίνουμε.  Μετά την είσοδο , αμέσως ανάβουμε καρβουνάκι καινούριο.  Ένα παιδί δίνει στον ιερέα (αν είναι άγαμος) το επανωκαλύμαυχό*  του ή το κουκούλι του* για να το φορέσει. Αυτός που το δίνει να έχει καθαρά χέρια από λιβάνι, κερί, καρβουνάκι. Σχεδόν αμέσως , μετά το πρώτο ανάγνωσμα* χρειάζεται πάλι  θυμιατό.Βάζουμε λιβάνι 2-3 κομμάτια από την μικρή λιβανοθήκη . Προσθέτουμε σε λίγο, κι άλλο λιβάνι. Έτοιμο επίσης για όταν  μας το ζητήσει ο ιερέας  ένα αναμμένο μελισσοκέρι.

Την Μεγάλη εβδομάδα, διαβάζεται και Ευαγγέλιο στην Προηγιασμένη μετά τα πολλά Κατευθυνθήτω*. Ανάβουμε λαμπάδες όλα τα παιδιά και βγαίνουμε μπροστά στην ωραία πύλη , μόλις πεί ο Ιερέας Και υπέρ του καταξιωθήναι*

Μόλις ο ιερέας πεί  Όσοι Κατηχούμενοι προέλθετε* ανάβουμε καρβουνάκι.

Μετά , μόλις πει ο ιερέας την εκφώνηση* Κατά την δωρεάν του Χριστού σου,   πλησιάζουμε τον ιερέα με το θυμιατό. Μόλις σηκώσει τα χέρια του ψηλά και κάνει μετάνοιες του προσφέρουμε το επανωκαλύμαυχο (δες παραπάνω) και ταυτόχρονα το θυμιατό με 3 κομμάτια λιβάνι από την μικρή –πάνταλιβανοθήκη ή από το κουτάκι που θα είναι ανοιχτό.

Όταν μπεί μέσα από το θυμιάτισμα ο ιερέας του παίρνουμε το επανωκαλύμαυχο και το κρεμάμε.  Ένα παιδί  – μόνο ένα με μελισσοκέρι και θυμιατό εισοδεύει * με τον ιερέα  τα Προηγιασμένα Δώρα. Πηγαίνει αμέσως αριστερά από την βόρεια πύλη*προς την ωραία πύλη με σιγανό κουδούνισμα του θυμιατού και σκυμμένο το  κεφάλι. Μπαίνει μέσα από την νότια πύλη. Αμέσως προσφέρει το θυμιατό στον ιερέα αφού πρώτα κλείσει την ωραία πύλη(καταπέτασμα)*  το ίδιο παιδί ή άλλο που βρίσκεται ήδη στο ιερό πατώντας μπροστά από την αγία τράπεζα με το ένα πόδι του μόνο*. Λίγο πρίν το Πάτερ ημών  πατά το κουμπί του βραστήρα . Στην εκφώνηση Τα Προηγιασμένα Άγια* βρίσκεται ήδη ένα παιδί αριστερά (κοιτάζοντας την αγία Τράπεζα) αντίθετα από ότι στις άλλες θείες λειτουργίες με το ζέον (βρασμένο όχι απλώς ζεσταμένο) νερό. Τον βραστήρα τον ετοιμάζουμε από πριν, από την αρχή της  ακολουθίας, βάζοντας 3 γεμίσματα του σκεύους* μέσα στον βραστήρα από εμφιαλωμένο νερό, αφού έχουμε ξεπλύνει καλά  και τον βραστήρα και το σκεύος . Όταν προσφέρουμε το ζέον λέμε  χαμηλόφωνα στον ιερέα: Ευλόγησον Δέσποτα το ζέον. Μετά αφού μας επιστρέψει ο ιερέας το σκεύος άδειο το ξαναγεμίζουμε με από τον βραστήρα και το τοποθετούμε στην αγία πρόθεση* αριστερά και μέσα. Αδειάζουμε και σκουπίζουμε-στεγνώνουμε με χαρτί κουζίνας τον βραστήρα και τον βάζουμε μέσα στον ντουλάπι εκτός αν την επομένη θα έχουμε πάλι θ. Λειτουργία . Αν θα έχουμε (θ.λ.) τον αφήνουμε πάνω στο ντουλάπι. Το αντίδωρο κόβεται σε μικρά κυβικά κομμάτια* . Δεν το ευλογεί ο ιερέας είναι ήδη ευλογημένο*.  Φώτα ωραίας πύλης και πρώτος πολυέλαιος ανάβονται και ανοίγει η ωραία πύλη*  όταν πλένει ο ιερέας τα χέρια του πρίν το Μετά  φόβου*.  Θυμιατό με 1 κομμάτι λιβάνι από την μικρή λιβανοθήκη αμέσως μετά το Σώσον ο Θεός* . Αμέσως κλείνονται τα φώτα της ωραίας πύλης  ενώ μένει αναμμένος ο  πρώτος πολυέλαιος . Ένα παιδί δίνει το επανωκαλύμαυχο στον ιερέα μετά την ευχή Δέσποτα Παντοκράτωρ*. Βγαίνει έξω στην αντιδωροθήκη  το πανέρι  όταν πει ο ιερέας Ευλογία Κυρίου* . Με το Δι΄ευχών διαβάζει κάποιος τους 2  ψαλμούς* και αμέσως την ευχαριστία από το βιβλίο Μεγάλη Τεσσαρακοστή*  

4. Όρθρος – θ. Λειτουργία

Συνήθως οι ιερόπαιδες συμμετέχουν στους όρθρους των Κυριακών και μεγάλων Εορτών και σπάνια έως ποτέ των καθημερινών , λόγω σχολικών υποχρεώσεων. [Σε πρόσφατη (Μάρτιος 2014) επίσκεψή μου σε ενορία μικρού χωριού της Αίγινας, εντυπωσιάστηκα θετικά γιατί από νωρίς είδα παιδιά δημοτικού στο ιερό με τη σχολική τους τσάντα  και στις 8 πήραν ευχή από τον ιερέα και πήγαν στο σχολείο τους. Αυτό βέβαια δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο πρίν μερικά χρόνια, αλλά ο Κύριος ξέρει γιατί , σπανιώτατα στις μέρες μας συναντά κανείς μικρά παιδιά με ζήλο Θεού]

Επανερχόμαστε στον Όρθρο και θ. Λειτουργία των Κυριακών , εορτών και αγρυπνιών.

Διακονήματα κατ΄άτομον:

α. Αντίδωρο

πανέρι με πρόσφορα κατά την προσκομιδή στην αγία πρόθεση, κοπή, έλεγχος μετά το Πιστεύω της θ.λ. αν θα φτάσει, ευλογία προσφόρων (αν χρειάζεται)  μετά το Εξαιρέτως, επίσης την ίδια στιγμή ευλογία όλων των πανεριών με το αντίδωρο, το πανέρι στην αντιδωροθήκη μετά την οπισθάμβωνο ευχή* , δίπλα στον ιερέα με δεύτερο γεμάτο πανέρι κατά το μοίρασμα, μέριμνα και ευθύνη να φτάσει το αντιδωρο για όλους , συλλογή σε ένα μέρος των προσφόρων που περίσσεψαν στο τέλος, καθαρισμός από ψίχουλα σε όλο το ιερό.

β. θυμιατό

Το άριστο είναι να θυμιάζουμε με καρβουνόσκονη. Παρασκευάζεται από κληματόβεργες που καίγονται σιγά-σιγά. Κρατάει περισσότερο, καίγεται όλο το θυμίαμα  αφού βυθίζεται στην αναμμένη  σκόνη. Το δύσκολο είναι να ετοιμαστεί το θυμιατό και το ότι πρέπει να μπεί το θυμίαμα ένα λεπτό νωρίτερα για να βγάλει την ευωδία του την ώρα που το θέλουμε. Αν κάποιος θέλει να μάθει την διαδικασία, να μου το πεί εκτός ακολουθίας. Από δω και στο εξής αναφερόμαστε στο θυμιάτισμα με καρβουνάκι. Γράψαμε κάτι σχετικό στη σελίδα 6. Ανάβουμε καρβουνάκι: πρίν το Ευλογητός*  του όρθρου ( το ξεσκέπαστο θυμιατό, μόνο τότε), μετά το εωθινό ευαγγέλιο* , αμέσως μετά το θυμίαμα στην Τιμιωτέρα* , μετά την είσοδο του Ευαγγελίου στη θ.Λειτουργία, μετά το Πιστεύω, μετά το Πάτερ ημών. Σύνολο 6 καρβουνάκια. Ανάβουμε τόσα πολλά για καλύτερη απόδοση του θυμιάματος. Το προηγούμενο καρβουνάκι με ένα κουτάλι το αδειάζουμε στο άλλο θυμιατό. Πρίν ανάψουμε το πρώτο καρβουνάκιααδειάζουμε στον κάδο σκουπιδιών και τα 2 εσωτερικάτων θυμιατών κρατώντας λίγη στάχτη (δεν τα αδειάζουμε εντελώς). Χρειάζεται θυμιατό έτοιμο με λιβάνι 2-4 κομμάτια (είναι θέμα εμπειρίας πότε 2 , πότε 4) από την μικρή λιβανοθήκη: στους 2 ψαλμούς* στην αρχή του όρθρου, στην Τιμιωτέρα , στην κάλυψη των τιμίων Δωρων* (γίνεται στα πασαπνοάρια* συνήθως), στην Δοξολογία (αν δεν υπάρχει αρτοκλασία μετά) , πρίν τον Απόστολο, στο Χερουβικό (δες αυτό που γράψαμε στην προηγιασμένη), στο Εξαιρέτως, Μετά τη θ. Κοινωνία αμέσως, στο Μνημόσυνο(αν υπάρχει)  κατά τον ύμνο Μετά τον Αγίων* και σε άλλες περιπτώσεις που θα μάθετε με την πείρα σας.

γ. ζέον (=βραστό νερό)

Λίγο πρίν το Πάτερ ημών  πατά ο υπεύθυνος το κουμπί του βραστήρα . Στην εκφώνηση Τα Άγια τοις Αγίοις* βρίσκεται ήδη ένα παιδί δεξιά (κοιτάζοντας την αγία Τράπεζα) με το ζέον (βρασμένο όχι απλώς ζεσταμένο) νερό. Τον βραστήρα τον ετοιμάζουμε από πριν, από την αρχή της  ακολουθίας, βάζοντας 3 γεμίσματα του σκεύους* μέσα στον βραστήρα από εμφιαλωμένο νερό, αφού έχουμε ξεπλύνει καλά  και τον βραστήρα και το σκεύος . Όταν προσφέρουμε το ζέον λέμε  χαμηλόφωνα στον ιερέα: Ευλόγησον Δέσποτα το ζέον. Μετά αφού μας επιστρέψει ο ιερέας το σκεύος άδειο το ξαναγεμίζουμε με από τον βραστήρα και το τοποθετούμε στην αγία πρόθεση*αριστερά και μέσα. Αδειάζουμε και σκουπίζουμε-στεγνώνουμε με χαρτί κουζίνας τον βραστήρα και τον βάζουμε μέσα στον ντουλάπι εκτός αν την επομένη θα έχουμε πάλι θ. Λειτουργία . Αν θα έχουμε (θ.λ.) τον αφήνουμε πάνω στο ντουλάπι.

δ. Λαμπάδες, εξαπτέρυγα, σταυρός

1. Λαμπάδες αριστερά από την αγία τράπεζα τις Κυριακές και κάτω από την ωραία πύλη στις Εορτές την ώρα που διαβάζεται το εωθινό Ευαγγέλιο και μετά έξω στον ναό για την προσκύνηση του Ευαγγελίου (μόνο τις Κυριακές) δεξιά και αριστερά του ιερέως. Τις ετοιμάζουμε στην εκφώνηση Ότιάγιος ει ο Θεός…και εν αγίοις επαναπαύη*. Όσα τα παιδιά που είναι στο ιερό τόσες και οι λαμπάδες. Αν υπάρχουν παιδιά, οι αναγνώστες δεν κρατούν λαμπάδα.

2. Λάμπάδες, εξαπτέρυγα , σταυρός κατά την μικρή είσοδο στη θ. Λειτουργία. Τις ετοιμάζουμε λίγο νωρίτερα από το ο Μονογενής Υιός, στην αρχή της θ.Λειτουργίας. Η σειρά είναι η εξής και προσαρμόζεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών: ΛΑΜΠΑΔΑ- ΕΞΑΠΤΕΡΥΓΟ ΣΤΑΥΡΟΣ -ΕΞΑΠΤΕΡΥΓΟ – ΛΑΜΠΑΔΑ- ΙΕΡΕΑΣ ΜΕ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ- ΛΑΜΠΑΔΑ. Πηγαίνουμε από τα καθίσματα των γυναικών και από το κέντρο.

3. Λαμπάδες και μελισσοκέρια νάλογα με τα παιδιά) στο Ευαγγέλιο. Τα ετοιμάζουμε στον Απόστολο.

4. Με την ίδια διάταξη της μικρής εισόδου, 2)γίνεται και η μεγάλη είσοδος των Τιμίων Δώρων με την προσθήκη θυμιατού με καινούριο θυμίαμα πρίν τον ιερέα. Τα ετοιμάζουμε όταν ψάλεται ο Χερουβικός ύμνος*.

ε. Καμπάνες

(αν δεν ξέρουμε το πότε να έχουμε το νού μας να μας κάνει νόημα ο ιερέας, μόνο να θυμόμαστε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε για να χτυπήσουμε τις σωστές καμπάνες πχ καταβασίες, δοξολογία κλπ)

Υπάρχει κατάλογος με τις μελωδίες κοντά στο χειριστήριο του καμπαναριού μέσα στο ιερό βήμα . 

στ . Φώτα:

1. ωραίας πύλης:

Τα ανάβουμε στα αναγνώσματα του Μ. Εσπερινού, στην απόλυση του Μ. Εσπερινού, στο Ευαγγέλιο του όρθρου, από τις Καταβασίες μέχρι το τέλος της Τιμιωτέρας στον όρθρο.

Στην δοξολογία, στο Ευαγγέλιο της θ.Λειτουργίας μέχρι το τέλος του κηρύγματος, στο Μετά φόβου Θεού μέχρι την απόλυση. Δεν ξεχνάμε να τα κλείσουμε την σωστή ώρα.

2. πρώτος πολυέλαιος  

στην είσοδο του Μεγάλου Εσπερινού ως το τέλος, στο εωθινό ευαγγέλιο ως το τέλος της θ.Λειτουργίας

3. Μικροί προβολείς δεξιά και  αριστερά της αγίας τραπέζης :

Στο εωθινό Ευαγγέλιο. Μετά τους σβήνουμε.

4. Μεγάλοι προβολείς δεξιά και αριστερά στο ιερό:

Στην δοξολογία τους ανάβουμε, στο Δι΄ ευχών τους σβήνουμε.

5. Υπόλοιπα φώτα:

Φως νιπτήρα: όταν χρειάζεται ανάβουμε, όταν δεν χρειάζεται σβήνουμε.

Φως αγίας προθέσεως : το ανάβει  και το σβήνει ο ιερέας.

Φως σκευοφυλακίου : ανάβουμε όταν διπλώνουμε τιςφωνές Κυρίου και μετά το σβήνουμε.

Στις αγρυπνίες γενικώς δεν ανάβουμε κανένα φως , αν χρειαστεί θα μας πεί ο ιερέας.

Στις μεγάλες εορτές , στη Δοξολογία του Όρθρου ανάβουμε, εκτός των άλλων (δες παραπάνω) και τον κεντρικό μεγάλο προβολέα του ιερού και τα φώτα της καμάρας του ιερού.

ζ. Φωνή Κυρίου

Ετοιμάζεται από ένα ή δύο παιδία που θα τους το αναθέσει ένας αναγνώστης στον όρθρο και μοιράζονται μετά το Δι΄ ευχών από ένα  παιδί(διαφορετικό κάθε φορά) που θα ορίσουν οι αναγνώστες, εξηγώντας τους να δίνουν σε όλους και να λένε Καλημέρα. Μαζί με το αντίδωρο βγαίνει και παίρνει τη θέση του και το παιδί με τις φωνές Κυρίου, το οποίο προσέχει τις ανακοινώσεις που θα πεί ο ιερέας και είναι σε θέση να τις επαναλάβει όταν του το ζητήσει, προς εξάσκηση της προσοχής .

η.  Πότε δεν καθόμαστε:

Στον εξάψαλμο, στο Ευαγγέλιο του όρθρου, στην Τιμιωτέρα, στην Δοξολογία, στο Ευλογημένη η Βασιλεία , στο Άγιος ο Θεός στο Ευαγγέλιο της θ.Λειτουργίας, στο Χερουβικό, από την μεγάλη είσοδο μέχρι το Εν Πρώτοις*, από το Μετά φόβου Θεούμέχρι το Δι΄ ευχών . Τα υποδεικνύουν οι αναγνώστες με ωραίο τρόπο στα παιδιά. Μοιράζουν στα παιδιά από δ΄ δημοτικού και πάνω τα βιβλιαράκια της θ. Λειτουργίας στην Δοξολογία, τα φυλλάδια με τα απολυτίκια και τα κοντάκια αμέσως μετά την μικρή είσοδο. Τα μαζεύουν και τα φυλάσσουν μετά τη χρήση τους. Δείχνουν στα μικρότερα παιδία αν χάσουν την σελίδα. Καλό θα είναι στον όρθρο οι αναγνώστες να παρακολουθούν μαζί με τα παιδιά την ακολουθία από τα βιβλία του ιερού, ανάλογα με την περίπτωση και σε συνεννόηση με τον ιερέα. Δεν μιλάμε μεταξύ μας γιατί μας αποσπά και δεν προσέχουμε τα διακονήματά μας. Την ώρα του κηρύγματος κρατάμε ήσυχα τα παιδιά.  Τον σταυρό μας τον κάνουμε σωστά χωρίς υπερβολές. Προσέχουμε να μην κοινωνούμε απροετοίμαστοι.

Τα διακονήματα που αναλύσαμε παραπάνω (α-η) τα αναθέτουν οι αναγνώστες σε όσα παιδιά νομίζουν έχοντας την μέριμνα , την επίβλεψη και την ευθύνη για την σωστή διεκπεραίωσή τους. Τα παιδιά μαθαίνουν εύκολα, αρκεί να τουςενδιαφέρει κάποιο και να το αγαπήσουν. Γι΄ αυτόκάνετε υπομονή. Αν δεν υπάρχουν πολλά παιδιάπαίρνουν 2-3 διακονήματα ο καθένας. Καλό είναι να μην  βοηθούν καθόλου ενήλικες, αλλά τώρα στην αρχή ίσως είναι απαραίτητο.

Σημείωση: Σε όσες λέξεις υπάρχει αυτό το σημείο(*) θα πει ότι αναφερόμαστε σε ειδική ορολογία που ίσως είναι δυσνόητη ή σε φράσεις της Θείας Λειτουργίας και των ιερών ακολουθιών. Απαντήσεις και διευκρινήσεις ζητήστε  από τον ιερέα την ώρα του κατηχητικού ή ερευνήστε το μόνοι σας σε σχετικά βιβλία. Σας συνιστώ  το βιβλίο Λατρευτικό εγχειρίδιο του π. Γ. Κουγιουμτζόγλου. Για τα αφορώντα στην Μεγάλη Εβδομάδα θα συναντηθούμε συν Θεώ το Σάββατο του Λαζάρου, θα ενημερωθείτε σχετικώς. Για τις αρχιερατικές θείες Λειτουργίες και χοροστασίες θα αναφερθούμε εν καιρώ. Μη διστάζετε, παρακαλώ, να με ρωτάτε  για ο,τιδήποτε θελετε σχετικό ή όχι .

Ο Θεός να μας φωτίσει όλους. Ένα είναι το ζητούμενο των 16 αυτών σελίδων:

Να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις προσευχής και προσήλωσης και κατάνυξης στη θεία λατρεία και εντός του ιερού βήματος.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, ο οποίος είναι πιστεύω και δικός σας στόχος, ελπίζω στην πολύτιμη και καθοριστική συμβολή Σας!!! Ο Κύριος να σας φωτίζει και να σας δίνει θείο ζήλο!!!

Με πολλή αγάπη Χριστού

π. Χριστοφόρος

26 Μαρτίου 2014

Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ.